İsmail Çoban

İsmail Çoban - “Propaganda of Terrorist Organization” Trial

İstanbul’daki Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı; 28 Kasım 2013 ve 12 Aralık 2013 tarihlerinde yayımlanan sayılarında “terör örgütü propagandası yapıldığı” iddiasıyla Azadiya Welat Gazetesi hakkında soruşturma başlattı. Soruşturma dosyası daha sonra Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderildi.

İstanbul’dan gelen soruşturma dosyası üzerine, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı; gazetenin suç işlendiği iddia edilen sayılarının sorumlu yazı işleri müdürleri İsmail Çoban ve Aydın Atar hakkında soruşturma başlattı.

Çoban ve Atar, haklarındaki soruşturma kapsamında gözaltına alınmadı. Gazetecilerin savunmaları da alınmadı. Gazeteciler hakkında, savunmalarının alınması için yakalama kararı çıkarıldı.

Savcılık, gazeteciler hakkındaki soruşturmanın, Basın Kanunu’na göre; haklarındaki suçlamalara konu olan gazetelerin yayınlanmasından sonraki dört ay içinde tamamlanması gerektiğini belirledi. Bu yüzden, haklarındaki iddianame, savunmaları alınmadan tamamlandı.

Gazeteciler hakkındaki iddianame, 4 Nisan 2014 tarihinde tamamlandı.

Kapatılan Azadiya Welat Gazetesi’nin eski sorumlu yazı işleri müdürleri İsmail Çoban ve Aydın Atar hakkındaki iddianame, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından, 4 Nisan 2014 tarihinde tamamlandı.

İddianamede, gazeteciler hakkındaki soruşturmanın İstanbul’daki Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından açıldığı, ancak soruşturma dosyasının daha sonra Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderildiği belirtildi.

İddianamede, gazetenin 28 Kasım 2013 ile 6 Aralık 2013 tarihleri arasında yayınlanan dokuz sayısında Aydın Atar’ın sorumlu yazı işleri müdürü olduğu belirtildi. Gazetenin, 7 Aralık 2013 ve 12 Aralık 2013 tarihleri arasında yayımlanan altı sayısında ise İsmail Çoban’ın sorumlu yazı işleri müdürü olduğu ifade edildi.

Gazetenin, 15 sayısında; “yasadışı PKK terör örgütü elebaşından Kürt halkı önderi, PKK önderi olarak bahsedildiği” iddia edildi. “Güvenlik güçleri ile girdikleri çatışmalarda ölen örgüt mensuplarının şehit olarak nitelendirildiği,” “yasadışı PKK terör örgütü mensuplarından gerilla olarak bahsedildiği” ileri sürüldü.

Aynı sayılarda, “PKK terör örgütünün silahlı kanadına ait haberlerin ön plana çıkarıldığı,” “PKK terör örgütünün amaç ve görüşleri doğrultusunda, Kürt sorununun ancak örgüt elebaşı Abdullah Öcalan marifetiyle çözülebileceği mesajının verildiği” iddia edildi. Gazetedeki haberlerin, “Öcalan’ın görüş ve düşüncelerinin Kürt halkı arasında yayılması ve kökleşmesinin teminine yönelik olduğu” ileri sürüldü.

İddianamede, gazetenin eski sorumlu yazı işleri müdürü Aydın Atar’ın firari olduğu, hakkında yakalama kararı verildiği ve savunmasının alınamadığı ifade edildi. Gazetenin eski sorumlu yazı işleri müdürü İsmail Çoban’ın ise bulunmadığı, Azadiya Welat Gazetesi’nin adresinin boş olduğu ifade edildi.

İddianamede, Çoban ve Atar’ın; “terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru göstererek övdükleri, bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde terör örgütünün stratejisini benimsetecek mesajlar verdikleri” iddia edildi.

İddianamede, Basın Kanunu’nun; gazeteciler hakkındaki soruşturmanın, suçlamalara delil olarak gösterilen yayınların yayınlanmasından sonraki dört ay içinde tamamlanması gerektiğine yönelik kuralı anımsatıldı. Bu yüzden, iddianamenin; gazetecilerin savunmaları alınmadan tamamlandığı ifade edildi.

İddianamede, Çoban; Terörle Mücadele Kanunu’nun 7/2 maddesi uyarınca “terör örgütü propagandası yapmakla” suçlandı. Hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası talep edildi. Çoban’ın, bu suçu; gazetenin sorumlu yazı işleri müdürü olduğu altı sayısında işlediği belirtildi. Bu yüzden, Çoban hakkında talep edilen cezanın altı kez arttırılması talep edildi. Çoban hakkında, toplamda, altı yıldan 30 yıla kadar hapis cezası talep edildi.

İddianamede, Atar’a da aynı suçlama yöneltildi. Atar’ın, “terör örgütü propagandası suçunu, gazetenin sorumlu yazı işleri müdürü olduğu dokuz sayısında işlediği” iddia edildi. Bu yüzden hakkında talep edilen cezanın dokuz kez artırılması talep edildi. Atar hakkında, toplamda, dokuz yıldan 45 yıla kadar hapis cezası istendi.

Gazetecilerin, ayrıca; Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesindeki “belirli haklardan yoksun bırakılmaları” da talep edildi.

Gazeteciler hakkındaki iddianame, Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi.

Kapatılan Azadiya Welat Gazetesi’nin eski sorumlu yazı işleri müdürleri İsmail Çoban ve Aydın Atar’ın yargılanmasına, 2017 yılında Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi’nde başlandı.

Yargılama süreci içinde, yurtdışında bulunan Aydın Atar hakkındaki yargılama dosyasının ayrılmasına karar verildi. Çoban hakkındaki yargılama, davanın tek sanığın olarak devam etti.

Çoban, yargılama süreci içinde; hakkındaki suçlamaları reddetti. Suçlamalara konu olan yazıların amacının propaganda olmadığını, “ajanslardan alıp yayınladıkları haberler olduğunu” söyledi.

Yine, yargılama süreci içinde, savcılık tarafından sunulan esas hakkındaki mütalaada; “terör örgütü propagandası suçunun,” altı kez işlendiği iddiasından vazgeçildi. Bunun yerine “terör örgütü propagandası” suçunun “zincirleme şekilde işlendiği” ileri sürüldü. Çoban hakkında, “zincirleme şekilde terör örgütü propagandası yapmak” suçlamasıyla bir yıl üç aydan sekiz yıl dokuz aya kadar hapis cezası talep edildi.

Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi, Çoban hakkındaki kararını 13 Kasım 2018 tarihli duruşmada verdi.

Hakkındaki iddianamede, “terör örgütü propagandası yapmak” suçunu, kapatılan Azadiya Welat Gazetesi’nin altı farklı sayısı üzerinden işlediği iddia edilen Çoban, mahkeme kararında gazetenin dokuz farklı sayısından sorumlu tutuldu.

Çoban, “terör örgütü propagandası yapmak” suçlamasıyla iki yıl altı ay hapis cezasına çarptırıldı. Ceza, “suçun basın ve yayın yoluyla işlendiği” belirtilip, yarı oranında artırılarak üç yıl dokuz ay hapis cezasına çıkarıldı. Ceza, bir kez de; “suçun zincirleme şekilde işlendiği” belirtilerek, altı yıl hapis cezasına çıkarıldı. Cezanın, Çoban’ın “geleceği üzerindeki uslandırıcı etkisi yapması” göz önünde bulundurularak altıda bir oranında indirildi.

Sonuç olarak, Çoban; “zincirleme şekilde, basın ve yayın yoluyla terör örgütü propagandası yapmak” suçlamasıyla beş yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Çoban’ın, Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesindeki “belirli haklardan yoksun bırakılmasına” da karar verildi.

İstinaf Süreci

Kapatılan Azadiya Welat Gazetesi eski sorumlu yazı işleri müdürü İsmail Çoban’ın avukatları, hapis cezası kararını istinaf mahkemesine taşıdı.

İstinaf yargılaması Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi tarafından yürütüldü. Daire, Çoban hakkında verilen hapis cezası kararını, 8 Haziran 2020 tarihinde bozdu.

Oybirliği ile alınan kararda, Çoban’ın da hakkındaki hapis cezasının artırılmasına gerekçe olarak gösterilen “zincirleme suç” kavramı irdelendi.

“Zincirleme suçun söz konusu olabilmesi için gerekli olan en öncelikli koşulun, birden fazla suçun mevcut olması gerektiği” belirtildi. Dairenin bozma kararında, “Yani zincirleme suçtan söz edebilmek için, her biri başlı başına suç teşkil eden birden fazla eylemin bulunması gerektiği” ifade edildi.

İstinaf mahkemesi, Çoban hakkında, Mersin’deki Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığı 2019 tarihli bir soruşturmasının olduğunu ve Çoban’a “terör örgütü propagandası” suçlamasının yöneltildiğini tespit etti.

İstinaf Mahkemesi, hapis cezası kararını veren Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi’nin, Çoban hakkında Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından açılan soruşturma dosyasını incelemediğini belirledi.

Çoban hakkında, bu gerekçeyle bozulan karar, tekrar Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderildi.

Yeniden Yargılama Süreci

Kapatılan Azadiya Welat Gazetesi eski sorumlu yazı işleri müdürü İsmail Çoban hakkındaki yargılama, verilen hapis cezası kararının bozulması ile birlikte yeniden başladı.

Çoban’ın yeniden yargılanmasına, 26 Kasım 2020 tarihinde, Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen ilk duruşma ile başlandı.

Çoban, yeniden yargılama başladığında; hakkındaki bir başka yargılama kapsamında, Mersin’deki Tarsus Cezaevi’nde tutukluydu. Çoban, duruşmaya, hapishaneden, Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığı ile katıldı. Çoban’ın, duruşma salonunda; avukatı Resul Temur temsil etti. Gözlemcilerin duruşma salonuna girmesine, koronavirüs pandemisi karşısında alınan tedbirler kapsamında izin verilmedi.

Çoban, suçlamaları kabul etmedi. Avukatı Resul Temur ise, Terörle Mücadele Kanunu’nun “terör örgütü propagandası” suçunu düzenleyen 7/2 maddesinde yapılan düzenleme ile “haber verme sınırları içinde kalan düşünce açıklamalarının” suç kapsamından çıkarıldığını anımsattı. Çoban hakkında, beraat kararı verilmesini talep etti.

Mahkeme, istinaf mahkemesinin bozma kararında işaret edilen ve Çoban hakkında 2019 yılında Mersin’deki Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından açılan soruşturma dosyasının istenmesine karar verdi.

Yeniden başlayan yargılamanın, 16 Şubat 2021 tarihinde görülen ikinci duruşmasına Çoban’ın hangi cezaevinde olduğu “tespit edilemeyince” Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) üzerinden duruşmaya katılamadı.

Çoban’ın avukatı Resul Tamur’un hazır bulunduğu duruşmada, duruşma savcısı esas hakkındaki mütalaasını mahkeme sundu. Duruşma savcısı, Çoban’ın üzerine atılı suçlamayı işlediğini belirterek, basın yayın yoluyla “zincirleme şekilde örgüt propagandası yapmak” suçlamasıyla cezalandırılmasını talep etti.

Mahkeme heyeti, SEGBİS üzerinden Çoban’ın bir sonraki duruşmada hazır edilmesine, avukatların savunma için süre talebinin kabul edilmesine karar verdi.

Davanın sonraki duruşması 4 Mayıs 2021 tarihinde görülecek.

2. Standing - Feb. 16, 2021


Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kapatılan Azadiya Welat gazetesi eski Yazı İşleri Müdürü İsmail Çoban hakkında gazetenin eski nüshaları gerekçesiyle “örgüt propagandası yapmak” iddiasıyla yeniden yargılandığı davanın ikinci duruşması Diyarbakır 7. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Başka bir dosyadan tutuklu bulunan Çoban’ın hangi cezaevinde olduğu “tespit edilemeyince” Çoban Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) üzerinden duruşmaya katılamadı.

Çoban’ın avukatı Resul Tamur’un hazır bulunduğu duruşmada, duruşma savcısı esas hakkındaki mütalaasını mahkeme sundu. Duruşma savcısı, Çoban’ın üzerine atılı suçlamayı işlediğini belirterek, basın yayın yoluyla “zincirleme şekilde örgüt propagandası yapmak” suçlamasıyla cezalandırılmasını talep etti.

Avukat Resul Tamur, mütalaaya karşı savunma yapmak için ek süre talebinde bulundu.


Mahkeme heyeti, SEGBİS üzerinden Çoban’ın bir sonraki duruşmada hazır edilmesine, süre talebinin kabul edilmesine karar vererek, sonraki duruşmayı 4 Mayıs 2021 tarihine erteledi.


1. Standing - Dec. 26, 2020


Saat 09.25’te başlaması gereken duruşma, yaklaşık iki buçuk saat gecikmeyle, saat 12.00’de başladı.

Çoban, yeniden yargılama başladığında; hakkındaki bir başka yargılama kapsamında, Mersin’deki Tarsus Cezaevi’nde tutukluydu. Çoban, duruşmaya, hapishaneden, Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığı ile katıldı. Çoban’ın, duruşma salonunda; avukatı Resul Temur temsil etti.

Mahkeme heyeti başkanı, gözlemcilerin duruşma salonuna girmesine, koronavirüs pandemisi karşısında alınan tedbirler kapsamında izin vermedi.

Çoban, mahkeme başkanının sorduğu sorulara Kürtçe yanıt verdi. Savunmasına da Kürtçe başladı. Kürtçe konuşmalar, duruşma tutanağına “anlaşılamayan bir dil” olarak yansıtıldı. Avukatı Resul Temur, “müvekkilim Kürtçe konuşuyor” dedi. Hakim, “Ben bilmiyor, anlamıyorum” dedi. Talep üzerine, tercüman geldi.

İsmail Çoban, tercüman aracılığı ile “Ben iki dili de anlıyor ve biliyorum. Hakimin söylediklerini anladım, çeviri yapmanıza gerek yok. Benim konuştuklarımı Türkçeye çevirin” dedi. Çoban, Kürtçe devam ettiği savunmasında; suçlamaları kabul etmedi.

Çoban, duruşma salonuna getirilmeyi ve yargılamanın yüzyüze yapılmasını talep etti. Ancak, talebi reddedildi.

Avukat Resul Temur ise, Terörle Mücadele Kanunu’nun “terör örgütü propagandası” suçunu düzenleyen 7/2 maddesinde yapılan düzenleme ile “haber verme sınırları içinde kalan düşünce açıklamalarının” suç kapsamından çıkarıldığını anımsattı.

Avukat Temur, ayrıca; Çoban hakkındaki davanın, suçlamalara konu olan yayınların yayınlamasından sonraki dört ay içinde açılmadığını söyledi.

Çoban hakkında, beraat kararı verilmesini talep etti.

Mahkeme, ara karar için duruşmaya ara vermedi.


Mahkeme, istinaf mahkemesinin bozma kararında işaret edilen ve Çoban hakkında 2019 yılında Mersin’deki Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından açılan soruşturma dosyasının istenmesine karar verdi.

Mahkeme, duruşmaya daha sonra getirilen tercüman için gereken ödemenin Çoban’dan karşılanmasına karar verdi.

Yeniden başlayan yargılamanın, 16 Şubat 2021 tarihinde görülecek ikinci duruşma ile devam etmesine karar verildi.


Duruşma öncesi

Duruşma, Diyarbakır Adliyesi’ndeki 7. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Saat 09.25’te başlaması gereken duruşma, yaklaşık iki buçuk saat gecikmeyle, saat 12.00’de başladı.

Mahkeme Salonu Koşulları

Gözlemcilerin duruşma salonuna girmesine, koronavirüs pandemisi karşısında alınan tedbirler kapsamında izin verilmedi. Bu nedenle, duruşma salonuna ilişkin gözlem yapılamadı.

Duruşmaya katılım

İsmail Çoban, duruşmaya; tutuklu bulunduğu hapishaneden Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) aracılığı ile katıldı. Çoban’ı, duruşma salonunda; avukatı Resul Temur, temsil etti. Mahkeme başkanı; gözlemcilerin duruşma salonuna girmesine, koronavirüs pandemisi karşısında alınan tedbirler kapsamında izin vermedi.

Genel Gözlemler

Yargılanan gazeteci İsmail Çoban, savunmasını Kürtçe yapmak istediğini söyledi, tercüman talep etti. Bunun üzerine, duruşma raporuna; mahkeme başkanının sorduğu sorulara, mahkeme başkanının anlamadığı bir dille yanıt verildiği notu düşüldü. Avukat Resul Temur, “anlaşılamayan bir dil” ifadesine karşı, “Müvekkilim Kürtçe konuşuyor” ifadeleri ile karşı çıktı. Hakim, “Ben bilmiyor ve anlamıyorum” dedi.

Hakim, tercüman talebinin sadece iddianamenin anlatılması ve esas savunma sırasında karşılanabileceğini ifade etti. Aksi halde çeviri hizmetinin ücretinin sanıktan karşılanacağını bildirdi. Tercüman talebi karşılandı. 250 TL tercüman ücretinin, Çoban’dan karşılanmasına karar verildi.

İsmail Çoban - “Propaganda of Terrorist Organization” Trial (Indictment)

İsmail Çoban - “Propaganda of Terrorist Organization” Trial 2. Standing (Minutes of the Hearing)

Contact: pressinarrest@gmail.com

Creative Commons License

Licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.