Ahmet Şık

Ahmet Şık began his journalism career during his first year in university as a trainee reporter for the Milliyet Newspaper. Between 1991 and 2007, he worked as a reporter for the Cumhuriyet, Evrensel, and Yeni Yüzyıl newspapers as well as Nokta Magazine. He also worked as a photojournalist for the Reuters News Agency. In 2005, he was sacked from the Radikal Newspaper due to a lawsuit involving Doğan Media Group for a personal action. Afterwards, he started to work for Aktüel Magazine, but he was again sacked for the same reason.

In the scope of the Cumhuriyet Newspaper Case, he was jailed for 14 months and then he was sentenced to 7.5 years imprisonment. The verdict was appealed to the Court of Cassation. According to the notification letter from the Prosecutor’s Office of the court, it was demanded that Ahmet Şık’s sentence for the charges of “aiding and abetting the terrorist organizations intentionally” be dismissed. The Prosecutor’s Office of the Court of Cassation demanded to dismiss the local court’s decision to sentence Şık and 14 other journalists. Though the other defendants in the same file were acquitted of the charges, Şık was not. It was ruled that Şık should be prosecuted on the charges of “praising the terrorist organizations and violence”, “publicly defaming the state’s institutions and organs” by making propaganda for terrorist organizations instead of “aiding and abetting the terrorist organizations intentionally.”

The Court of Cassation’s 16th Penal Chamber reversed all the prison sentence decisions against Ahmet Şık. The Chamber also reversed the decision of sentencing Şık to 7 years and 8 months in prison for “aiding an organization.” It asked for Ahmet Şık’s prosecution with regards to the TMK article 6, on allegations of “legitimazing the actions of the organization” and “insulting the bodies of the state.” The retrial of all the defendants restarted at the Istanbul 27th Heavy Penal Court. The local court decided to persist against the Court of Cassation’s decision to overturn.With the decision to resist, read the verdict of the Şık’s case. Files will be sent to the General Assembly of Criminal Chambers of the Court of Cassation, due to the objection.

Şık was also put on trial for violating article 301 of the Turkish Penal Code for two interviews that were published in Nokta Magazine and titled, “The Military Should Withdraw from Domestic Security,” and “That Day in Bayrampaşa,” which was conducted with Münevver Köz who was in the Bayrampaşa prison’s women ward during the December 2000 police operation known as “Hayata Dönüş” (Return to Life) in Bayrampaşa Prison. He was acquitted from the case, in which a punishment of 3 years imprisonment was recommended for “violating the confidentiality of the Ergenekon Investigation” through his books titled, “A Guide to Have an Insight on Counter Guerrilla and Ergenekon” [his colleague, Ertuğrul Mavioğlu was the co-author] and “Who is Who in Ergenekon?” on May 13, 2011. He was jailed for 375 days, pending trial in the scope of the Oda TV Case and was then acquitted.

Ahmet Şık was elected as a Member of Parliament for the Peoples’ Democratic Party (HDP) in general elections on June 24, 2018.

Cumhuriyet Newspaper Trial

Ahmet Şık was taken into custody on Dec. 29, 2016, at early in the morning by the İstanbul Security Department. At the time, he was a correspondent for the Cumhuriyet Newspaper. The İstanbul Chief Public Prosecutor’s Office issued an order to take him into custody. The investigation was conducted by prosecutor Fahrettin Kemal Yerli, who was one of the prosecutors at the Bureau of the Press Offences.

“I am being detained. I will be taken to the prosecutor’s office regarding a tweet,” Şık said, announcing his detainment on his Twitter account at 07:56 a.m. After the health check, he was brought to the İstanbul Police Department located on Vatan main street. While he was supposed to be referred to the Prosecutor’s Office, Şık’s testimony was taken by the prosecutor Yerli who instead came to the police department.

Upon hearing the news about his detention, Şık’s lawyers went to the police department and was delayed in seeing him for a long time. Afterwards, the prosecutor, Yerli notified the lawyers that he issued a restriction to visits and to the investigation file of Şık. His lawyers lacked formal information regarding his custody for a long time. Yet, on the same day of issuing the restriction, the content of Şık’s file was reported by the state-run Anadolu News Agency. The lawyers who were prevented to visit their client learned the reason of the investigation and the charges on him from the press. It was stated the reasons for his detention were making propaganda for a terrorist organization and insulting the Turkish Republic, its judiciary, its military and police organizations explicitly in both his columns in the newspaper and his tweets.

The details of the investigation were published by the Sabah Newspaper as well as Anadolu News Agency. Claims put forward by the columnist Nazif Karaman, were used against Ahmet Şık as if they were the charges.

Meanwhile, his lawyers objected to the decision to detain Şık, as he was taken into custody from his house without any notification and this was a violation of the presumption of innocence. In the objection, it was stated that both Şık’s home address and work address were known. It was emphasized that Ahmet Şık was a famous and respected person, therefore, if he had been invited by the prosecutor, he would have “complied with the call unhesitantly.” It was also stated that “Taking him into custody by arrest, from his house at a very early time in the morning, without any notification, was against the law.”

During his interrogation, the prosecutor asked Şık about his tweets and his articles titled “Ya Apo Kandil’e, ya biz İmralı’ya” (“Either Apo goes to Kandil, or we’ll go to İmralı,” dated March 14, 2015), “Bizimki gazetecilik, sizinki ihanet” (“Ours is journalism, yours is treason,” dated July 8, 2015), “MİT TIR’ları savcısı, MİT, Reyhanlı’ya göz yumdu” (“The MİT [Turkish National Intelligence Agency] Truck Investigation’s Prosecutor overlook the Reyhanlı [bombing],” dated July 9, 2015), “Tırdaki sır aydınlandı” (“The mystery the [MİT] trucks have revealed,” dated Feb. 13, 2015) and his interview with Cemil Bayık - one of the leaders of the PKK [a Kurdish militant organisation].

Ahmet Şık made a statement against the charges: “If the jurisdiction were independent, impartial and equitable, I would then want to give my testimony. [On those conditions] there wouldn’t be such an investigation though.”

On being charged by the prosecutor Yerli with reference to Karaman’s column in the newspaper, Şık asked: “Who conducts the investigation? Is it the Ministry of Justice or the Prosecutor’s Office or a media employee?”

Şık reiterated that his professional activities had previously been made the subject of an investigation five years ago, when he was charged within the scope of Ergenekon terrorist organization.

The İstanbul 8th Magistracy of the Peace decided Ahmet Şık should be arrested for “making propaganda for the FETÖ, DHKP/C and PKK terrorist organizations” on Dec. 30, 2016.

Ahmet Şık’s file was merged with the files of employees and executives of the Cumhuriyet Newspaper upon the operation on Oct. 31, 2016. In the indictment which was prepared by the deputy of the İstanbul Chief Public Prosecutor Mehmet Arif Ekinci and the prosecutor Yasemin Baba on April 3, 2017, Ahmet Şık was included as well.

Mehmet Akif Ekinci, the deputy of the İstanbul Chief Public Prosecutor and Yasemin Baba, a junior prosecutor with the İstanbul Chief Public Prosecutor’s Office, merged Ahmet Şık’s file with the Cumhuriyet investigation and issued an indictment about 18 employees of the newspaper on April 3, 2017. Before it was given to the lawyers of the case, the indictment was announced by a correspondent at the Sabah Newspaper, Nazif Karaman. The main charge of the indictment was that there had been a change in the publishing policy of the newspaper and thus, the FETÖ/PDY, PKK/KCK and DHKP-C organizations were aided through this shift. The charge was not directed by the prosecutors. The Prosecutor’s Office directed the charge through an expert witness and also “an expert of communication,” including Ünal Aldemir and the other witnesses. The witnesses of the Prosecutors Office were Cem Küçük, Hüseyin Gülerce, Latif Erdoğan, Alev Coşkun, Rıza Zelyut, Mehmet Faraç, Ceyhan Mumcu, Şükran Soner, Nail İnal, Talat Atila, İbrahim Yıldız, Ali Açar, İnan Kıraç, Mustafa Pamukoğlu, Nevzat Tüfekçioğlu and Namık Kemal Boya.

The İstanbul 27th Assize Court accepted the indictment on April 18, 2017. It was claimed that Ahmet Şık should be punished for “aiding an armed terrorist organization although he is not a member of that organization.” Şık’s news reporting and social media posts were regarded as evidence for the crime.

The news reports in question were his interview with Cemil Bayık, his phone interview with a group that took prosecutor Mehmet Selim Kiraz as hostage, and the news reports he wrote about the MIT trucks. In addition, his statement which he made while attendeding a workshop on press freedom [“those who work for PKK are journalists as well”], also became a subject of accusation.

In the indictment, Şık’s interviews were claimed to be “presenting the terrorist organizations as legitimate, and serving them in such a way to support the actions of those organizations.” Moreover, he was accused of “making an effort to create a chaotic atmosphere by presenting the legitimate operations of the state as actions of a terrorist organization and making it look like a murderer” through his social media posts.

The initial accusation of “making propaganda for FETÖ” which was directed to him during his arrest, was not included in the indictment.

The prosecutors asserted that Şık “was writing columns and sharing posts which were legitimizing the actions of terrorist organizations of PKK/KCK and DHKP-C and presenting the terrorists as benevolent people to the public.”

The Cumhuriyet trial started on July 24, 2017 [the date known as the Day of the Press], in the İstanbul 27th High Criminal Court in the Çağlayan Courthouse. The first hearing of the trial took five days. Şık made his initial defense on July 26, 2017. At the beginning of his 26-page defense, Şık quoted from the preface of his book “Paralel Yürüdük Biz Bu Yollarda” [“We Walk Parallel Along This Path,” which was published in 2017. In the book, he explained the partnership between the Gülen congregation and the AKP. The title of the book refers to the “Parallel State Structure/Paralel Devlet Yapılanması” in a wordplay. The PDY was the term that AKP named the congregation after the break-up.] Reiterating that he was arrested once more for doing his job, Şık stated journalism was not a crime and added:

“I was a journalist yesterday. I am a journalist today. I will continue being a journalist tomorrow. This uncompromising conflict with the ones who want to strangle the truth will never end. In these dark days, the thing that we need is not the loss of the truth. More than anything, we need the truth, and we need it very much. That’s why I will continue to respect myself even more by declining to join the denial and submission cadres. It is obvious that it has a price. But don’t think that it scares me. Neither me nor the Journalists Outside Bars, whom I am proud to friends with. No matter what you are, we are not afraid of you. Because we know bullies are scared of bravery the most. And bullies should know that no cruelty can change the flow of history. Down with tyranny, long live freedom!”

During the interrogation at the court, Ahmet Şık was asked about his news reporting on the MIT trucks and the hostage incident involving prosecutor Selim Kiraz. He defended his news reportings. Then the presiding judge asked Şık if any of his writing has been censored by the Cumhuriyet. He replied: “I would never work in a place where any of my own or my friends’ work was censored. I would resign.” The hearing ended on July 28, 2017. The court ruled for the continuation of Şık’s arrest.

The second hearing of the trial was held on Sept. 11, 2017. In the hearing, Ahmet Şık said he wanted to draw attention to a piece of unlawful evidence that had been added to the file. Şık noted that regarding his reports on the prosecutor Kiraz’s hostage situation, the Press Crimes Investigation Bureau of the İstanbul Public Prosecutor’s Office ruled for a decision of non-prosecution. However, the prosecutor Fahrettin Kemal Yerli presented the phone calls’ HTS records as “new evidence” to the file, and lifted the decision of non-prosecution. Şık noted it was a violation of his rights and criticized the entry of the prosecutor’s notice into the court file.

The fifth hearing of the trial was held on Dec. 25, 2017. In the hearing, Şık noted he would make a statement for two hours. In his defense, Şık criticised the AKP. Thereupon, the Presiding Judge Dağ interrupted Şık and warned him to “stay in the scope of the defense” and then he gave a command to the gendarmery to take him out of the courtroom. Şık who noted the trial was a political one while being evicted from the courtroom by gendarmery said: “I hope someday, you will not be judged by a court like yours.” Akın Atalay and Murat Sabuncu said they would not defend themselves in court due to Şık’s defense being interrupted. The court ruled for the continuation of the arrests.

The sixth hearing of the trial was held in the courthouse built in the campus of Silivri Prison on March 9, 2018. At the end of the hearing, the court ruled to release of Ahmet Şık and Murat Sabuncu. The seventh hearing of the trial was held on April 24, 2018, in Silivri. The Prosecutor Hasan Bölükbaşı declared his opinion as to the accusations. The opinion included an expression saying “it is certain that the action of publishing is a matter of adjudication as a whole” and the prosecutor recommended up to 15 years of prison for Ahmet Şık on charges of “aiding and abetting an organization knowingly and willingly, although he does not belong to the structure of that organization.”

The Verdict

The final hearing of trial took place on April 24-25, 2018 in the hearing room across from Silivri Prison. Ahmet Şık made his last defense against the opinion of the prosecutor and said that he had two experiences in prison, and added that he was first arrested as a result of the Gülen congregation’s plot and his professional actions were seen as subjects of a crime. He mentioned that for the second time, he was arrested due to this case. Again, his professional activities were the reason for his detention, he said. He finished his statement as such: “As I have always said, I am behind what I have said and done. Because journalism is not a crime.”

On April 25, 2018, the last words of the defendants were heard. Ahmet Şık said: “It was explicit from the beginning that there was a conspiracy of which the intention was certain, made by some members of the gang of politics, bureaucracy, jurisdiction and media. The intention was to bring those who defended peace, freedom, equality and the rule of law, to their knees. With the wave of examples, making the whole society surrender. As I always said throughout my life, let’s remind them and alike gangs, what they deserve: If there’s someone to surrender, it is you!”

The court sentenced Ahmet Şık to 7 years and 6 months in prison on charges of “aiding and abetting terrorist organizations - PKK, DHKP-C, and FETÖ/PDY - knowingly and willingly, although he does not belong to the structure of those organizations.” And they did not offer any remission. In the reasoning of the verdict, Şık’s reporting and social media posts were presented as evidence. All of his statements during the judicial proceedings were included in the verdict as “throughout his defenses he continuously adopted such an attitude that he accused the state and the system, in spite of all the warnings, he did not give up his attitude and he used a political discourse which reflected the main arguments of the terrorist organizations.

The Appeal

After the verdict was declared, Şık was elected as an MP in the general elections on June 24, 2018. Thereafter, it was demanded that his trial be stopped. The İstanbul Regional Court of Justice’s 3rd Penal Chamber approved the verdict on Feb. 18, 2019. According to the verdict of the Uniform Code of Criminal Justice, the people who are sentenced to more than five years in prison have the right of objection in the Court of Cassation. The attorneys of the journalists appealed the verdict to the Court of Cassation’s 16th Penal Chamber on Feb. 26, 2019.

Mücahit Erdoğan and Turan Kuloğlu, the public prosecutors in the Court of Cassation presented their notification letter to the 16th Penal Chamber on July 16, 2019. It was demanded that the verdicts regarding journalists other than Ahmet Şık be dismissed and they should be acquitted of the charges.

It was also demanded in the notification letter that a potential decision of acquittal should influence the defendants sent to prison because their verdicts of imprisonment for under 5 years were finalized by the Court of Appeal.

Şık had been sentenced to 7 years and 6 months of imprisonment by the local court on the charges of “aiding and abetting the terrorist organizations intentionally.” The Prosecutor’s Office of the Court of Cassation also demanded that Şık’s sentencing be reversed. However, Şık was not acquitted of the charges though the other defendants in the same file were acquitted.

In the notification letter, it was claimed Şık should be prosecuted according to TMK 6/2 on the charge of “praising the terrorist organizations and violence,” and according to TCK 301 on the charge of “publicly defaming the state’s institutions and organs” by making propaganda for terrorist organizations instead of “aiding and abetting the terrorist organizations intentionally.”

It was also claimed in the notification letter that Şık presented the terrorist organization’s actions and thoughts, which include threats and violence as legitimate through his articles titled, “Either Apo goes to Kandil, or we’ll go to İmralı” and “Ours is journalism, yours is treason” and his news reports about the murdering of İstanbul Public Prosecutor Mehmet Selim Kiraz.

Moreover, Şık’s three tweets including that “You get irritated when I said the state is the murderer itself” were regarded as an element of crime as it meant publicly defaming the state’s institutions and organs. It was also claimed that he committed crime by his two tweets as he made propaganda for an organization.

In the notification letter, it was demanded that Şık’s case should be stopped as he was elected as a Member of Parliament. It was mentioned that the local court issued the verdict before he became an MP.

The Court of Cassation’s 16th Penal Chamber reversed the decision of sentencing Şık to 7 years and 8 months in prison for “aiding an organization.” It asked for Ahmet Şık’s prosecution with regards to the TMK article 6, on allegations of “legitimazing the actions of the organization” and “insulting the bodies of the state” in accordance with TCK’s 301st article.

In the reasoned decision, Şık’s news about the murder of Istanbul Public Prosecutor Mehmet Selim kiraz was examined. It was mentioned that though the news report was published in the newspaper, there was no file suited within the following 4 months period as is determined by the Press Law. Yet, it was stated that as the news was published in the website of the newspaper, it cannot be regarded within the scope of the Press Law, thus the condition of 4 months cannot be applied to the case.
The retrial of all the defendants will start at the Istanbul 27th Heavy Penal Court.

The Constitutional Court and the European Court of Human Rights

Ahmet Şık appealed to the Constitutional Court (AYM) on Jan. 10, 2017 about the “false imprisonment” as an individual. In July 2018, the respective department of the Constitutional Court referred Şık’s file to the General Board. The appeal was discussed on May 2, 2019 and the General Board decided there was no violation of rights regarding Şık’s appeal.In the Constitutional Court’s decision on May 2, 2019, it was stated that Şık exceeded the limits of reporting news through his reports and he was “propagating the terrorist organizations’ discourses to a wide audience.”

It was claimed that Şık made news about the murder of the Istanbul Public Prosecutor Mehmet Selim Kiraz and commited a crime by “conducting interviews with the agents of the murder and making their messages public.”

The Supreme Court evaluated the reasoning of Şık’s arrest warrant by saying, “there is a suspicion of fleeing and influencing the evidence” and it was not baseless. Upon this evaluation the court referred to the July 15th coup attempt. In the decision, it was claimed that he should be arrested because the other precautions may be inefficient due to the conditions after the coup attempt.

Following these reasonings, the Constitutional Court rejected the claim that Şık’s “freedom and security rights” and “the freedom of expression and press” had been violated.

Yet, this decision was made by majority of votes. Ergin Yıldırım, the deputy chairman of the Constitutional Court objected to the decision.

In his reasoning of the opposition, Yıldırım stated Şık’s news reports about the murdering of Istanbul Public Prosecutor Mehmet Selim Kiraz, can not be regarded as a propaganda for a terrorist organization. Yıldırım initially said Şık’s interview during the terrorists’ actions resulted in the propagation of their messages to the public and it cannot be denied. However, he added that not only Şık, but almost all the other journalists and press outlets “informed the public about the aims and actions of the terrorists.” Yıldırım said this was natural in terms of journalism and added in his opposition note that:

“Adopting an oppositional stance may result in regarding the journalists’ news reporting of terrorist actions as potentially making propaganda for that organization. And such a conclusion in a democratic society hinders the flow of information as well as forming of a healthy environment to discuss the terrorism events.”

Yıldırım also criticized the evaluation that Şık was talking about “terrorists by calling them guerillas,” therefore he was making propaganda for the organization. Yıldırım said this kind of an approach would lead the way to seriously restrict the independent and free profession of journalism with regards to terrorist organizations. Yıldırım’s following statements were also noteworthy:

“Which words and concepts to use during an interview with a terrorist organization’s leader is a matter of choice for the journalist or the press outlet’s editorial policy. The wrong choices should be evaluated not as a crime of propaganda for a terrorist organization, but as an example of problematical journalism.”

In his oppositional note, Yıldırım also mentioned it is possible to regard Şık’s harsh and critical articles, news reports and posts as problematical in terms of journalism ethics. However, none of them include any wording which overtly encourage violence and the terrorist actions.

Yıldırım said that the reasoning of Şık’s detention for more than a year are neither persuasive nor efficient. He also added that:

“It has been deduced that the ruling of detention as precaution about the defendant, due to his language, wording and style in the news reports, articles and social media posts other than putting forth strong evidence with concrete facts, is conflicting with the constitutional assurances of freedom of expression and press.”

Ahmet Şık also appealed individually to the European Court of Human Rights on May 10, 2017. The appeal has not yet been discussed. In his appeal, Şık pointed to the precedent of Oda TV case in which ECHR had come to a decision of violation of his rights through imprisonment. This situation sank in the minds as “the precedent of Ahmet is Ahmet himself.”

Court board was made of Presiding Judge Ersin Öztürk, and member judges Fatih Akgün and Kürşad Bektaş. Prosecutor of the case was Korkmaz Gülsün.

In the hearing Kadri Gürsel, Ahmet Şık, Bülent Utku, Mustafa Kemal Güngör, Akın Atalay, Aydın Engin, Güray Tekin Öz, Hakan Kara (Karasinir), Musa Kart, Hikmet Çetinkaya, Murat Sabuncu, Orhan Erinç, Önder Çelik were present.

The hearing started with the identification of the suspects. Then the presiding judge read the summary of the Court of Cassation’s decision to overturn. After that the prosecutor, taking the stage to present the opinion as to the accusations requested a decision to persist the 16th Criminal Chamber of the Court of Cassation’s decision to overturn.

Following the prosecutor’s opinion as to the accusations, presiding judge stated that he will be giving the stand to the suspects regarding the decision to overturn, and will be asking for the final statements later on.

Şık in his defence, said “Cumhuriyet conspiracy is not a case to explain with legal motives. It is a conspiracy, plotted by a political power, that became a mafia, the jurisdiction that undertakes the role and duty of being its hitman and the media, that is their coconspirator. The only right thing that was said over the course of these trials was that there is a crime he. Those that committed this crime are not the ones that are here as suspects, they are the collaborators of this conspiracy. Mr. Prosecutor, with his opinion, declares that he will continue to a collaborative of this conspiracy and crime. The verdict you will reach today will determine your choice on whether you will take part in this crime or not. For now, this is all I have to say.”

Following the statements, last defences were in order. Şık in his last defence argument repeated his first defence statement and added, “I repeated these so that they are shown in the records. Court of Cassations decision also showed that those who were in charge of these trials before you and those that not only protected the ones in charge but also promoted them, chose their personal gains, not their dignity. Under these circumstances those that chose to trample the universal norms and ethical values of law for their personal gains have no right to criticise me, who has not committed any wrongdoings over the 30-year period of journalism career, or my journalism.

Therefore it is obvious that those that took part in this conspiracy, no matter who they are, should be put before law. Lastly, it is good to add and repeat that: the government that gave the order for this conspiracy and its accomplices, jurisdiction and media, should know that we will neither fear nor kneel.”
The court decided to persist agains the Court of Cassation’s decision to overturn. With the decision to persist, all the previous sentences of the suspects were read. The file will be sent to the General Assembly of Criminal Chambers of the Court of Cassation.

1. Standing - Nov. 21, 2019


İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı talimatı ile Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri, Cumhuriyet Gazetesi’ne yönelik operasyonu 31 Ekim 2016’da başlattı.

Gazetenin genel yayın yönetmeni Murat Sabuncu, yazarları Aydın Engin, Hikmet Çetinkaya ve Hakan Kara, Kitap Eki Yayın Yönetmeni Turhan Günay, Okur Temsilcisi Güray Tekin Öz, avukatı Bülent Utku ve iki çalışanı evlerinden gözaltına alındı.

Haklarında gözaltı kararı çıkarıldığını öğrenen gazetenin çizeri Musa Kart ve yazarı Kadri Gürsel ile gazetenin avukatı Mustafa Kemal Güngör ile yöneticisi Önder Çelik yöneticisi kendi iradeleri ile Emniyet’e gitti.

Gazetenin yazar ve yöneticileri İstanbul 9. Sulh Ceza Hakimliği yargıcı Mustafa Çakar’ın kararı ile 5 Kasım 2016’da tutuklandı. Sadece gazetenin yazarları Aydın Engin ve Hikmet Çetinkaya ile birlikte gazetenin iki çalışanı yurtdışı yasağı konularak serbest bırakıldı.

Hakkında yakalama kararı çıkarıldığında yurtdışında olan gazetenin İcra Kurulu Başkanı Akın Atalay, Türkiye’ye dönmesiyle birlikte 12 Kasım 2016’da tutuklandı.

Soruşturmayı yürüten savcı Murat İnam’ın aralarında “FETÖ üyeliği ve anayasal düzeni değiştirmeye teşebbüs” iddiasının da yer aldığı 10 suçtan yargılandığı ortaya çıktı. İnam hakkındaki yargılama Yargıtay aşamasına kadar gelmişti. Yargılamanın gidişatını değiştirebilecek bu bilginin ortaya çıkmasının ardından İnam, Cumhuriyet Gazetesi davasından alındı. Dosya, İstanbul Cumhuriyet Başsavcı vekili Mehmet Akif Ekici ve savcı Yasemin Baba’ya verildi.

Cumhuriyet Gazetesi muhabiri Ahmet Şık ise 29 Aralık 2016’da gözaltına alındı. Haberleri ve Twitter paylaşımları suçlama konusu yapıldı. 30 Aralık 2016’da “FETÖ, DHKP/C ve PKK terör örgütlerinin propagandasını yaptığı” iddiasıyla tutuklandı. Şık’ın dosyası daha sonra Cumhuriyet Gazetesi dava dosyası ile birleştirildi.

Gazetenin eski Genel Yayın Yönetmeni Can Dündar ve muhabiri İlhan Tanır da soruşturmaya dahil edildi. Ancak Dündar ve Tanır yurtdışında olduklarından haklarındaki dosya ana dosyadan ayrıldı. Haklarındaki yargılama yokluklarında sürdü.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcı Vekili Mehmet Akif Ekici ve Savcı Yasemin Baba, Cumhuriyet Gazetesi’nin yazar ve yöneticisi 18 kişi hakkındaki iddianameyi 3 Nisan 2017’de tamamladı. İddianame, İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Böylece Cumhuriyet Gazetesi yargılaması 19 Nisan 2017’de başlamış oldu.

İddianamede, Cumhuriyet Gazetesi’nin yazar ve yöneticilerine, “silahlı terör örgütlerine üye olmamakla birlikte örgüte yardım etme” ve “hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma” suçlamaları yöneltildi.

Gazetenin yazar ve yöneticilerine “hattına Bylock yüklü olduğu iddia edilen” veya “haklarında FETÖ’den dolayı soruşturma bulunan” kişilerle iletişim kurmak gibi suçlamalar da yöneltildi.

Cumhuriyet Gazetesi İmtiyaz Sahibi Orhan Erinç, çizer Musa Kart ve yazar Hakan Kara’nın bir tatil şirketini araması suç irtibatı olarak gösterildi.

Gazetenin İcra Kurulu Başkanı Akın Atalay’ın avukat meslektaşı Faik Işık ile olan irtibatı da suç unsurları arasında gösterildi. Işık, geçmişte Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın da avukatlığını yapmıştı.

Gazetenin Okur Temsilcisi Güray Tekin Öz de “hakkında FETÖ’den soruşturma yapılan bir kişiyle iletişim kurduğu” iddiasıyla suçlanan gazeteciler arasındaydı. Ancak o kişi, Güray Tekin Öz’ün alış veriş yaptığı pidecisiydi.

Ayrıca köşe yazıları, manşetler, tweetler suçlamalara delil olarak gösterildi.

Cumhuriyet Gazetesi’nin bazı çalışanları da gazetenin yargılanan yazar ve yöneticilerinin aleyhine tanık olarak yer aldı.

Cumhuriyet Gazetesi davası, Türkiye’de “basında sansürün kaldırılışının” yıldönümü olarak kutlanan 24 Temmuz 2017’de başladı. İlk duruşma beş gün sürdü. Duruşmanın sonunda Güray Tekin Öz, Musa Kart, Hakan Kara, Turhan Günay, Mustafa Kemal Güngör, Bülent Utku ve Önder Çelik’in tahliyesine karar verildi.

25 Eylül 2017 tarihli üçüncü duruşmada Kadri Gürsel’in tahliyesine karar verildi.

25 Aralık 2017’de görülen duruşmada gazeteci Ahmet Şık, siyasi iktidarı sert sözlerle eleştiren bir savunma yaptı. Mahkeme Başkanı Abdurrahman Orkun Dağ, “savunma sınırının dışına çıkıldığı, düzenin bozulduğu” iddiası ile Şık’ın mahkeme salonunun dışına çıkarılmasına karar verdi. Bunun üzerine Akın Atalay ve Murat Sabuncu da savunmalarını yapmadı.

9 Mart 2018’de görülen altıncı duruşmada Murat Sabuncu ve Ahmet Şık tahliye edildi. Akın Atalay’ın ise tutukluluğunun devamına karar verildi. Mahkeme heyeti başkanı Abdurrahman Orkun Dağ, kararını, “Gemiyi en son kaptan terk eder, Akın bey bizimle” sözleri ile açıkladı.

Anayasa Mahkemesi, gazetenin Kitap Eki yönetmeni Turhan Günay’ın başvurusunu 11 Ocak 2018’de karara bağladı. Mahkeme, Günay’ın, “kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının” ihlal edildiğine karar verdi.

Cumhuriyet Gazetesi yargılaması sekiz duruşma sürdü. 24 Nisan 2018’de başlayan 8. duruşmanın ikinci gününde gazetenin yazar, çizer, muhabir ve yöneticileri hakkındaki karar acıklandı.

İddianamede hiçbir sanığa “silahlı örgüt kurmak ve yönetmek” suçlaması yöneltilmemesine karşın, tüm sanıklara bu suçtan da hapis cezası verildi.

Tüm sanıklara Türk Ceza Kanunu’nun 220. maddesinin 7. fıkrası gerekçe gösterilerek hapis cezası verildi. Sanıklar, “örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım” etmekle suçlandı.

Akın Atalay’a 7 yıl 13 ay 15 gün, Orhan Erinç’e 6 yıl 3 ay, Murat Sabuncu’nun 7 yıl 6 ay, Kadri Gürsel’in 2 yıl 6 ay, Güray Tekin Öz’ün 3 yıl 9 ay, Musa Kart’ın 3 yıl 9 ay, Hakan Kara’nın 3 yıl 9 ay, Aydın Engin’in 7 yıl 6 ay, Hikmet Çetinkaya’nın 6 yıl 3 ay, Ahmet Şık’ın 7 yıl 6 ay hapis cezası verildi.

Hükmün açıklanması ile birlikte Akın Atalay tahliyesine de karar verildi.

İddianamede kendilerine “hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma” suçlaması yöneltilen tüm sanıklar bu suçtan beraat etti.

Turhan Günay ile birlikte gazetenin iki çalışanının beraatine karar verildi.

Can Dündar ve İlhan Tanır’ın dosyaları yurtdışında oldukları için ayrıldı.

İstinaf Süreci

Karara istinaf mahkemesinde itiraz edildi. Ancak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi, 18 Şubat 2019’da kararları onadı. İstinaf mahkemesi, yerel mahkemenin kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılık bulmadı. Delillerde ve işlemlerde eksiklik de bulmadı. İstinaf mahkemesi, verilen mahkumiyet kararlarının da kanuni olduğunu değerlendirdi.

Onama kararı ile birlikte daha önce yaklaşık 9 ay süreyle tutuklu olarak yargılanan Musa Kart, Hakan Kara ve Güray Tekin Öz ile birlikte gazetenin iki yöneticisi tekrar cezaevine girdi. Ceza Muhakemeleri Kanunu’na göre haklarında 5 yıldan az hapis cezası verilenlere Yargıtay’da temyiz yolu kapalıydı.

Kart, Kara ve Öz ile birlikte iki gazete yöneticisi Kandıra Cezaevi’ndeyken, Yargıtay süreci tamamlandı.

Yargıtay Süreci

Yerel mahkemede haklarında 5 yıldan fazla hapis cezası verilenler, bu kararı Yargıtay’da temyiz etti. Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin temyiz incelemesini tamamlaması beklenirken, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, dosya üzerinde verilmesi gereken karara ilişkin tebliğname sundu.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, tebliğname ile, Orhan Erinç, Akın Atalay, Murat Sabuncu, Hikmet Çetinkaya ve Aydın Engin ile Ahmet Şık hakkında verilen hapis cezalarının bozulmasını talep etti. Tebliğnamede Ahmet Şık dışındaki gazetecilerin beraatlarına karar verilmesi istendi.

Tebliğnamede, Ahmet Şık’ın ise “örgüte yardım” suçundan değil, “örgütü ve şiddeti övme” ile “örgüt propagandası” suçundan cezalandırılması talep edildi.

Tebliğnamede, Yargıtay’ın vereceği olası bozma kararından, istinaf mahkemesinin onama kararının ardından ikinci kez hapse giren Musa Kart, Hakan Kara, Güray Öz Tekin ve gazetenin iki yöneticisinin yararlanması talep edildi.

Yargıtay 16. Ceza Dairesi, temyiz incelemesini 12 Eylül 2019’da tamamladı. Daire, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın tebliğnamesindeki taleplere uygun bir karar verdi. Akın Atalay, Orhan Erinç, Murat Sabuncu, Aydın Engin, Hikmet Çetinkaya ve Ahmet Şık hakkında verilen hapis cezası hükümlerini bozdu.

Daire; Güray Tekin Öz, Musa Kart ve Hakan Kara hakkında istinaf mahkemesinde kesinleşen hükümlerin de bozulmasına karar verdi. Öz, Kart ve Kara’ya yurtdışına çıkış yasağı kondu.

Gazetenin muhasebe çalışanı E.İ. hakkında verilen 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası Yargıtay tarafından onandı.

Daire, Ahmet Şık hakkında ilk derece mahkemesi tarafından “örgüte yardım” suçlaması ile verilen 7 yıl 6 ay hapis cezasını bozdu. Ancak daire Şık’ın, Terörle Mücadele Kanunu’nun 6. maddesinde düzenlenen “örgütün eylemlerini meşru gösterme” ve Türk Ceza Kanunu’nun 301. maddesinde düzenlenen “devlet organlarını aşağılama” suçlamalarından yargılanmasını istedi.

Tüm sanıklar hakkında yargılama İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 21 Kasım 2019 günü yeniden başladı.

Anayasa Mahkemesi Süreci

Cumhuriyet Gazetesi davasında yargılanan 10 gazeteci ve gazete yöneticisi tutuklu oldukları dönemde, 6 Aralık 2016’da Anayasa Mahkemesi’ne bireysel hak ihlali başvurusu yaptı. Anayasa Mahkemesi başvurularla ilgili kararını 2 Mayıs 2019’da verdi.

Akın Atalay, Murat Sabuncu, Güray Tekin Öz, Musa Kart, Hakan Kara, Ahmet Şık ile birlikte gazetenin üç yöneticisinin hak ihlali başvurusunu reddetti.

Anayasa Mahkemesi 2 Mayıs 2019’da verdiği kararında bir tek Kadri Gürsel’in “kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı” ile “ifade ve basın özgürlüklerinin” ihlal edildiğine karar verdi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Süreci

Gazetenin 10 yazar ve yöneticisi 9 Kasım 2016’da da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne hak ihlali başvurusunda bulundu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin incelemesi sürüyor.

Yeniden Yargılama Süreci

Tüm sanıklar hakkında yargılama 21 Kasım 2019’da İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yeniden başladı. Mahkeme heyeti Ersin Öztürk başkanlığında üye hakimler Fatih Akgün ve Kürşad Bektaş’tan oluştu. Duruşma savcısı Korkmaz Gülsün’dü. Duruşmada, Kadri Gürsel, Ahmet Şık, Bülent Utku, Mustafa Kemal Güngör, Akın Atalay, Aydın Engin, Güray Tekin Öz, Hakan Kara (Karasinir), Musa Kart, Hikmet Çetinkaya, Murat Sabuncu, Orhan Erinç, Önder Çelik hazır bulundu. Duruşma, kimlik tespiti ile başladı. Ardından mahkeme başkanı tarafından Yargıtay’ın bozma ilamının özeti okundu. Sonrasında mütalaa için söz alan duruşma savcısı, Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin kararına karşı direnilmesini talep etti.

Savcının mütalaasının ardından mahkeme başkanı sanıklara, bozma ilamına karşı söz vereceğini, son sözü sonra vereceğini söyledi. Ardından beyanlara geçildi.

Beyanların ardından son sözlere geçildi. Mahkeme Başkanı’nın “Türkiye’de yargılama yapmak zor tabii usul çok” sözleri üzerine salonda gülüşmeler oldu.

Mahkeme heyeti, sanıklardan son sözlerini soracağını söylemesi üzerine avukatlar duruma itiraz etti. Avukat Bahri Belen, “Önce mahkeme karar vermeli, bozmaya uyulursa son söz verilmeli” dedi.

Avukatların itirazı üzerine, mahkeme heyeti Yargıtay’ın bozma ilamını değerlendirmek için duruşmaya 5 dakika ara verdi.

Duruşmaya devam edildi. Mahkeme Başkanı: Sanık avukatlarının bu talepleriyle ilgili bozmanın mahiyeti içeriği dikkate alınarak yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı noktasında ara bozmaya direnme noktasından sonra son sözün sorulamayacağı ve bu nedenle CMK’daki 216/3 aykırılık teşkil edebileceği kanaatiyle uyma ve direnme hususunun son sözlerinin alınmasından itibaren hükümle birlikte değerlendirilmesine karar verildi.

Avukatlar reddi hakim talebinde bulundu. Ancak bu talep reddedildi. Ardından sanıkların son sözlerine geçildi. Son sözler ardından mahkeme heyeti, kararını açıklamak üzere duruşmaya yaklaşık olarak bir saat ara verdi.

Mahkeme kararında, Yargıtay’ın bozma ilamına karşı direnme kararı verdi. Direnme kararı ile birlikte tüm sanıklar hakkında verilen eski cezaları okudu . Dosya Yargıtay Ceza Genel
Kurulu’na gönderilecek.

Kararla birlikte, Akın Atalay’a 7 yıl 13 ay 15 gün, Orhan Erinç’e 6 yıl 3 ay, Murat Sabuncu’ya 7 yıl 6 ay, Güray Tekin Öz’e 3 yıl 9 ay, Musa Kart’a 3 yıl 9 ay, Hakan Kara’ya 3 yıl 9 ay, Aydın Engin’e 7 yıl 6 ay, Hikmet Çetinkaya’ya 6 yıl 3 ay, Ahmet Şık’a 7 yıl 6 ay hapis cezası verildi. Mahkeme heyeti, Kadri Gürsel’in beraatine karar verdi.


İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davada yeniden yargılamanın ilk duruşması, saatinde başladı. Mahkeme heyeti Ersin Öztürk başkanlığında üye hakimler Fatih Akgün ve Kürşad Bektaş’tan oluştu. Duruşma savcısı Korkmaz Gülsün’dü.

Duruşmada, Kadri Gürsel, Ahmet Şık, Bülent Utku, Mustafa Kemal Güngör, Akın Atalay, Aydın Engin, Güray Tekin Öz, Hakan Kara (Karasinir), Musa Kart, Hikmet Çetinkaya, Murat Sabuncu, Orhan Erinç, Önder Çelik hazır bulundu.

Duruşma, kimlik tespiti ile başladı. Ardından mahkeme başkanı tarafından Yargıtay’ın bozma ilamının özeti okundu. Sonrasında mütalaa için söz alan duruşma savcısı, Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin kararına karşı direnilmesini talep etti.

Savcının mütalaasının ardından mahkeme başkanı sanıklara, bozma ilamına karşı söz vereceğini, son sözü sonra vereceğini söyledi.

İlk olarak Kemal Gürsel söz aldı. Gürsel, “Savcının mütalaasını kabul etmiyorum. Yargıtay’ın bozma ilamına uyulsun” dedi.

Gürsel’in avukatı Köksal Bayraktar da, Yargıtay’ın bozma ilamına uyulmasını istedi. “İddia makamının mütalaası her yönüyle yanlıştır” dedi.

Akın Atalay söz aldığı sırada, mahkeme başkanı “Kaptan kim” diye sordu. Mahkeme başkanının sorusu gülüşmelere neden oldu. Avukatlar da, “Önceki mahkeme heyeti de aynı cümleyi kullanmıştı” diyerek, tepki gösterdi. Mahkeme Başkanı “samimiyet olsun diye dedim” dedi.

Akın Atalay’da savcının mütalaasını kabul etmediğini, bozma ilamına uyulmasını istedi.

Avukat Bahri Belen “Savcının mütalaasından şu anlaşılıyor: Cumhurbaşkanı ve Bakanlar bu örgütü (FETÖ) biliyordu. Savcı aslında onları da suçlamış oluyor. Direnme istemenin hukuki bir dayanağı olmalı. Bir hasım mütalaası olmamalıdır. Savcılık, sanıkların lehine olan delilleri de toplaması gereken bir makamdır. Bu görüşü yok sayıyorum; abesle iştigal olduğunu düşünüyorum” dedi.

Ahmet Şık söz alarak, “Cumhuriyet komplosu, hukuki saiklerle açıklama yapılacak bir dava değildir. Mafyalaşmış bir siyasi iktidar, ona tetikçilik yapma rol ve görevini üstlenmiş bir yargı ve işbirlikçisi medya ortaklığıyla kurulmuş bir komplodur. Ama tüm yargılamalar boyunca söylenen tek doğru suç işlendiğidir. O suçu işleyenler burada sanık sıfatıyla bulunanlar değil komplonun ortakları olanlardır. Savcı bey mütalaasıyla komploya ve suça ortak olmaya devam edeceğini beyan etmiştir. Sizin vereceğiniz karar bu suça ortak olup olmayacağınıza dair tercihinizi belirleyecektir. Söyleyeceklerim şimdilik bundan ibarettir” dedi.

Avukat Can, davada durma kararı verilmesini istedi ve savcının mütalaasını kabul etmediklerini söyledi.

Aydın Engin söz aldı: “Mütalaayı dinlemeseydim konuşmayacaktım. Savcının hazırladığı iddianameyi bundan önceki mahkeme kabul etmişti. Bu bir hukuk ayıbıydı. Galiba kendisi hukuk derslerinde pencereden dışarıya bakmış”.

Cumhuriyet eski avukatlarından Bülent Utku söz aldı ve “Cumhuriyet Gazetesi’ne yapılan operasyon en başından beri siyasi amaçlı bir intikam operasyonudur. Yargılamanın hiçbir aşamasında bu değişmedi. Savcının mütalaasına karşı diyeceklerim budur” dedi. Mahkeme başkanının, “takdir mahkemenin diyorsunuz yani” sözleri üzerine Utku, “Hayır ben bir şey demiyorum” dedi.

Avukat Ergin Cinmen de “Ne yazık ki şimdi yine görüyorum ki hukukun amir ilkeleri yok sayılıyor. Bu davada suç teşkil eden fiilin ne olduğu belli değil. Ben böyle bir mütalaa beklemiyordum. Bu dava tarihe çakılan bir davadır. Lütfen artık Türkiye’yi kurtarın” dedi.

Gazeteciler Güray Tekin Öz, Hakan Kara, Musa Kart, Hikmet Çetinkaya, Orhan Erinç, Mustafa Kemal Güngör ve Önder Çelik de savcının mütalaasını kabul etmediklerini, bozma ilamına uyulmasını talep etti.

Gazeteci Murat Sabuncu “Savcının mütalaasından anlıyorum ki gazeteciliğin üç yıldır yargılanma süreci bitmemiş. Yargıtay’ın kararına uyulmasını talep ediyorum” dedi.

Beyanların ardından son sözlere geçildi. Mahkeme Başkanı’nın “Türkiye’de yargılama yapmak zor tabii usul çok” sözleri üzerine salonda gülüşmeler oldu.

Mahkeme heyeti, sanıklardan son sözlerini soracağını söylemesi üzerine avukatlar duruma itiraz etti. Avukat Belen “Önce mahkeme karar vermeli, bozmaya uyulursa son söz verilmeli. ” diyerek usulü hatırlattı:

“Bozmaya uyulduğu takdirde adeta yeni bir yargılama başlar. Bu süreçte iddia makamının yeni görüşü, sanık avukatlarının varsa kovuşturmanın genişletilmesine ilişkin talepleri, yoksa esas hakkındaki görüşe göre son savunmalarını yapmalarına geçilir. Son söz sanıklara sorularak yargılama süreci sona erdirilir ve bundan sonra yeni bir hüküm kurulur. Bu bakımdan mahkemenin uyma ya da direnme konusunda karar vermeden sanıkların son sözlerini istenmesi usule uygun değildir.”
Avukat Ergin Cinmen de “Son sözlerin sorulması mantığa aykırıdır. Şu aşamada yeniden söz verilmesinin anlamı yoktur. Mahkeme önce karar vermelidir ve yargılamaya devam etmelidir. 40 yıllık avukatım bunu ilk defa gördüm” dedi.

Avukatların itirazı üzerine, mahkeme heyeti Yargıtay’ın bozma ilamını değerlendirmek için duruşmaya 5 dakika ara verdi.

Duruşmaya devam edildi. Mahkeme Başkanı avukatların itirazlarına yönelik açıklamasını yaptı: “Sanık avukatlarının bu talepleriyle ilgili bozmanın mahiyeti içeriği dikkate alınarak yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı noktasında ara bozmaya direnme noktasından sonra son sözün sorulamayacağı ve bu nedenle CMK’daki 216/3 aykırılık teşkil edebileceği kanaatiyle uyma ve direnme hususunun son sözlerinin alınmasından itibaren hükümle birlikte değerlendirilmesine karar verildi.”

Bülent Utku’nun avukatı Cinmen, mahkemenin kararının ihsas-ı rey (oyunu belli etme) olduğunu söyledi: “Direnme kararı verecekseniz uygulama tam da bu şekilde olur çünkü. Mahkemenin ihsas-ı rey yaptığını düşünüyor ve heyeti reddediyoruz.”

Cinmen’in talebi “Duruşmayı uzatma amacıyla yapıldığı” gerekçesiyle heyetin reddi isteği mahkeme tarafından reddedildi.

Ardından sanıkların son sözlerine geçildi.

Kadri Gürsel: “Neye istinaden son söz söyleyeceğimi bilmiyorum. Hangi sona geldik ki söz açıklayacağım. Sonunda ne olacağını bilmediğim için direnme ve bozma kararına da uyumlu bir son söz söyleyeceğim. Sizden önceki heyetin sürdürdüğü yargılamada delilsiz, mesnetsiz iddianame karşısında ve kabul edilmesinin ardından yapılan yargılamada yaptığım tüm savunmanın özü AYM’nin lehime verdiği kararla çürütülmüştü. Yaptığımız bütün savunmalar Yargıtay kararına da yansımıştır. Aleyhimdeki hüküm mesnetsiz ve hukuksuzdur. Beraat yönündeki bozma kararına uyulsun.”

Akın Atalay: “Burada eski savunmalarımı tekrar etmeyeceğim, bunlar zaten dava dosyasında ama şunun bir kez daha kayıtlara geçmesini isterim. Bizleri, Cumhuriyet Gazetesi yöneticilerini hukuka kanuna ve ahlaka ve mahşeri vicdana sığmayan gerekçelerle ağır bir şekilde mahkûm etmek istediler. Zaten bu davanın açılması ve bizlerin tutuklanmasının iki temel amacı var. Birinci amaç siyasi iktidarın uygulamalarının eleştirilmesinden; toplumdan gizlenmesi istenen bilgilerin haberleştirilmesinden hoşnut olunmaması, bunun için de gazete yönetiminin değiştirilmesiydi. Bir Pirus Zaferi’dir ama kazanıldı. Bugünün Türkiye’sinde medyanın acınılası hali bu davanın sonucudur. 18 Temmuz 2016’da Murat İnam tarafından açılmış bir soruşturmadır bu. Bizim hakkımızda FETÖ’ye yardımdan soruşturma açmış bu Savcı, hala FETÖ’ye üyelikten yargılanıyor. Tarihin bir cilvesi mi bilemem ama 18 Temmuz 2016’da hakkında soruşturma başlatılan Cumhuriyet Gazetesi’nde bu tarihten bir hafta önce “FETÖ ve hizmetkarları” diye bir yazı dizisi yayımlamıştı. (Atalay yazı dizisinden ayrıntılar verdi) ‘FETÖ ve hizmetkarları’ başlıklı yazının üstünden bir hafta geçmeden, bizler hakkında FETÖ’ye yardım suçlamasıyla, FETÖ’ye üyelikten yargılanan bir savcı tarafından soruşturma başlatıldı. Davanın bilirkişisine ilk yargılamadan sonra sosyal medya üzerinden bilirkişi olarak nasıl atandığını sordum. ‘Akın bey siz de biliyorsunuz. Bu bir devlet sırrıdır ve benimle birlikte mezara gidecektir’ dedi. Atanması devlet sırrı olan bir bilirkişi de gördük. İkinci amaç tüm yöneticilerin hapse atılması suretiyle diğer medya kuruluşlarına sopa göstermekti. Bu dava ile az önce belirttiğim iki amaca da ulaşılırsa artık böyle bir yargılamaya gerek kalmadığı görüşüne vardılar. Arkadaşımız Ahmet Şık yönünden, biz Ahmet’in yaptığı gazeteciliğin yakın tanığıyız. Bu davada onun mahkûm edilmesi hepimizin, gazeteciliğin mahkûm edilmesidir. Birlikte mahkûm olduk, şimdi de hepimiz için bir hüküm kurmanızı istiyorum.”

Ahmet Şık: “Cumhuriyet komplosu, hukuki saiklerle açıklama yapılacak bir dava değildir. Mafyalaşmış bir siyasi iktidar, ona tetikçilik yapma rol ve görevini üstlenmiş bir yargı ve işbirlikçisi medya ortaklığıyla kurulmuş bir komplodur. Ama tüm yargılamalar boyunca söylenen tek doğru suç işlendiğidir. O suçu işleyenler burada sanık sıfatıyla bulunanlar değil komplonun ortakları olanlardır. Savcı bey mütalaasıyla komploya ve suça ortak olmaya devam edeceğini beyan etmiştir. Sizin vereceğiniz karar bu suça ortak olup olmayacağınıza dair tercihinizi belirleyecektir. Söyleyeceklerim şimdilik bundan ibarettir.

“Bunları demiştim ama tutanağa olduğu gibi yansıması için tekrarladım. Yargıtay kararına ilişkin söyleyeceklerim, genel olarak doğru ama eksik olduğudur. Doğrusu yargılanan herkesin beraat ettirilmesidir. Şu eksik haliyle bile Yargıtay verdiği kararla sizden önce o koltuklarda oturanların, mahkeme başkanı Abdurrahman Orkun Dağ ve duruşma savcısı Hasan Bölükbaşı başta olmak üzere soruşturma ve kovuşturma aşamasında görev alanların hukukçu olmadığının tespitini yapmıştır. Aşağıda adaleti simgeleyen Themis heykelinin elindeki terazinin bir kefesinde yargı mensuplarının menfaatleri bir diğerinde haysiyetleri var. Yargıtay kararı aynı zamanda, sizden önce bu yargılamada görev alanların ve onları korumakla kalmayıp terfi ettirenlerin haysiyetlerini değil menfaatlerini tercih ettiğini de ortaya koydu. Hal böyle iken hukukun evrensel normlarını ve mesleğinin etik değerlerini menfaatlerine çiğnetmeyi tercih edenlerin, meslekte geçirdiğim 30 yıl boyunca tek bir ayıba imza atmamış olan şahsım hakkında gazeteciliğimi tartışmaya açmaları hakkı ve haddi değildir. Dolayısıyla bu komploda görev alanların da her kim olursa olsun yargı önüne çıkarılması gerektiği ortadadır. Son olarak eklemekte ve tekrarlamakta fayda var: Bu komplonun emrini veren siyasi iktidar da suç ortaklığı yapan yargı ve medyası da bilsin ki ne korkacağız ne de diz çökeceğiz.”

Aydın Engin: “En yaşlı değil ama en kıdemli gazeteci benim. Dolayısıyla mahkemenin vereceği karar hapsimize yönelikse şaşırmam, benim için farketmez. Çıktıktan sonra yine yazarım. Ama sizin için fark edecek. Bu sizin hukuk sınavınız. 27. Ağır Ceza’nın yeni heyetisiniz o nedenle ‘sınav’ diyorum. Daha önceki heyet hukukta sınıfta kaldı. Kolay gelsin.”

Bülent Utku: “Avukatım heyeti reddetti. 35 yıllık avukatım. Heyetinizin uyguladığı gibi bir usul görmedim. Dolayısıyla son söz olarak ne söyleyeceğimi bilmiyorum.”

Hakan Kara: “İddianamedeki iddiaların hepsini tek tek çürüttük. Tuhaf olan mahkeme bu açıklamalarımızı hiç duymamış gibi. Bu dava hukuk anlamında çok ilginç bir dava haline geldi. Bu dava hukuk tarihine geçecek ve hakkında çok kitap yazılacak. Geç gelen adalet, adalet değildir. 9 ay yattık çıktık. Şimdiyse ne olacağı belli değil. Yargıtay’ın kararı benim için mükemmel değil ama bir adımdır. Bu çerçevede de beraat kararı talep ediyoruz. “

Güray Tekin Öz: “Savcının mütalaasını kabul etmek mümkün değil. Yargıtay kararına uyulmasını istiyorum.”

Musa Kart: “Bir mizahçının hayal gücünü aşan bir döneme tanıklık ettik. Çağdaş hukuk devletlerinde insanlar yargılandıktan sonra hapis yatarlar bizde tam tersi oldu. Şu an ömründen aylar yıllar çalınmış bir gazeteci olarak özür bekliyorum.”

Hikmet Çetinkaya: “Suç işlemedim, beraatimi istiyorum.”

Murat Sabuncu: “Hemen her gece derin sessizlikte daha da yoğun yankılanan bir gürültüyle uyanıyorum. Pencereye doğru gidiyorum… İnsanlar… Sayıları her geçen gün çoğalan insanlar Ayaklarında prangalar onların çıkardığı şakırtıyla kendi mahallelerinde bir aşağı bir yukarı yürüyorlar Daha doğrusu ayaklarını sürüyorlar… Gözlerine bakıyorum, sıkı sıkı yummuşlar… Elleriyle ağızlarını kapatmışlar… Dilleri var konuşmuyorlar… Gözleri var bakmıyorlar… Kulakları var duymuyorlar… Ayakları var gitmiyorlar… Oysa… Yakınlarda bir yerde… Pek çok mahallede insanlar… Acı çekiyorlar… Haksızlığa uğruyorlar… Yoksulluk yaşıyorlar… Böyle zamanlarda… Görülmeyeni göstermek… Söylenmeyeni söylemek… Gidilmeyen yere gitmek şahitlik etmek görev olur… Eğer gazeteciyseniz… Özgür, bağımsız, tarafsız… Gazeteciler… Şahitlik etmek gerçekleri dile getirmekle görevlidirler… Bedeli ne olursa olsun… Meslek kıdemleri 30 ile 60 yıl arasında değişen Cumhuriyet Gazetesi’nin yazar ve yöneticileri, şahit olduklarını, gördüklerini, duyduklarını, kimsenin etkisinde kalmadan kimseden emir almadan ve kimseden korkmadan yazıp çizdikleri için; 14 ile 18 ay arasında hapiste kaldılar. 3 yıl ile 8 yıl arasında hapis cezalarına çarptırıldılar… Şu an karşınızda duran isimlerin; kendilerinin ve ailelerinin; okudukları okullardan satın aldıkları-sattıkları evlere… Tüm hayatları boyunca yaptıkları banka hesap hareketlerine… 30 yıl evvel boşandıkları eşten 5 yaşındaki çocuklarına… Araştırıldılar… E mailleri cep telefonları evleri didik didik arandı… Gazetenin tüm kayıtları incelendi. Sonuçta; parkeciden pideciye tur şirketine telefon aramalarından suç yaratmaya çalışma kepazeliğiyle… Gazetenin haberlerinden kriminalize etme çalışmaları arta kaldı… Soruşturmayı üzerinde Demokles’in kılıcı sallanan bir savcıya açtırdılar… Ülkenin seküler, solcu gazetesinin solcu yöneticilerine FETÖ’den ağırlaştırılmış müebbetle yargılanan bir savcı açtı davayı… Bilirkişi sosyal medya paylaşımlarında iktidar amigoluğu yapan hayatında gazetecilik yapmamış, bilirkişi listelerinde olmayan özel biriydi… Manşetleri çarpıtmaktan bile çekinmeyecek-arlanmayacak bir kişi… Yayın politikasını değiştirmek diye suç icat etmek de gerçek olmasa da tiraj düşüşü de suçlamalar arasındaydı… Uzun süren mahkeme maratonunda şahit adı altında toplananlar… Yargılananların gazeteci olduklarını hep söyledik ne suçu var, diyen toplama ekipten oluşuyordu… Biz yargılananlar… İçeride… Arkadaşlarımız dışarıda iki şeyin altını çizdik… Gazetecilik yaptık, gazetecilik suç değildir… Özgürlüğü sadece kendimiz için değil fikirlerinden dolayı demir parmaklıklar arkasında olan herkes için istiyoruz. Kısa bir süre içinde bu dava teknik olarak bitecek… Beraat edeceğiz ya da ceza alacağız… Ancak bu dava… Vicdanlarda asla sona ermeyecek… Hukuk fakültelerinde vaka analizi olarak okutulacak… Yargıtay 16. Ceza Dairesi davada hepimize beraat isterken meslektaşım arkadaşım Ahmet Şık için başka bir maddeden cezalandırma talep etmiş. Sayın heyet, Ahmet Şık sadece işini yapan, meslektaşı olmaktan gurur duyduğum bir isimdir. Bizim Ahmet’ten, Ahmet’in bizden bu davada ayrısı gayrısı olmaz. Ya ona da beraat verin ya bizi de onunla beraber yargılayın… Bitirirken… Bir ülkede; her üç gençten biri işsiz kalmışsa… İntihar vakaları yaşanıyorsa… Güçlü ülkelerin vatandaşları pazarlık masalarında tahliye olurken… Bu ülkenin Türk, Kürt vatandaşları içi boş iddianamelerle yıllarca hapsediliyorsa… Dışarıda yalnızlaşma içeride ötekileştirme yoğun bir şekilde yaşanıyorsa… Mutsuzluk umutsuzluk yayılmış yaygınlaşmışsa… Bir gazetecinin görevi… Bunları haber yapmak, konuşmak, söylemektir… Memleketi sevmek… Gerçekleri eğip bükerek günü kurtarmak değil… Gerçeklerle yüzleşerek geleceği inşa etmektir… Benim, sizin, hepimizin evlatlarının mutlu barış içindeki geleceği için… Bedeli ne olursa olsun gerçekleri söylemeye yazmaya devam edeceğim…”

Cumhuriyet Vakfı eski Yönetim Kurulu üyesi avukat Mustafa Kemal Güngör: “Tüm savunmalarımı tekrar ediyor ve mütalaayı reddediyorum. Bu dava hukuki değildir, Cumhuriyet’i susturmak içindir. Tüm medya ya gözdağı verilmek istenmiştir. Mütalaayla da bunu görüyoruz. Bu mahkûmiyet kararının yasal dayanağı yoktur. Basın ve ifade özgürlüğü hiçe sayılmıştır. Cumhuriyet’teki haber ve yazılar tamamen halkın haber alma hakkına uygun yapılmıştır. Bu yargılama keyfidir. Kolektif yargılama anlayışı sadece faşizm dönemlerine aittir. Burada kolektif yargılama vardır. Bir kez daha söyleyeyim soruşturmamızı kendisi FETÖ’den yargılanan bir savcı tarafından hazırlandı. Acaba size olsanız ne düşünürdünüz? Empati yapmanızı istiyor ve soruyorum. Haksız ve hukuksuz olarak özgürlüğümüzden 3 yıl çalındı. Bu davadan ben ve bir kısım arkadaşım toplam 13,5 ay hapis yattı. Bazısı 16, bazısı da 18 ay hapis yattı. Yargıtay kararındaki bazı değerlendirmeleri eksik ve yanlış buluyorum. Bunlar bir yana, mahkûmiyetin bozulmasını istedi. (Montesquieu alıntı yaparak) ‘Bir kişiye yapılan haksızlık tüm topluma yapılan tehdittir’. Yıllardır süren bu adaletsizliğe son verin. Adaletin olmadığı yerde hiçbir şey yoktur.”

Cumhuriyet Vakfı eski Yönetim Kurulu üyesi Önder Çelik, “Sadece ve sadece gazetecilik yaptık, bunlar suç teşkil etmiyor.”

Son sözler ardından mahkeme heyeti, kararını açıklamak üzere duruşmaya yaklaşık olarak bir saat ara verdi.


Duruşma öncesi

Adliye girişinde gazeteciler ve yurttaşlar X-Ray cihazından geçirildi. Sanık ve gazeteciler, ana koridorda bekletildi. Duruşmanın görüldüğü salonunun bulunduğu koridordu. Ayrı noktada, girişleri engellemek için bariyerlerle kapatıldı. Avukatların geçişine izin verildi yalnızca.

Mahkeme salonu koşulları

Duruşma, adliyenin en büyük salonunda görüldü. SEGBİS için iki ayrı TV ekranı kuruluydu. Duruşma salonunda sürekli olarak özel güvenlik bulundu. Duruşma salonunun dışında da sivil polis durdu.

Duruşmaya katılım

Duruşmayı, Cumhuriyet gazeteci eski çalışanları, gazetecilerin yakınları, DİSK-Basın İş, TGS, TGC, ÇGD, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA), P24, milletvekilleri, uluslararası basın yayın organları, İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Af Örgütü, RSF, Article 19, İstanbul Barosu izledi.

Gözlemler

Duruşmayı çok sayıda kişi izledi. Salonun dolması üzerine, dışarıda kalan gözlemci heyetler ve izleyiciler oldu. İzleyicilerin salona girebilmesi için içerdeki izleyiciler ve gözlemciler sıkışarak yer açtı. Açılan yerlerin dolması için güvenlik her seferinde “üç kişiyi gönder” diye, bariyerdeki güvenlik görevlisine bağırdı.

Her duruşma da çizerlerin salonda çizim yapmasına izin verilirken, bu duruşma izin verilmedi. Duruşma salonu görevlisi çizerlere, “ben ne diyorsam o olur burada” sözlerine gazeteciler tepki gösterdi.

Mahkeme heyetini sık sık duruşmada espri yapmak istemesi ve sanık gazetecilerle samimi bir dil kullanması dikkat çekti.

Karar arasında güvenlik görevlileri, gazetecileri koridordan çıkarmak istemesi üzerine tartışma yaşandı. Güvenlik görevlileri gazetecileri, “duruşmaya almayacağım” diyerek tehdit etti.


Mahkeme kararında, Yargıtay’ın bozma ilamına karşı direnme kararı verdi. Direnme kararı ile birlikte tüm sanıklar hakkında verilen eski cezaları okudu. Dosya Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na gönderilecek.

Kararla birlikte, Akın Atalay’a 7 yıl 13 ay 15 gün, Orhan Erinç’e 6 yıl 3 ay, Murat Sabuncu’ya 7 yıl 6 ay, Güray Tekin Öz’e 3 yıl 9 ay, Musa Kart’a 3 yıl 9 ay, Hakan Kara’ya 3 yıl 9 ay, Aydın Engin’e 7 yıl 6 ay, Hikmet Çetinkaya’ya 6 yıl 3 ay, Ahmet Şık’a 7 yıl 6 ay hapis cezası verildi.

Mahkeme heyeti, Kadri Gürsel’in beraatine karar verdi.

Cumhuriyet Newspaper Trial (Indictment)

Cumhuriyet Newspaper Trial (Reasoned Judgement)

Cumhuriyet Newspaper Trial (The Constitutional Court's Judgement)

Cumhuriyet Newspaper Trial (Notification of the Prosecutor's Office (CoC))

Cumhuriyet Newspaper Trial (The Court of Cassation's Judgement)

Cumhuriyet Newspaper Trial (The Court of Appeal's Judgement)