Bülent Şık

Bülent Şık worked for the Food Safety and Agricultural Research Center of Akdeniz University between 2010 and 2016. During his time there, he participated in the Ministry of Health’s study of effects of the environmental factors on health. Said study was done between 2011 and 2016. Main title was “Evaluation of the Effects of the Environmental Factors on Health in Kocaeli, Antalya, Tekirdağ, Edirne and Kırklareli”.

Due to him signing the Petition of the Academics for Peace, Ahmet Şık’s term wasn’t extended in the research centre, he was excluded from the Ministry’s project as well. With the Decree-Law 677 he was expelled from his duty as a faculty member.

He wrote a series of articles in Cumhuriyet Daily, about the Ministry’s study that was not shared with public, even though it was concerning public health. First article was published in the headline at April 16th, 2018.

Said article explains that the study determined that the level of remains of pesticides, which threatens human health, exceeded the higher limits by large in green beans, peppers, cucumbers, lettuce, parsley, strawberries, plums and apples and hydrocarbon, known for its carcinogenic effect, was found in water.

Ministry of Health, following the article, filed an official complaint against Bülent Şık at April 17th, 2018 for “disclosing information that is to be kept confidential in a manner to cause indignance in public”.

Office of Istanbul Chief Public Prosecutor launched an investigation after the complaint file against Bülent Şık.

The indictment, prepared by Chief Public Prosecutor Gökhan Boydak at July 16th 2018, accused Bülent Şık of “Securing of Prohibited Confidential Information” and “Disclosure of Prohibited Confidential Information” and “Disclosure of Confidential Information in Respect of a Duty”.

At September 26th, 2019, in the case held at Istanbul 2nd Criminal Court of First Instance, Bülent Şık was acquitted from the accusations of “Securing of Prohibited Confidential Information” and “Disclosure of Prohibited Confidential Information”. He was sentenced to 1 year 3 months of imprisonment for “Disclosure of Confidential Information in Respect of a Duty”. Announcement of the verdict was deferred.

Bülent Şık - Ministry of Health Trial

Bülent Şık’s article about the Minstry of Health’s study was published in Cumhuriyet Daily at April 16th, 2018 with the title “The Report Thats Kept From The Public - Here’s How Turkey is Being Poisoned” and the sub-titles of “Here’s How We Are Being Poisoned - The Research Ministry is Hiding - Poison in Food - Chemicals Everywhere “

Said article explains that the study determined that the level of remains of pesticides, which threatens human health, exceeded the higher limits by large in green beans, peppers, cucumbers, lettuce, parsley, strawberries, plums and apples and hydrocarbon, known for its carcinogenic effect, was found in water.

Ministry of Health, following the article, filed an official complaint against Bülent Şık at April 17th, 2018 for “disclosing information that is to be kept confidential in a manner to cause indignance in public”.

Office of Istanbul Chief Public Prosecutor launched an investigation agains Bülent Şık. Bülent Şık in his statement regarding the investigation said that his aim was to inform public about this project of public health and to move the public utilities responsible for resolving issues. He said that his articles contained information that he was required to share with public for public health. And he stated that it was wishing the scope of the freedom of press and expression.

Istanbul 2nd Criminal Court of First Instance accepted the indictment. First hearing was held at February 7th, 2019.

İddianame Özeti: Gökhan Boydak, Chief Public Prosecutor of the Istanbul Office of Chief Public Prosecutor, Terror and Organised Crimes Investigation Bureau, prepared the indictment against Bülent Şık. Ministry of Health is mentioned as the complainant in the indictment presented to the Istanbul Criminal Court of First Instance. Indictment, dated July 16th, 2018, accused Şık of “Securing of Prohibited Confidential Information” and “Disclosure of Prohibited Confidential Information” and “Disclosure of Confidential Information in Respect of a Duty”. (Turkish Penal Code articles 258/1, 334/1, 336/1, 53)

As evidence, Bülent Şık’s statement and the copies of the paper of the regarding editions are lined. One-page-long indictment stated that the investigation was launched after the Office of Legal Counsellor of the Ministry of Health filed an official complaint about the article. Subject of the complaint file described the article as “the article that disclosed the information that is to be kept confidential in a manner to cause indignance in public”. Summarised the written statement Bülent Şık presented in the scope of the investigation. Bülent Şık in his statement regarding the investigation said that his aim was to inform public about this project of public health and to move the public utilities responsible for resolving issues. He said that his articles contained information that he was required to share with public for public health. And he stated that it was wishing the scope of the freedom of press and expression.

Prosecutor, without giving any additional information accused Bülent Şık of “publishing or disclosing a confidential document, decision, order or other official notification under his control, or within his knowledge, by virtue of his office, or who facilitates, by any means, the access to such information by another, in Cumhuriyet Daily.” Therefore requested him to be punished for committing the “accused crimes”.

First hearing of the case was held at February 7th, 2019.

Bülent Şık read his 12-page-long defence statement and showed graphics and explained the importance and the necessity of the research and why it should be shared with public.

He explained with detail that he was accused of “Securing of the Prohibited Confidential Information” yet he, as a researcher, was one of the people to detect this data, he was excluded from the project at 2016 after he was expelled from his duty with the Decree-Law, the measures that need to be taken, public institutions that don’t fulfil their responsibilities, and the importance of the findings regarding children’s and public health.

Şık said, “What did the Ministry do against this grave situation to protect human health, more importantly children’s health? This is a question that is waiting for an answer. There is still no sign that the Ministry will make a statement or take measures to resolve these issues that threaten public health. As a matter of fact, the only thing the Ministry did about this issue was to complain about me.”.

After that, suspect attorneys took the stand. All the attorneys in their short statements said that the suspect, as a scientist, was informed about an important topic regarding public and was fulfilling his duty, in the light of the findings of the research, the public institutions did not fulfil their responsibilities therefore they should be tried, not Şık and requested his immediate acquittal.

Attorney Atalay, stated that the Ministry of Health’s complaint paper was turned into an indictment as it is, this indictment was first sent to the Office of Prosecutor of Press Related Crimes and then to the Office of Prosecutor of Terror Related Crimes and then the case was accepted. This process alone should be enough for Şık’s immediate acquittal.

Attorney Tora Pekin, said there are things to be asked to the Ministries of Health, Agriculture and Forestry, Environment and Urban Planning in the light of the findings of the research. And asked questions such as; if the Ministry of Health took the preventive steps, measures the Ministry took regarding the remains of pesticides, whether the necessary research was made.

In the first hearing, the court ruled that write a warrant to the Ministry of Health to ask if any rule-making was done in order to forbid the publishing of the research, to hand the files to an expert to inspect whether the report was published by a person anyone other than Bülent Şık and to deny the requests of immediate acquittal and the expansion of he case.

In the hearing at May 30th, 2019, Şık was given time to prepare his defence as to the accusations.

In the 3rd hearing at September 26th, 2019, the court reached a verdict. Ahmet Şık was acquitted from the accusations of “Securing Prohibited Confidential Information” and “Disclosing Prohibited Confidential Information”. He was sentenced to 1 year 3 months of imprisonment for “Disclosure of Confidential Information in Respect of a Duty”. Announcement of the verdict was deferred.

3. Standing - Sept. 26, 2019


Bülent Şık, Akdeniz Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Gıda Güvenliği ve Tarımsal Araştırmalar Merkezi’nde 2010-2016 yılları arasında görevliydi. Bu görevi sırasında Sağlık Bakanlığı’nın çevresel faktörlerin sağlıktaki etkisiyle ilgili çalışmasına katıldı. Söz konusu çalışma 2011-2016 yılları arasında yürütüldü. Ana başlığı “Kocaeli, Antalya, Tekirdağ, Edirne, Kırklareli İllerinde Çevresel Faktörlerin ve Sağlık Üzerine Etkilerinin Değerlendirilmesi” şeklindeydi.

Bülent Şık’ın 11 Ocak 2016’da Barış Bildirisi’ni imzalaması nedeniyle araştırma merkezindeki görev süresi uzatılmadı, Bakanlık’ın projesinden de çıkarıldı. 22 Kasım 2016 tarihli 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile üniversitedeki öğretim üyeliği görevinden ihraç edildi.

Halk sağlığını ilgilendirmesine karşın kamuoyuyla paylaşılmayan Bakanlık çalışmasına dair Cumhuriyet Gazetesi’nde bir yazı dizisi kaleme aldı. İlk yazı, 16 Nisan 2018’de manşetten yayımlandı.
Söz konusu yazıda çalışma ile insan sağlığını tehdit eden pestisitin taze fasulye, biber, hıyar, marul, maydanoz, çilek, erik ve elmada maksimum kalıntı limitlerini çok aştığı, sularda ise yine kanserojen etkisi bilinen hidrokarbon kalıntılarının tespit edildiği anlatılıyor.

Sağlık Bakanlığı yazı üzerine Bülent Şık hakkında “gizli kalması gereken bilgileri halkı infiale sevk edecek şekilde yayınladığı” iddiasıyla 17 Nisan 2018’de suç duyurusunda bulundu.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, suç duyurusu üzerine Bülent Şık soruşturma başlattı.

Cumhuriyet Savcısı Gökhan Boydak’ın hazırladığı 16 Temmuz 2018 tarihli iddianamede Bülent Şık “Açıklanması Yasaklanan Gizli Bilgileri Açıklama”, “Açıklanması Yasaklanan Gizli Bilgileri Temin Etme” ve “Göreve İlişkin Sırrın Açıklanması” ile suçlanıyor.

Dava, İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülüyor.


İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülen davanın 3. duruşması 14:36’da başladı. Mahkeme Başkanı Nursel Bedir, Bülent Şık’a söz verdi. Bülent Şık savunmasını yaptı.

Şık’ın savunmasında halk sağlığı açısından toksik kimyasal maddelerin zararlarından detaylı biçimde bahsetti. Şık Akdeniz Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Gıda Güvenliği ve Tarımsal Araştırmalar Merkezi’nde 2010-2016 yılları arasında görev yaparken, Sağlık Bakanlığı’nın yürüttüğü bir çalışmada görev almıştı. “Kocaeli, Antalya, Tekirdağ, Edirne, Kırklareli İllerinde Çevresel Faktörlerin ve Sağlık Üzerine Etkilerinin Değerlendirilmesi” başlıklı çalışma tamamlanmamasına karşın sonuçları açıklanmamıştı. Bunun üzerine Bülent Şık, çalışmada kendi bulgularının olduğu kısmın sonuçlarını haberleştirmişti. Çalışma kansere ve benzeri sağlık sorunlarına neden olan toksik maddelerin doğaya, besinlere ve dolayısıyla canlılara olan etkisi üzerineydi.

Şık, toksik maddelerin “ciddi bir sağlık tehdidi” olduğunu anlattı.

“Türkiye’de toksik kimyasal madde kullanım miktarı ve ülke genelinde üretilen toksik atık miktarı nedir sorularına net yanıtlar alabilmek olanaksız” diyen Bülent Şık, kamuoyunun da tehlikenin boyutundan habersiz olduğunu, habersiz bırakıldığını belirtti.

Bülent Şık sonuçları açıklanmayan Sağlık Bakanlığı çalışmasının, kirletme faaliyetlerinin kimler tarafından ve nasıl gerçekleştirildiğini yurttaşlara söyleyecek en kapsamlı çalışmalardan biri olduğunun altını çizdi.

Suç işlemediğini belirten Bülent Şık sözlerini şöyle tamamladı:

“Sessiz kalması Sağlık Bakanlığı’nın işlediği suçu kanımca büyütmektedir. Toksik ve kanserojen kimyasallardan kaynaklanan çevre kirliliği başta çocuklar olmak üzere, insan ve doğal hayatın sağlığına yönelik olarak ciddi bir risk oluşturur ve bu riski bertaraf etmek için ilgili kamu kurumlarının gereken tedbir ve güvenlik önlemlerini alma yükümlülüğü vardır. Bu yükümlülüğü yerine getirmemek, (ceza yasasında böyle bir suç tanımı var mı bilemiyorum ama) açıkça ve bilinçli bir şekilde insanları tehlikeye atma suçunu işlemek olarak görülmelidir. Ben bu suçu işlemedim, o nedenle beraatımı talep ediyorum.”

Mahkeme başkanı Bülent Şık’a “Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul ediyor musunuz?” sordu, Bülent Şık etmediğini söyledi.

Duruşma Bülent Şık’ın avukatlarının savunmaları ile devam etti.

Avukat Can Atalay, doğrudan insan sağlığını bozma sunucun işleyen, bu suçu işleyen insanları bilen buna rağmen gerekli önlemleri almayan ya da durumu ilgili mercilere bildirmeyen kamu görevlilerine dava açılmasına dair madde (TCK 278) olduğunu anlattı. Buna karşın bu konuda kamuoyunu bildiren bir yurttaşa dava açılmasının Anayasa’ya aykırı olduğunu savundu.

“Bülent Şık bir yurttaş olarak, bilim insanı olarak hakkını yerine getirmiştir, TCK 26. Madde çerçevesinde ceza verilemez, daha ötesinde ödevini, görevini yerine getirmiştir.”

Suçlamalarda yer alan “Devleti sırrı” ve “casusluğun” söz konusu olmadığını belirtti.
“Esas olarak hakkında iddianame düzenlenmesi gerekenler, TCK 278 kapsamında yargılanması gereken kamu görevlileri var, Bülent Şık değil. Suçu görüp biliyorlar, suçu bildirme görevini gerçekleştirmiyorlar.”

Suçun maddi ve manevi unsurlarının olmadığını belirterek “Bülent Şık’ın beraati gerektiği kanımızca açık” dedi.

Avukat Tora Pekin, “Davanın açılması bile Bülent Şık’ın ifade özgürlüğüne hukuka aykırı bir müdahale” dedi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) ifade özgürlüğüne dair ilkelerine değindi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kararlarından örnekler verdi.

“Demokratik toplumun gereklerine aykırı müdahale var. Bu dava ile uğraşmak yerine çok daha kıymetli bilimsel üretimine devam edebilirdi. Yayınladığı bilgiler halk sağlığını ilgilendiren bilimsel bilgilerdir. Yayımlanması değil yayımlanmaması kamu yararına aykırıdır.”

“Türkiye İstatistik Kurumu 2019 araştırmasına göre; Türkiye halkının yüzde 20’si kanserden ölüyor, Trakya’da bu oran yüzde 25. Bülent Şık’ın verdiği bilgilerin halkta paniğe yol açacağı söyleniyor ama TÜİK’in kendisi de söylüyor zaten.

“Sağlık Bakanlığı hocamızın yayımladığı bilgileri yayımlamasından bu yana hala paylaşmadı. Bilim insanını bu bilgileri açıkladığı için suçlamak demokratik toplumun ilkeleri ile açıklanamaz.”

“İnsanlar kendileri için yaşamsal öneme sahip bilgileri öğrenmiş olurlar bu bilgilerin yayımlanmasıyla. Bilgiyi vermenin, bilgilenmenin hak olmasından açılan davanın AİHM içtihadına açıkça aykırı olduğunu düşünüyoruz.”

AİHM ve Yargıtay kararlarına vurgu yaptı. “Yüksek yargı da sanki ifade özgürlüğü konusundaki krize el atma niyetinde. Mahkemenizin de özgürlüklerin önünü açan bir karar vermesini bekliyoruz.”

Antalya Barosu’nu temsilen Avukat Cenk Soyer söz aldı ve “Bülent Şık görevini yerine getirmiş, halkı bilgilendirmiştir. Panik havası yaratmak, infial söz konusu olmamıştır” diyerek beraat talep etti.

Ankara Barosu’nu temsilen avukat Meltem Akyol “Tüm toplumun, özellikle de 1 milyon 300 bin çocuğun sağlıklı çevrede yaşaması için yargılanıyor bilim insanı, esas infial bu davanın açılmasıdır” diyerek beraat talep etti.

Avukat Tora Pekin, uluslararası ifade özgürlüğü çalışmaları yapan Article 19’un yayımladığı uzman mütalaasını mahkeme başkanına sundu.

Mahkeme Başkanı Nursel Bedir’in son sözünü sorduğu Bülent Şık “Beraatimi talep ediyorum” dedi.
Duruşmaya karar için 15:21’de ara verildi.

Bülent Şık’ın beyanının tamamını okumak için tıklayın .


Karar 15:38’de açıklandı. Mahkeme Başkanı, Bülent Şık’ın “Yasaklanan Bilgileri Temin” ve “Yasaklanan Bilgileri Açıklama” suçlamalarından beraatine; göreve ilişkin bilgilerin açıklanması suçundan ise 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verdi.


Duruşma öncesi:

Adliye binasına girişte uzun kuyruklar yoktu. Girişte arama noktaları vardı. Duruşma salonuna çıkan koridorda barikat vardı. Duruşma başlayacağı belirtilince önce avukatlar sonra seyirciler salona alındı. Duruşmayı beklerken deprem oldu.

Mahkeme salonu koşulları:

Duruşmanın görüleceği 12. Asliye Ceza Mahkemesi’nin duruşma salonu küçük olduğu için duruşma 23. ACM’de görüldü. Duruşma salonunda seyircilere 30 kişilik yer ayrılmıştı.

Duruşmaya katılım:

Halkların Demokratik Partisi milletvekilleri Oya Ersoy, Ahmet Şık, Cumhuriyet Halk Partisi milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Sınır Tanımaya Gazeteciler Türkiye Temsilcisi Erol Önderoğlu, Barış İçin Akademisyenler’i de aralarında olduğu 60’a yakın kişi duruşmayı takip etti.

Genel gözlemler:

Mahkeme Başkanı, Bülent Şık’a ve avukatlarına soru yöneltmedi. Savunmaların ardından kararını açıkladı.

2. Standing - May 30, 2019


Sağlık Bakanlığı, 2011-2016 yılları arasında “Kocaeli, Antalya, Tekirdağ, Edirne, Kırklareli İllerinde Çevresel Faktörlerin ve Sağlık Üzerine Etkilerinin Değerlendirilmesi” adı altında bir araştırma yürüttü. Araştırma sonucunda Ergene Çayı havzasında çeşitli gıdalarda ve içme suyunda toksik bileşenler olduğu tespit edildi. Buradaki suların arsenik, alüminyum, kurşun, krom kirliliği nedeniyle zehirli olduğu belirlenmişti. 16 ayrı projeden oluşan araştırmada yer alan akademisyenlerden biri de gıda mühendisi Yrd. Doç. Dr. Bülent Şık’tı.

Bülent Şık, kanser vakalarında çevre kirliliğinin etkisine işaret eden rapor açıklanmayınca sonuçları Nisan 2018’de Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan bir yazı dizisiyle duyurdu. Ardından Sağlık Bakanlığı, Bülent Şık hakkında suç duyurusunda bulundu. Hazırlanan iddianamede “göreve ilişkin sırrın açıklanması”, “yasaklanan gizli bilgileri temin etme ve açıklama” suçlarından 5’yıldan 12 yıla kadar hapis cezası talep edildi.

Söz konusu raporlar daha da kamuoyuna açıklanmış değil.

Şık, hakkında açılan davanın ilk duruşması 7 Şubat 2019’da görüldü. Duruşmada Sağlık Bakanlığı’na müzekkere yazılarak suça konu haber ile ilgili olarak Bakanlıkça düzenleyici işlem ile açıklanmasının yasaklanmasına dair bir karar alınıp alınmadığının sorulmasına karar verildi.

Davanın 30 Mayıs 2019’daki duruşmasında Şık’a esasa ilişkin savunmanın hazırlanması için süre verdi. Bir sonraki duruşma 26 Eylül 2019’a bırakıldı.



Next Trial: Sept. 26, 2019, 2 p.m.


İstanbul 2. Asliye Mahkemesi’nde görülen duruşmada, Bülent Şık ve avukatları hazır bulundu. Hukuki destek için İstanbul, Ankara, Antalya, Kırklareli, Tekirdağ ve Kocaeli baroları başkanları ve temsilcileri de Bülent Şık’ın avukatlarının yanında yer aldı.

Duruşma öncesi dava dosyasına gelen bilirkişi raporu, inceleme yapılan Kocaeli, Antalya, Tekirdağ, Edirne, Kırklareli’ndeki kirliliğe yönelik haberlerin daha önce de yayımlandığına işaret etti. Sağlık Bakanlığı’na çalışma ile ilgili sözleşmede gizlilik kararı bulunup bulunmadığıyla ilgili sorulan soruya yanıt geldiğini görüldü. Bakanlığın cevabında, söz konusu bilgilerin idarenin onayı olmadan açıklanamayacağı belirtildi.

Ardından Şık’ın avukatı Can Atalay söz aldı. Atalay, bilirkişi raporunun duruşmadaki beyanları, savunmaları desteklediğini dile getirdi. Atalay, “Anayasa’nın 5., 17. ve devamı maddelerinde açık bir şekilde kamu sağlığının güvence altına alınması için kamuya ve yurttaşa sorumluluk yüklüyor” dedi. Yargılamayı uzatmanın bir anlamı olmadığını söyleyen Atalay, derhal beraat kararı talebinde bulundu. Yargıç Nursel Bedir, “Daha önceden de beraat talep etmiştiniz. Yine mi ediyorsunuz?” diye sordu. Atalay da dosyada yeni gelişmeler olduğunu söyledi.

Atalay’ın ardından Bülent Şık, savunma yaptı:

“Öncelikle dosyaya gelen bilirkişi raporundan sonra bu yazının konusuz kaldığını tekrar vurgulamak isterim. Mahkemenizin talebi sonucu hazırlanan raporda, benim yazılarımdan önce de benzer haberlerin yayınlandığı tespit edilmiş durumdadır. Buna göre artık gizli kalması gereken bilgilerden söz etme olanağı yoktur, kamuoyu bunları zaten genel itibarıyla bilmektedir.

“Bakanlığın sorduğunuz sorulara verdiği yanıtlar çeşitli açılardan değerlendirmelere ve sorgulamalara konu olacak çünkü. Bu kesin. Örneğin bakanlık araştırma çalışması gizli tutuldu diyebilir, tutulmadı diyebilir, araştırma henüz bitmemişti diyebilir, araştırma sonuçlarının açıklanması şöyle bir protokole tabiydi diyebilir.

“Yapacağımız değerlendirme ile sağlık hakkı, bilgi edinme hakkı, çocuk hakları, araştırma etiği başta olmak üzere konuya çeşitli açılardan bakmak mümkün olacaktı. Ve böylece insanların sağlıklı bir çevrede yaşamasını, sağlıklı beslenmesini, doğal hayatın korunmasını düzenleyen, güvence altına alan çok sayıda kanunun, uluslararası sözleşmenin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nce verilen çeşitli kararların bakanlık tarafından nasıl ihlal edildiğini ya da görmezlikten gelindiğini gösterme şansımız olacaktı.

“Ama çok daha önemli bulduğum bir başka nokta var. İddianame daha en başından halk sağlığına yönelik bir araştırmadan elde edilen sonuçların gizlenebileceğini, bu konuda araştırma yapan insanların kamuoyuna bir açıklama yapmaması gerektiğini ve bunun ceza kanununun çeşitli maddeleri açısından bir suç teşkil ettiğini belirtiyor. Elbette bu bir iddiadır ve yargılama süreci de bu iddianın ne kadar doğru olduğu ortaya çıkarmak için yapılıyor zaten.

“Meseleyi sadece benim yaptığım şey üzerinden ve yaptığım şeyi bir suç olarak niteleyerek ele alan bir yaklaşım çok eksiktir; yetersizdir. Ancak ne yazık ki iddia makamının yönelttiği suçlamaların ve sayın mahkemenizin bakanlığa yazdığı yazının konuyu sadece bu minvalde ele aldığını düşünüyorum.

“7 Şubat tarihindeki ilk duruşmada avukatlarım mahkemenizden soruşturmanın genişletilmesi talebinde bulunmuş ve Sağlık Bakanlığı’na bazı sorular sorulmasını talep etmişti. O talep reddedildi. Ancak halk sağlığı açısından bu kadar önem taşıyan bir konuda sadece benim yaptığım açıklamaların suç sayılması üzerinden bir yargılama yapılmasını yadırgıyorum.

“Sayın yargıç mahkemenizden çok önemli bulduğum bir konuyu bakanlığa sormanız talebinde bulunmak istiyorum. Mahkemenizin sadece tek bir soruyu Bakanlığa yöneltmesinin bu yargılamanın adalet duygusuna uygunluğu ve selameti açısından çok gerekli olduğunu düşünüyorum. Bakanlığa şu soruyu sormak gerekiyor: ‘Araştırma çalışmasından elde edilen bilgiler insan sağlığı, özellikle de çocuk sağlığı açısından çeşitli riskler olduğunu gösteriyor. Bakanlık bu riskleri bertaraf etmek için ne gibi önlemler almış ya da ne gibi girişimlerde bulunmuştur?’

“Riskler derken belirsiz değil aksine sağlık üzerindeki zararlı etkilerini bildiğimiz durumlardan söz ediyorum. Örneğin gıda ürünlerinde ya da sularda bazı kanserojen kimyasalların kalıntısının bulunması zaman içinde çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilmektedir; bunu biliyoruz. Araştırma biteli üç yıldan fazla bir zaman geçti. Dolayısıyla ‘önlem almak için ne yaptınız’, sorusunu bakanlığa sormak çok kritiktir. Ve mahkemenizden sadece bu sorunun bakanlığa sorulmasını talep ediyorum.

“Benim yargılanma sürecime ışık tutacak nokta burası çünkü. Ben bakanlığın araştırma sonuçlarını gizlediğini, meselenin çözümü için herhangi bir girişimde bulunmadığını, açtığı davada bana yöneltilen suçlamaların da bunu teyit ettiğini bir önceki duruşmada dile getirmiştim zaten.

“İlk duruşmada ayrıntılı bir şekilde bu konuya değindiğim için tekrarlamayı gereksiz buluyorum. Ama sadece bir hatırlatma yapmak için şunu söyleyeyim: Bakanlığın araştırmasından elde edilen sonuçlar çeşitli gıda ürünlerinde yasal mevzuata aykırı olarak çok yüksek miktarlarda pestisit yani zehirli kimyasal madde kalıntısı bulunduğunu gösteriyordu. Örneğin bakanlık bu konuda önlem alınması için ne yaptı? Yine kurşun, alüminyum ya da arsenik gibi zehirli kimyasal maddeler içerdiği için suyu içilemez durumda olan bölgelerde ne gibi önlemler aldı insan sağlığını korumak için. Bakanlık bu konularda ne yaptı sorusunu yöneltmeniz talebinde bulunurken kastettiğim şeyler örtük olarak bu somut soruları içeriyor aslında.

“Bu sorular sorulmadığı sürece konuştuğumuz her şey meselenin özüne, odak noktasına temas etmekten uzak olacaktır. Mesele benim yargılanma sürecim üzerinden tartışılacaktır. Bu yargılama süreci sonunda belki ceza alacağım, belki beraat edeceğim; bilemiyorum. Elbette beraat etmek isterim. Ama meselenin en önemli odak noktasını gözden kaçırmamalı, dile getirmekten, tartışılmasını sağlamaktan vazgeçmemeliyiz. Bu yargılama sürecini bu tartışmaları mümkün kılacak bir süreç olarak da görüyorum bir yandan. Sağlık Bakanlığı bu araştırma çalışmasını niye yaptı? Araştırmada neler tespit edildi? Elde edilen bilgiler bize ne söylüyor? Meselenin odak noktası bu sorularda yatıyor ve yargılama sürecinin bu soruların da dikkate alınmasını sağlamasının çok önemli olduğunu düşünüyorum.

“Bunu yapmak ciddi bir kamusal fayda da doğuracaktır.

“Ne söylemek istediğime şöyle açıklık getirmeye çalışayım.

“Bakanlığın yapmış olduğu araştırma çalışmasından elde edilen sonuçlar araştırma bölgelerinde gözlenen yaygın kimyasal kirlilik meselesini nasıl çözeceğimizi de bize söylüyor.

“Kimin ya da hangi kurumların kirlettiğini söylüyor, hangi yerleşim noktalarında kirliliğin yaygın olduğunu, gıdaların, suların, toprağın ve havanın bu kirlilikten ne kadar etkilendiğini söylüyor.

“Dolayısıyla bu bölgelerdeki halk ve çevre sağlığı meselesini çözmek istiyorsak elde edilen bilgileri kamuya açmak, bilim kurumlarının, akademisyenlerin, sağlık, gıda, çevre başta olmak üzere çeşitli meslek örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının ve elbette yurttaşların konuya dâhil olmasını sağlamak çok önemlidir. Bu kanımca tartışılmaz bir gerekliliktir.

“Sayın yargıç insanların hasta olmasına yol açan, çocukların sağlıklı bir çevrede büyüme haklarını elinden alan bu yaygın kirlilik meselesi çözülebilir bir meseledir. Akademik çalışmalarda kanser hastalığının yüzde 80 oranında kirli bir çevrede yaşamaktan kaynaklandığı belirtiliyor. Yaşınız ne kadar küçükse, o kirli çevredeki kanserojen kimyasallara ne kadar küçük yaşta maruz kalıyorsanız ileride bazı hastalıklara yakalanma olasılığınız da o ölçüde artıyor. Bu noktayı gözden kaçırmayalım. Bu bağlamda baktığımızda çözülebilir nitelikteki bir sorunu ötelemek, çözümden kaçınmak anlaşılabilir bir tutum değildir.

“Mesele para bulmak da değil onu da gözden kaçırmayalım. İstanbul Kurtköy’de 2005 yılında inşa edilen Formula 1 otomobil yarış pistinin inşası için 205 milyon dolar harcanmıştı. O pist sadece yedi kez yarış için kullanıldı. Şimdi otopark olarak kullanılıyor. Ülkemizdeki inanılmaz paralar harcanan ve hiçbir işe yaramayan çok sayıdaki yatırımdan biri. Ama aynı para halk sağlığını ve çevre sağlığını koruyucu önlemler almak için de kullanılabilirdi; öyle değil mi?

“Dolayısıyla mesele araştırma yapılan bölgelerde tespit edilen yaygın kimyasal kirlilik sorunlarını çözmek için para bulmak değil; bu çok açık. Mesele ortada böyle bir siyasal iradenin olmaması. Mesele kirlilik sorunlarına müdahil olmamızı sağlayacak bir kamusal tartışma ortamının yokluğu ya da ciddi ölçüde tahrip edilmiş olması.

“Mesele kamu kurumlarının görev ve sorumluluklarının işlevsiz kılınması. Mesele akademik çalışmaların, özellikle fen bilimleri alanındaki çalışmaların neredeyse bütünüyle ya betimleyici bir karaktere bürünmesi ya da piyasanın talepleri doğrultusunda şekillenmesi, etik –ve etik olduğu için de müdahil- bir bakış açısına artık sahip olmamasıdır.

“Bilimsel çalışmaları öncelikle toplumsal sorunlara çözüm üretmek için yaparız; yapmalıyız da. Bunu hatırlatıyor olmak bile üzücüdür aslında. Sağlık Bakanlığının çalışması ciddi bir toplumsal soruna nasıl çözümler oluşturabileceğimizi de söyleyen bir çalışmadır. Kıymetlidir.

“Dar uzmanlık alanlarına giren, karmaşık konulara yaslanan bilimsel çalışmaları kamusal alana taşımayı, uzmanlık alanlarına hapsolmuş tartışmaları kamusal kılmayı, toplumun çıkarlarını önceleyen bir bakışla kamu kurumlarının topluma karşı sorumluluklarını hatırlatmaktan vazgeçmemeyi bir akademisyenin en önemli sorumluluğu olarak görüyorum. Bu çerçeveden bakıldığında bazen bitmemiş bir çalışmanın sonuçları bile halka açıklanabilir.

“Bu söylediklerime açıklık getirmek için önlem ilkesi, ihtiyat ilkesi, ihtiyatlı tutum takınma gibi halk sağlığı ve çevre sağlığı ile ilgili akademik tartışmaların odağında olan ve çevre hukukunda da yer alan çeşitli konulara değinmem gerekiyor ama sözlerimi çok uzattım ve sabrınızı zorlamak istemiyorum. Ama sanıyorum meramımı anlatabildim. Bütün meramım biraz önce mahkemenizden istediğim talebe somut gerekçeler üretebilmekti. Talebimi tekrar hatırlatarak sözlerime son vereceğim.

“Sayın yargıç Sağlık Bakanlığına: ‘Araştırma çalışmasından elde edilen bilgiler insan sağlığı, özellikle de çocuk sağlığı açısından çeşitli riskler olduğunu gösteriyor. Bakanlık bu riskleri bertaraf etmek için ne gibi önlemler almış ya da ne gibi girişimlerde bulunmuştur’ sorusunu yöneltmenizi talep ediyorum.”

Şık’ın ardından, duruşmaya katılan çeşitli il baro başkanları söz aldı. Tekirdağ Barosu Başkanı Sedat Tekneci, “Bülent Şık’ın çalışma yaptığı bölgede yaşıyorum. Bülent Bey’in raporu olmasa biz bunu öğrenemeyecektik. Kendisine teşekkür ediyorum. Devletin yapmadığını o yapmıştır” dedi.

Kocaeli Baro Başkanı Bahar Gültekin Candemir de, Yargıç Nursel Bedir’e “Önünüzdeki su zehirli olsa içer miydiniz? Yaşam hakkı yasalarla güvence altındadır. Buna yönelik her müdahale suçtur. Benim her gün ölerek yaşamıma devam mı etmem gerekiyor? Yargılama sürecinin bir an evvel son bulması gerek ki insanların adalete olan inancı incinmesin” dedi.

Kırklareli Baro Başkanı Turgay Hınız, “Bu açıklamadan önce bizim köyümüze gelip bir çay içseydiniz size çayın siyanürlü olduğunu söylerlerdi” dedi.


Avukatların konuşmalarını tamamlaması ardından mahkeme hakimi, duruşmaya 5 dakika ara verdi. Aradan sonra mahkeme başkanı Nursel Bedir, derhal beraat talebini reddettiğini açıkladı. Kararda, Bülent Şık’ın raporun sonucunun ne yapıldığına ilişkin bakanlığa soru sorulması talebinin esasa katkı sağlamayacağı gerekçesiyle reddeden Bedir, esasa ilişkin savunmanın hazırlanması için Şık ve avukatlarına süre verdi.

Bir sonraki duruşma 26 Eylül 2019’a bırakıldı.


Duruşma Öncesi

10.00’da başlaması beklenen duruşma, 14.14’te başladı. Duruşma, 15.17’de sona erdi. Duruşma, öncesi Şık, gazeteciler ve izleyiciler adliye önünde toplandı. İzleyiciler ve gazeteciler, adliye girişinde X-ray cihazlarından geçirildi. İzleyiciler duruşma saatine kadar, duruşma salonunun olduğu koridora alınmadı.

Mahkeme Salonu Koşulları

Duruşmanın görülmesi beklenen İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin salonu küçük olduğu için duruşma, adliyenin en büyük salonlarından olan İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yapıldı. Salonda izleyiciler için 60 kişilik oturma alanı bulunuyordu. Avukat ve sanıklar için de ayrı ayrı yerler hazırlanmıştı.

Duruşmaya Katılım

Duruşmayı, Bülen Şık’ın ailesi, Barış Akademisyenleri, doğa savunucuları ve çevre örgütleri, RSF Türkiye Temsilcisi Erol Önderoğlu ve çok sayıda gazeteci izledi.

1. Standing - Feb. 7, 2019


Sağlık Bakanlığı, 2011-2016 yılları arasında “Kocaeli, Antalya, Tekirdağ, Edirne, Kırklareli İllerinde Çevresel Faktörlerin ve Sağlık Üzerine Etkilerinin Değerlendirilmesi” adı altında bir araştırma yürüttü. Araştırma sonucunda Ergene Çayı havzasında çeşitli gıdalarda ve içme suyunda toksik bileşenler olduğu tespit edildi. Buradaki suların arsenik, alüminyum, kurşun, krom kirliliği nedeniyle zehirli olduğu belirlenmişti. 16 ayrı projeden oluşan araştırmada yer alan akademisyenlerden biri de gıda mühendisi Yrd. Doç. Dr. Bülent Şık’tı.

Bülent Şık, kanser vakalarında çevre kirliliğinin etkisine işaret eden rapor açıklanmayınca sonuçları Nisan 2018’de Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan bir yazı dizisiyle duyurdu. Ardından Sağlık Bakanlığı, Bülent Şık hakkında suç duyurusunda bulundu. Hazırlanan iddianamede “göreve ilişkin sırrın açıklanması”, “yasaklanan gizli bilgileri temin etme ve açıklama” suçlarından 5’yıldan 12 yıla kadar hapis cezası talep edildi. Söz konusu raporlar daha da kamuoyuna açıklanmış değil.



Next Trial: May 30, 2019, 10:05 a.m.


Saat 14.00’a ertelenen duruşma 14.15 civarında başladı. 15.45’te ara verildi. 16.00’a tekrar toplanan mahkemenin ara kararını okumasıyla duruşma sona erdi.

Duruşmaya başlarken mahkeme başkanı Nursel Bedir, 100’ün üzerindeki izleyiciyi salonda görüntü almanın yasak olduğu konusunda uyardı. Duruşmanın SEGBİS’le kayıt altına alındığını ve avukatların bu görüntülere UYAP’tan ulaşabildiğini, isteyen izleyicilerin görüntüleri daha sonra avukatlardan alabileceğini söyledi.

Davaya konu olan araştırmanın yürütüldüğü Antalya, Edirne, Kırklareli, Kocaeli ve Tekirdağ illerinin baro başkanlarının yanısıra Ankara Barosu başkanı ve İstanbul Barosu başkanının vekili Şık’ın müdafiileri arasında yer aldı.

Bülent Şık duruşmada 12 sayfalık savunmasını okudu ve grafikler göstererek araştırmanın ve kamuyla paylaşılmasının önemini ve gerekliliğini anlattı. “Yasaklanan gizli bilgileri temin etmek”le suçlandığını ancak bu verileri araştırmacı olarak saptayanlardan biri olduğunu, KHK ile ihraç edildikten sonra 2016’da projelerden çıkartıldığını, alınması gereken önlemleri, bu konuda sorumluluğunu yerine getirmeyen kurumları, araştırma bulgularının çocuk sağlığı ve halk sağlığı açısından önemini detaylarıyla açıkladı.

Şık, “Bakanlık araştırmanın ortaya çıkardığı bu vahim durum karşısında insan sağlığını ama özellikle de çocuk sağlığını korumak için ne yapmıştır? Bu soru yanıt bekleyen bir sorudur. Bakanlık tarafından bir açıklama yapılacağına ya da toplum sağlığını tehdit eden sorunları çözmek için önlem alınacağına dair bir işaret hala görünmüyor. Aslına bakılırsa, sağlık bakanlığının bu konuda yaptığı tek işlem beni şikâyet etmek olmuştur” diye konuştu.

Ardından sanık müdafiileri Can Atalay, Ankara Barosu Başkanı Erinç Sağkan, Tekirdağ Baro Başkanı Sedat Tekneci, Kocaeli Baro Başkanı Bahar Gültekin Candemir, Antalya Baro Başkan Yardımcısı Cenk Soyer, Kırklareli Baro Başkanı Turgay Hınız, İstanbul Barosu Sağlık Kurulu ve baro başkanının vekili Burcu Öztoprak Alsulu, avukat Yalçın Tura ve dosya avukatlarından Tora Pekin sırasıyla söz aldı.

Avukatların hepsi, kısa beyanlarında, sanığın bir bilim insanı olarak kamuyu halk sağlığı açısından önemli bir konuda bilgilendirdiğini ve bu şekilde görevini ifa ettiğini, davaya konu araştırmanın bulguları ışığında kamu kurumlarının üstlerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini, Şık’ın değil, araştırma ışığında gerekli önlemleri almayan kamu kurumlarının yargılanması gerektiğini söyledi ve derhal beraat talep etti.

Buna ek olarak, avukat Atalay, Şık hakkında Sağlık Bakanlığı’nın savcılığa sunduğu şikayet yazısının olduğu gibi iddianameye çevrildiğini, bu iddianamenin önce basın savcılığına, oradan da terör savcılığına gönderilerek davanın kabul edildiğini, başlı başına bu sürecin derhal beraat gerekçesi olması gerektiğini ifade etti.

Ankara Barosu Başkanı Sağkan, haberin içeriğindeki bilgilerin gerçeğe aykırı olduğuna dair hiçbir iddia ya da suçlama olmadığını hatırlattı. Bu haberin bir ihbar kabul edilerek araştırma sonuçlarının sorgulanması, tartışılması gerektiğini ifade etti.

Tekirdağ Barosu Başkanı Tekneci, Ergene havzasındaki projeler bittiğinde, sağlık bakanlığı gerekli önlemleri almamaya devam ederse atıkların İstanbul’a da geleceğinin altını çizdi.

Kocaeli Barosu Başkanı Candemir, sanığın bir bilim insanı olarak yaşam hakkı için kalemini kullanarak mücadele ettiğini, bu davanın muhattabının bir “bilim adamı” olmaması gerektiğini belirtti.

Antalya Barosu Başkanı Soyer, baro olarak davaya konu olan raporun takipçisi olmaya devam edeceklerini söylerken, “Bu davada Şık’ın cezalandırılması durumında, bir bilimsel veri cezalandırılacaktır” dedi.

Kırklareli Barosu Başkanı Hınız, “Halkı bilgilendiren bir bilim insanının yargılanması, vatandaşlarımızın yaşam hakkının cezalandırılması anlamına gelir” diye konuştu.

Avukat Tora Pekin, davaya konu araştırmanın bulguları karşısında Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na yazı yazılarak sorulması gerekenler olduğunu söyleyerek, sekiz soru sordu:

1) Araştırma çalışmasında analiz edilen gıda örneklerinin %17,3’ünün mevzuatın izin verdiği düzeyin üzerinde zehirli tarım kimyasalları (pestisitler) içerdiği tespit edilmiştir. Böyle bir bulgu karşısında Sağlık Bakanlığı’nın Tarım ve Orman Bakanlığı’na resmi bir yazı yazarak uyarıda bulunması ve halk sağlığını koruyucu önlemler alınması gerektiğini bildirmesi gerekirdi. Sağlık Bakanlığı Tarım ve Orman Bakanlığı’na bu yönde bir resmi yazı yazmış mıdır?

2) Analiz edilen gıda örneklerinin %51,1’inde birden fazla sayıda pestisit kalıntısı tespit edilmiştir. Örneklerin %11,2’sinde 2 adet pestisit kalıntısı; örneklerin %5,1’inde üç adet pestisit kalıntısı ve örneklerin %3,5’inde en az dört adet pestisit kalıntısı tespit edilmiştir. Gıdalarda birden fazla sayıda pestisit kalıntısı bulunması da ciddi bir halk sağlığı sorunu yaratmaktadır. Pestisit kalıntılarıyla ilgili bulgular karşısında Bakanlık hangi önlemleri almıştır?

3) Araştırmalara göre Kırklareli, Edirne, Tekirdağ, Kocaeli ve Antalya illerindeki bazı yerleşim noktalarının içme suları kurşun, arsenik veya alüminyum gibi toksik etkili kimyasal maddelerle kirletilmiştir. Kirlilik düzeyi bu suların içilmesini imkânsız kılmaktadır. Bakanlık bu suların içme suyu olarak kullanılmamasını sağlamak için hangi girişimleri yapmıştır? İlgili yerel yönetimlere, Sağlık İl Müdürlüklerine ve Tarım ve Orman İl Müdürlüklerine önlem almaları gerektiğini bildiren bir resmi yazı yazılmış mıdır? Sağlık İl Müdürlükleri hangi önlemleri almıştır?

4) Araştırmanın yapıldığı bölgelerde havadaki toz parçacıklarına (PM) yapışan ve solunum yoluyla bünyemize aldığımız kanserojen kimyasalların araştırılması yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonucu ne olmuştur? Projenin yürütüldüğü bu illerde bir yılın kaç gününde Dünya Sağlık Örgütü’nün kabul ettiği hava kirliliği değerleri aşılmıştır? Kirliliğin yüksek çıktığı bölgelerde ne gibi önlemler alınmıştır?

5) Araştırma çalışması ile mevzuata uygun olmayan atık boşaltma işlemleri yapıldığı tespit edilmiş midir? Mevzuata uygun olmayan atık boşaltan sanayi kuruluşları hakkında ne gibi işlemler yapılmıştır?

6) Araştırma sonunda bütün çalışmalar üst üste konularak bir haritalama tekniği ile kanser vakalarının yoğun olduğu bölgelerde toprak, su, hava ve gıdalarda kanserojen kimyasal madde kirliliğinin de yoğun olup olmadığına bakılmış mıdır? Bakıldıysa sonuçları nedir?

7) Çalışmanın kapsadığı illerde kanser sıklığının ve kansere bağlı ölümlerin ülke ve dünya ortalamalarına göre nasıl bir değişim izlediği takip edilmekte midir?

8) Araştırma çalışmasından elde edilen bilgiler doğrultusunda araştırmanın yapıldığı bölgelerde halk sağlığını koruyucu hangi önlemler alınmıştır?

Duruşmaya 15 dakika ara verildikten sonra, ara karar açıklandı.


1- Sağlık Bakanlığı’na müzekkere yazılarak suça konu haber ile ilgili olarak Bakanlıkça düzenleyici işlem ile açıklanmasının yasaklanmasına dair bir karar alınıp alınmadığının sorulmasına,

2- Dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek suça konu haber ile ilgili olarak sanık dışındaki bir kişi tarafından herhangi bir şekilde kamuoyunda haber sitelerinde veya gazetelerde yayınlanıp yayınlanmadığı konusunda dijital ortamda araştırma yapılarak rapor düzenlenmesinin istenilmesine,

3- Sanık müdafilerinin derhal beraat kararı verilmesi yönündeki taleplerinin dosyanın aşaması değerlendirildiğinde Reddine,

4- Sanık müdafi Tora Pekin’in tevsii tahkikat taleplerinin sanığa atfedilen suçların kanun maddelerine ve dosya kapsamında esasa bir katkı sağlamayacağı değerlendirilmekle Reddine,

5- Segbis çözümünün tutanağa aktarılmasına,

6- Bu nedenle duruşmanın 30 Mayıs 2019 günü saat 10:05’ e bırakılmasına karar verildi.


Duruşma Öncesi

Duruşma günü saat 10.00’da Çağlayan AdlyesiC Kapısı önünde “Çocuklar Zehirlenmesin İnisiyatifi” adına bir basın açıklaması okundu. Açıklamaya Türk Tabipleri Birliği (TTB), Ankara, İstanbul, Antalya ve Bursa Baroları, İnsan Hakları Derneği (İHD), Kocaeli Dayanışma Akademisi (KODA) KESK Şubeler Birliği, Ekoloji Birliği, Yurttaş Meclisi, Politeknik, Kuzey Ormanları Savunması, Sosyal Haklar Derneği, Küresel Emek Üniversitesi, TÜKODER, Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), Doğa Derneği, Divriği Kültür Derneği, Çiftçi Sen, Sivil Haklar Derneği ve Kadın Kooperatifi destek verdi.
Duruşmanın görüleceği 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin salonu 10 izleyici kapasiteli olduğu için, Şık’ın müdafiileri duruşmanın daha büyük bir salona alınması için başvuruda bulundu.

10.45’te 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülmesi planlanan duruşmanın, saat 14.00’da Çağlayan Adliyesi’nin en büyük salonu olan 14. Ağır Ceza Mahkemesi’nin salonuna taşınmasına karar verildi.

Mahkeme Salonu Koşulları

Mahkeme salonu 90 izleyici, 40 sanık ve 40 avukat kapasiteliydi. Yaklaşık 120 izleyici, oturma alanlarında sıkışık bir şekilde dizilerek duruşmayı izledi. Şık’ın müdafiileri olarak 18 avukat mahkeme salonunda hazır bulundu.

Salonda duruşma çizeri yoktu ve fotoğraf çekmek yasaktı ancak sağ tarafındaki müdafii bölümünde 18 avukatın hazır bulunduğu ve sanık Bülent Şık’ın 40 sandalyelik sanık alanında tek başına oturduğu sahne kayda değerdi.

Duruşmaya Katılım

Duruşmayı Şık’ın kardeşi ve Halkların Demokratik Partisi (HDP) milletvekili Ahmet Şık, HDP milletvekilleri Oya Ersoy, Murat Çepni, HDP eski milletvekili ve akademisyen Beyza Üstün, Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Başkanı Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekilleri Sezgin Tanrıkulu, Ali Şeker, CHP eski milletvekili Melda Onur, DTP ve DBP eski eşbaşkanı ve BDP eski milletvekili Emine Ayna, Toplum ve Hekim dergisi editörü ve akademisyen Onur Hamzaoğlu, çok sayıda gazeteci ve hak savunucusu izledi.

Dosya avukatları Can Atalay, Tora Pekin, Abbas Yalçın’ın yanısıra Ankara Barosu Başkanı Erinç Sağkan, Tekirdağ Baro Başkanı Sedat Tekneci, Kocaeli Baro Başkanı Bahar Gültekin Candemir, Antalya Baro Başkan Yardımcısı Cenk Soyer, Kırklareli Baro Başkanı Turgay Hınız, İstanbul Barosu Sağlık Kurulu ve baro başkanının vekili Burcu Öztoprak Alsulu, İstanbul Tabip Odası avukatı Meriç Eyüboğlu ile avukatlar Rana Yılmaz, Bengi Kara, Berrin Demir, Egemen Gürcün, Ziynet Özçelik, Özgen Hindistan, Meltem Akyol, sanık Şık’ın müdafiileri arasında yer aldı.
İzleyiciler arasında da avukatlar vardı.

Genel Gözlemler

Mahkeme salonunda adliyede görevli özel güvenlik elemanları dışında kolluk kuvveti bulunmuyordu.

Şık’ın 12 sayfalık savunmasını okumasının ardından avukatların kısa beyanlarda bulunduğu duruşmada sessiz geçti. Duruşma sırasında adliyeden çığlık ve kavga sesleri geldi, bu sırada güvenlik görevlileri ve birkaç gazeteci duruşma salonundan çıkarak olay yerine gitti. Duruşma devam etti.

Bülent Şık - Ministry of Health Trial (Indictment)

Bülent Şık - Ministry of Health Trial (Defense)

Bülent Şık - Ministry of Health Trial 1. Standing (Minutes of the Hearing)

Bülent Şık - Ministry of Health Trial 2. Standing (Minutes of the Hearing)

Bülent Şık - Ministry of Health Trial 3. Standing (Minutes of the Hearing)

Bülent Şık - Ministry of Health Trial 3. Standing (Defense)