Kadri Gürsel

Kadri Gürsel is a former columnist for the Cumhuriyet Newspaper and a chairman of the International Press Institute’s Turkish National Committee. Gürsel started his journalism career at the Yeni Gündem weekly news magazine in 1986. He worked as the İstanbul correspondent for Cumhuriyet, Sabah and AFP. He wrote for the Cumhuriyet Newspaper for a brief time. He also worked for the Milliyet newspaper from 1998 to 2015, when his contract terminated. After the change in management, he quitted his job at the newspaper. He was prosecuted for “aiding and abetting an organization knowingly and willingly, although he does not belong to the structure of that organization” (TPC 220/7). He spent 11 months of the investigation and prosecution in jail. The prosecutor recommended a punishment of up to 15 years for him. At the end of the trial, he was sentenced to two and a half years in prison. The Court of Appeal approved the verdict. Kadri Gürsel was arrested and sent to the Metris Prison on May 19, 2019. Yet, he was released drawing on the probation decrees.

After the Court of Cassation’s decision to overturn for the acquittal of Kadri Gürsel, retrial has commenced. At the end of the retrial, court ruled for Gürsel’s acquittal.

Cumhuriyet Newspaper Trial

When the İstanbul Chief Public Prosecutor’s Office conducted an operation against the Cumhuriyet Newspaper’s managers and employees on Oct. 31, 2016, Kadri Gürsel was working as a columnist and editorial consultant for the newspaper. In the morning of the operation, Kadri Gürsel who learned there was an arrest warrant for him, surrendered himself at the İstanbul Police Headquarters.

Gürsel testified to the prosecutor Özgür Metin in the İstanbul Police Headquarters. In his testimony, Gürsel said he had been working as a columnist for the Cumhuriyet newspaper and also was the editorial consultant for the newspaper, that the newspaper was advocating the secular and democratic values of the Republic, and that he did not accept any of the accusations.

Prosecutor Metin sent Kadri Gürsel to the İstanbul 9th Criminal Court of Peace with a request for arrest on Nov. 5, 2016. In his interrogation at the court, Gürsel said he had been the editorial consultant of the Cumhuriyet newspaper since Sept. 20, 2016, and stressed that the editorial consultant has no power on the determination of the editorial policy. Kadri Gürsel continued as follows:

“If you jail me, I will feel so victimized. My name is mentioned only once. Just one of my articles was quoted. Because I started to work in this newspaper on May 10, 2016, as a columnist. If I had started earlier, the vicious people would have quoted me even more. I would have to attempt a coup d’etat with my article in a subliminal way. My writings titled, “Erdoğan babamız olmak istiyor” [“Erdoğan wants to be our father”] are satirical writings. It is a political criticism of the President’s approach on smoking. Some unknown person claimed that I was sharing a subliminal message. However, I did not. My writings are straight forward. This is a satirical article. I gaze this logic of alleged legitimization of the coup through this article in astonishment.”

The judge ruled to detain Kadri Gürsel for “acting on behalf of the organization.” In the reasoning of the verdict, the court quoted the following terms of Gürsel’s article “Erdoğan wants to be our father”:

“If Erdoğan wants to be our father against our will, then the only thing that Turkey needs is a rebellious child just like Muhammed Buazizi, who sparked the fire which overthrew the Tunisian dictator. Don’t get me wrong, I am not saying that one should burn himself or herself like Buazizi but one should light a cigarette and shouldn’t put it out. Smoking is bad for the health. But an evil father is worse than smoking.”

On Nov. 2, 2016, it was revealed that the investigation’s prosecutor, Murat İnam, was a defendant in a trial which was continuing in the Court of Cassation’s 16th Penal Chamber. İnam was accused for 10 charges, including “attempting to abolish the government.” Despite this fact, İnam continued to work on the Cumhuriyet investigation until April 3, 2017.

In the indictment, İnam’s signature wasn’t included, he was assigned to the investigation bureau. The ones who signed the indictment were Mehmet Akif Ekinci, the deputy of the İstanbul Chief Public Prosecutor, and Yasemin Baba, a junior prosecutor with the İstanbul Chief Public Prosecutor’s Office.

Mehmet Akif Ekinci, the deputy of the İstanbul Chief Public Prosecutor, and Yasemin Baba, a junior prosecutor with the İstanbul Chief Public Prosecutor’s Office, issued the Cumhuriyet indictment on April 3, 2017. The case against 19 people, including Kadri Gürsel, was opened.

The indictment was published by Nazif Karaman, a reporter for the pro-government Sabah newspaper, even before it was delivered to the defendants. The main accusation in the indictment was the editorial policy change, which was seen as helping FETÖ/PDY [Fethullahist Terrorist Organization - The followers of Fethullah Gülen, an Islamist living in self-imposed exile in the US that is accused of orchestrating a 15th of July coup attempt. The Turkish government declared FETÖ as a terrorist organization, and was approved by Turkish courts in 2016], DHKP-C [Revolutionist People’s Salvation Party-Front, a far left organization] and PKK/KCK [Kurdistan Workers’ Party, a militant Kurdish group].

In the indictment, this accusation wasn’t directed by the prosecutors. The prosecutor’s office directed this accusation through the “communication expert” Ünal Aydemir and witnesses. The prosecutor’s office witnesses were Cem Küçük, Hüseyin Gülerce, Latif Erdoğan, Alev Coşkun, Rıza Zelyut, Mehmet Faraç, Ceyhan Mumcu, Şükran Soner, Nail İnal, Talat Atila, İbrahim Yıldız, Ali Açar, İnan Kıraç, Mustafa Pamukoğlu, Nevzat Tüfekçioğlu and Namık Kemal Boya.

In the indictment, it was recommended to convict Kadri Gürsel for “aiding and abetting an organization knowingly and willingly, although he does not belong to the structure of that organization” and asked for up 15 years of imprisonment. In the indictment, Gürsel was accused for having communication logs with 92 ByLock [ByLock is a communication application regarded as evidence of FETÖ membership by the Turkish courts] users and 21 people who were subjected to investigation for affiliation with FETÖ.

In the indictment it was claimed that in his article titled, “Erdoğan wants to be our father” which was published three days before the coup attempt (July 12, 2016), Kadri Gürsel “was openly and directly targeting the President of Turkish Republic; trying to create a perception of Turkey as if it is an authoritarian country, and he was responsible for the radical shift in the editorial policy which serves the manipulative aims of the terrorist organizations FETÖ/PDY [Fethullahist Terrorist Organization/Parallel State Structure] and PKK/KCK .

In the indictment, Hüseyin Gülerce and Latif Erdoğan, who were managers of the Fethullah Gülen congregation, Cem Küçük, a pro-government journalist who praised the Congregation when the AKP government was partnered with the Congregation and some of the Cumhuriyet newspaper’s employees, were presented as prosecution witnesses.

Besides that, in the indictment, Şükran Soner, Nail İnal, Talat Atilla, Rıza Zelyut, Mehmet Faraç, İbrahim Yıldız, Ali Açar, Aykut Küçükkaya, Ceyhan Mumcu, İnan Kıraç, Alev Coşkun, Mustafa Pamukoğlu, Nevzat Tüfekçioğlu were also presented as witnesses.

The first hearing of the trial was held on “Press Day” on July 14, 2017, in İstanbul 27th High Criminal Court. In his defense, Gürsel first explained the communication logs which were alleged to be with people who were ByLock users:

“The alleged communications were unilateral. Eighty-five of them were SMS’s which I delivered. Seventeen of them called me for once. I didn’t reply to any of the texts so it cannot be considered as communication. It can only be considered the contrary, an effort to communicate with me. And these efforts failed. In other words, these people have communication logs with me, but I don’t have communication logs with them. Moreover, nearly all of these SMS’s were sent to me between the dates of July 14, 2014, and Aug. 1, 2014. Over these five days, 77 people sent 150 SMS’s to me. The reason of this density is that the Congregation members organized a campaign against the police operation that targeted journalists in that period of time. The reason why they tried to reach me in those five days, I believe, is because I am an independent and critical journalist. However, it is obvious that their effort to seek my support was unfruitful.”

Kadri Gürsel noted that in the alleged communication log with 112 people, only 12 of them were real exchanges and five of them were ByLock users. “I communicated with those five people as a journalist in a legitimate base. It was impossible for me to be aware these people were ByLock users in 2015,” Gürsel said. Gürsel said that he called Mehmet Altan to give his condolences when his father Mehmet Altan passed away.

Responding to the prosecutor’s accusation that he was responsible for “the radical shift in the editorial policy which serves the manipulative aims of the terrorist organizations FETÖ/PDY and PKK/KCK”, Gürsel defended himself as in follows:

“These accusations are baseless. I never had an authority to sign in Yenigün News Agency [The publishing company of the Cumhuriyet newspaper]. Trying to link my position as the editorial consultant with the alleged, or I can say the so-called shift, in the editorial policy is unreasonable and irrational, it is a fool’s errand. Because, first of all, my position as the editorial consultant, which I was able to perform only for 34 days between Sept. 27, 2016, to Oct. 31, 2016, the day I got arrested, I had no authority to determinate or change the newspaper’s editorial policy.”

“The second reason is the answer of the question of how and when can someone like me, who was able to perform his duty as editorial consultant only for 34 days, would be able to shift the Cumhuriyet newspaper’s editorial policy so radically.”

“In the indictment, it was claimed that the Cumhuriyet newspaper was so to say confiscated by FETÖ/PDY since 2013, and the editorial policy shifted in last three years. If so, how could I participate this act of editorial policy shift? I couldn’t commit this so-called crime through my twice-a-week articles which I started to write only five and a half months before I was arrested. Because a columnist could only express his own opinions and those opinions cannot be binding for the newspaper.”

“The claim that as the editorial consultant who wasn’t a decision maker and without executive power, me participating in the so-called crime of the editorial shift in the past three years within the 34 days before Oct. 31, 2016, the day I got arrested, is astonishing.”

Regarding the article titled, “Erdoğan wants to be our father”, for which he was accused, Kadri Gürsel defended himself in the following terms:

“In my article, which was published on July 12, 2016, I satirized and criticized the President Recep Tayyip Erdoğan’s political culture and mindset, which I found too oppressive, and reflected on his stance of anti-smoking. The prosecutor’s office was trying to fabricate a crime by stressing that I was targeting the President himself openly and directly in this article. And I should explicitly say that there is no crime as ‘targeting the President himself openly and directly.’ On the contrary, a good journalist would target openly and directly in his or her criticism. If this is about the discourse and the fulfillment of the President, one would criticize openly and directly to make his or her critic comprehensible. In addition to that, there couldn’t be any law which would immunize the President from any criticism or there isn’t any practice, which suggests criticizing the President only indirectly or by implying. Again, I am accused of creating a perception that Turkey has an authoritarian regime through this article. This isn’t a legal accusation but a political one. A journalist’s job is not creating a perception but evaluating the facts objectively. If a journalist expresses an opinion, he or she would back that opinion with facts. My accused writing consists of an opinion which was backed with firm facts and confirmed.”

Stating the fact that publishing date of the article was three days before the coup attempt was a coincidence, Gürsel noted he wrote this article after President Recep Tayyip Erdoğan participated in the NATO summit in Warsaw and confiscated the Bulgarian Foreign Minister Daniel Mitov’s cigarette package on July 9, 2016.

After five days of defenses, the first hearing of the trial ended on July 28, 2018. The court ruled for the release seven defendants. Kadri Gürsel was among the defendants for whom the court ruled to be remanded in prison.

The second hearing of the trial was held in Silivri Prison, on Sept. 11, 2017. In the hearing Emre İper, the accountant of the Cumhuriyet newspaper who was accused of being a ByLock user, defended himself and plead not guilty. Then, the former editor-in-chief of the Cumhuriyet newspaper İbrahim Yıldız and the Cumhuriyet newspaper’s employees Miyase İlknur and Aykut Küçükkaya testified as witnesses in the hearing. After the testimonies of the witnesses, the court collected the defendant’s requests for release.

In his statement, Kadri Gürsel said, “The reason why I am prosecuted here is not that I have been called by the ByLock users but that I am an opponent. If the ByLock users’ calls would have been the only reason then all of the Turkish citizens would have to be in this defendant seat. I am prosecuted because of my thoughts and my journalistic practice. My only request from you is a fair trial. With a collapsed justice, Turkey’s survival would also be in danger.”

The court ruled for the continuation of Gürsel’s arrest due to a strong criminal suspicion, because some of the witnesses still didn’t testify and to protect the evidence. Court member judge Halit İçdemir voted in favor of release for Gürsel.

The third hearing of the trial was held on Sept. 25, 2017. In the hearing, the former board members of the Cumhuriyet Foundation Alev Coşkun and Ruza Zelyut testified as witnesses. At the end of the hearing, Kadri Gürsel court ruled for Gürsel’s release.

In the seventh hearing which was held on March 16, 2017, the prosecutor Hacı Hasan Bölükbaşı explained his opinion regarding the accusations. Prosecutor Bölükbaşı recommended convicting Kadri Gürsel for “aiding and abetting an organization knowingly and willingly, although he does not belong to the structure of that organization.”

The Verdict

The final hearing of the trial was held on April 24-25, 2017. In his last defense, Kadri Gürsel rejected the accusation of “calling for an uprising with his article ‘Erdoğan wants to be our father’.” Noting that he was accused for his position as the editorial consultant he said, “The Cumhuriyet newspaper is not an illegal organization, therefore I cannot be accused of being a member of such an organization, so what am I accused of? Participating in the meetings where the reports were presented. It is obvious that they try to show journalism as a crime. The prosecutor’s accusations against me are baseless, without any evidence, unreasonable and irrational. I was wrongfully imprisoned for 11 months and my right to fair trial was violated.”

In his last words, Kadri Gürsel said:

“We were imprisoned because we are journalists and we practice journalism. Journalism has been accused. The evidence they presented us was related to the journalism practice. This Cumhuriyet trial will take its place in history as one where journalism was both the accused and the defendant. We walk away from this courtroom with our heads held high. And we will continue to work as journalists.”

The court reached a verdict on April 25, 2018. The court convicted Kadri Gürsel for “aiding and abetting illegal armed terrorist organizations such as PKK, DHKP-C, and FETÖ/PDY knowingly and willingly, although he does not belong to the structure of aforementioned organizations” and sentenced him for 2 years and 6 months of prison.

The Appeal

The İstanbul Regional Court of Justice’s 3rd Panel Chamber approved the verdict on Feb. 18, 2019. Regarding the time Gürsel spent in prison during the prosecution, he completed his sentence. Therefore he would not be jailed again.

At the Cumhuriyet Newspaper Trial, an appeal process continued at the Court of Cassation about the defendants who were sentenced to more than 5 years in prison.Mücahit Erdoğan and Turan Kuloğlu, the chief public prosecutors of the Court of Cassation, presented their letter of notification about the file to the 16th Penal Chamber on July 16, 2019. They demanded that the firdt innstance courts’ verdicts of prison sentence be removed. It was also demanded that a possible decision on the removal of the verdicts should be implemented for the ones who were sentenced to less than 5 years in prison.

The Application to the Constitutional Court and the ECHR

Ten defendants, including Kadri Gürsel have applied to the Constitutional Court with the claim of “false imprisonment” on Dec. 6, 2016. The concerned branch of the court sent Gürsel’s file to the General Assembly of the Court in July 2018.

In his appeal, Kadri Gürsel said that his detention was unlawful. He added that there were no concrete justifications for his detention and there were no explanations why the judicial control measures have been regarded insufficient. Gürsel said, his detention was based on “political motives.”

The Constitutional Court requested the opinion of the government due to Gürsel’s claims and the government replied that the allegations against Gürsel were basen on concrete evidences. The government stated that “Regarding the emergency conditions after the coup attempt, the defendant’s detention is not baseless or arbitrary, it is scaled.”

However, the Constitutional Court reached a decision by majority of votes on May 2, 2019 and stated decided that Gürsel’s rights of liberty and security and his freedom of expression and press were violated.

Gürsel applied to European Court of Human Rights on Nov. 9, 2016.

Trials of all the suspects restarted at November 21st, 2019 at Istanbul 27th Assize Court. Court board was made up of Presiding Judge Ersin Öztürk and member judges Fatih Akgün and Kürşad Bektaş. Prosecutor of the case was Korkmaz Gülsün.

In the hearing Kadri Gürsel, Ahmet Şık, Bülent Utku, Mustafa Kemal Güngör, Akın Atalay, Aydın Engin, Güray Tekin Öz, Hakan Kara (Karasinir), Musa Kart, Hikmet Çetinkaya, Murat Sabuncu, Orhan Erinç, Önder Çelik were present.

The hearing started with the identification of the suspects. Then the presiding judge read the summary of the Court of Cassation’s decision to overturn. After that the prosecutor, taking the stage to present the opinion as to the accusations requested a decision to persist the 16th Criminal Chamber of the Court of Cassation’s decision to overturn.

Following the prosecutor’s opinion as to the accusations, presiding judge stated that he will be giving the stand to the suspects regarding the decision to overturn, and will be asking for the final statements later on. Then the statements were in order. Gürsel said “I do not accept the prosecutor’s opinion as to the accusations and I ask that the Court of Cassation’s decision to overturn is obeyed.”

The attorneys objected as the court board declared that the suspects were going to be asked of their final statements. After the objection of the attorneys, court board decided to take a 5 minute break to evaluate the Court of Cassation’s decision to overturn.

Trial got back underway. Presiding judge made his statement regarding the attorney’s objection: “Court board, after the attorney’s objection, declared that interlocutory decision can’t rule for overruling or persistence, decision of overruling or persistence will be ruled after hearing the final statements, along with the decisive judgment.”

Then the final statements of the suspects were asked. Gürsel said the following:
“I don’t know what I should refer to in my final statement. Which end we reached that I should make a final statement? I will say something in line with the persistence and overturn decision too, as I don’t know what will happen in the end.

The essence of all the defence I made in the trial that was prosecuted by the previous board before you, against the indictment with no evidence and base, and during the trial after it was accepted, was withered by the Constitutional Court’s decision in my favour.

All the defence arguments we presented were reflected in the Court of Cassation’s decision as well. The decision against me is baseless and unlawful. The decision to overturn for acquittal shall be obeyed ”.
After an hour break court board declared the decision. In the decision court ruled to persist the Court of Cassation’s decision to overturn regarding all the suspects except Gürsel and ruled for his acquittal.

1. Standing - Nov. 21, 2019


İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı talimatı ile Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri, Cumhuriyet Gazetesi’ne yönelik operasyonu 31 Ekim 2016’da başlattı.

Gazetenin genel yayın yönetmeni Murat Sabuncu, yazarları Aydın Engin, Hikmet Çetinkaya ve Hakan Kara, Kitap Eki Yayın Yönetmeni Turhan Günay, Okur Temsilcisi Güray Tekin Öz, avukatı Bülent Utku ve iki çalışanı evlerinden gözaltına alındı.

Haklarında gözaltı kararı çıkarıldığını öğrenen gazetenin çizeri Musa Kart ve yazarı Kadri Gürsel ile gazetenin avukatı Mustafa Kemal Güngör ile yöneticisi Önder Çelik yöneticisi kendi iradeleri ile Emniyet’e gitti.

Gazetenin yazar ve yöneticileri İstanbul 9. Sulh Ceza Hakimliği yargıcı Mustafa Çakar’ın kararı ile 5 Kasım 2016’da tutuklandı. Sadece gazetenin yazarları Aydın Engin ve Hikmet Çetinkaya ile birlikte gazetenin iki çalışanı yurtdışı yasağı konularak serbest bırakıldı.

Hakkında yakalama kararı çıkarıldığında yurtdışında olan gazetenin İcra Kurulu Başkanı Akın Atalay, Türkiye’ye dönmesiyle birlikte 12 Kasım 2016’da tutuklandı.

Soruşturmayı yürüten savcı Murat İnam’ın aralarında “FETÖ üyeliği ve anayasal düzeni değiştirmeye teşebbüs” iddiasının da yer aldığı 10 suçtan yargılandığı ortaya çıktı. İnam hakkındaki yargılama Yargıtay aşamasına kadar gelmişti. Yargılamanın gidişatını değiştirebilecek bu bilginin ortaya çıkmasının ardından İnam, Cumhuriyet Gazetesi davasından alındı. Dosya, İstanbul Cumhuriyet Başsavcı vekili Mehmet Akif Ekici ve savcı Yasemin Baba’ya verildi.

Cumhuriyet Gazetesi muhabiri Ahmet Şık ise 29 Aralık 2016’da gözaltına alındı. Haberleri ve Twitter paylaşımları suçlama konusu yapıldı. 30 Aralık 2016’da “FETÖ, DHKP/C ve PKK terör örgütlerinin propagandasını yaptığı” iddiasıyla tutuklandı. Şık’ın dosyası daha sonra Cumhuriyet Gazetesi dava dosyası ile birleştirildi.

Gazetenin eski Genel Yayın Yönetmeni Can Dündar ve muhabiri İlhan Tanır da soruşturmaya dahil edildi. Ancak Dündar ve Tanır yurtdışında olduklarından haklarındaki dosya ana dosyadan ayrıldı. Haklarındaki yargılama yokluklarında sürdü.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcı Vekili Mehmet Akif Ekici ve Savcı Yasemin Baba, Cumhuriyet Gazetesi’nin yazar ve yöneticisi 18 kişi hakkındaki iddianameyi 3 Nisan 2017’de tamamladı. İddianame, İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. Böylece Cumhuriyet Gazetesi yargılaması 19 Nisan 2017’de başlamış oldu.

İddianamede, Cumhuriyet Gazetesi’nin yazar ve yöneticilerine, “silahlı terör örgütlerine üye olmamakla birlikte örgüte yardım etme” ve “hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma” suçlamaları yöneltildi.

Gazetenin yazar ve yöneticilerine “hattına Bylock yüklü olduğu iddia edilen” veya “haklarında FETÖ’den dolayı soruşturma bulunan” kişilerle iletişim kurmak gibi suçlamalar da yöneltildi.

Cumhuriyet Gazetesi İmtiyaz Sahibi Orhan Erinç, çizer Musa Kart ve yazar Hakan Kara’nın bir tatil şirketini araması suç irtibatı olarak gösterildi.

Gazetenin İcra Kurulu Başkanı Akın Atalay’ın avukat meslektaşı Faik Işık ile olan irtibatı da suç unsurları arasında gösterildi. Işık, geçmişte Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın da avukatlığını yapmıştı.

Gazetenin Okur Temsilcisi Güray Tekin Öz de “hakkında FETÖ’den soruşturma yapılan bir kişiyle iletişim kurduğu” iddiasıyla suçlanan gazeteciler arasındaydı. Ancak o kişi, Güray Tekin Öz’ün alış veriş yaptığı pidecisiydi.

Ayrıca köşe yazıları, manşetler, tweetler suçlamalara delil olarak gösterildi.

Cumhuriyet Gazetesi’nin bazı çalışanları da gazetenin yargılanan yazar ve yöneticilerinin aleyhine tanık olarak yer aldı.

Cumhuriyet Gazetesi davası, Türkiye’de “basında sansürün kaldırılışının” yıldönümü olarak kutlanan 24 Temmuz 2017’de başladı. İlk duruşma beş gün sürdü. Duruşmanın sonunda Güray Tekin Öz, Musa Kart, Hakan Kara, Turhan Günay, Mustafa Kemal Güngör, Bülent Utku ve Önder Çelik’in tahliyesine karar verildi.

25 Eylül 2017 tarihli üçüncü duruşmada Kadri Gürsel’in tahliyesine karar verildi.

25 Aralık 2017’de görülen duruşmada gazeteci Ahmet Şık, siyasi iktidarı sert sözlerle eleştiren bir savunma yaptı. Mahkeme Başkanı Abdurrahman Orkun Dağ, “savunma sınırının dışına çıkıldığı, düzenin bozulduğu” iddiası ile Şık’ın mahkeme salonunun dışına çıkarılmasına karar verdi. Bunun üzerine Akın Atalay ve Murat Sabuncu da savunmalarını yapmadı.

9 Mart 2018’de görülen altıncı duruşmada Murat Sabuncu ve Ahmet Şık tahliye edildi. Akın Atalay’ın ise tutukluluğunun devamına karar verildi. Mahkeme heyeti başkanı Abdurrahman Orkun Dağ, kararını, “Gemiyi en son kaptan terk eder, Akın bey bizimle” sözleri ile açıkladı.

Anayasa Mahkemesi, gazetenin Kitap Eki yönetmeni Turhan Günay’ın başvurusunu 11 Ocak 2018’de karara bağladı. Mahkeme, Günay’ın, “kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının” ihlal edildiğine karar verdi.

Cumhuriyet Gazetesi yargılaması sekiz duruşma sürdü. 24 Nisan 2018’de başlayan 8. duruşmanın ikinci gününde gazetenin yazar, çizer, muhabir ve yöneticileri hakkındaki karar acıklandı.

İddianamede hiçbir sanığa “silahlı örgüt kurmak ve yönetmek” suçlaması yöneltilmemesine karşın, tüm sanıklara bu suçtan da hapis cezası verildi.

Tüm sanıklara Türk Ceza Kanunu’nun 220. maddesinin 7. fıkrası gerekçe gösterilerek hapis cezası verildi. Sanıklar, “örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım” etmekle suçlandı.

Akın Atalay’a 7 yıl 13 ay 15 gün, Orhan Erinç’e 6 yıl 3 ay, Murat Sabuncu’nun 7 yıl 6 ay, Kadri Gürsel’in 2 yıl 6 ay, Güray Tekin Öz’ün 3 yıl 9 ay, Musa Kart’ın 3 yıl 9 ay, Hakan Kara’nın 3 yıl 9 ay, Aydın Engin’in 7 yıl 6 ay, Hikmet Çetinkaya’nın 6 yıl 3 ay, Ahmet Şık’ın 7 yıl 6 ay hapis cezası verildi.

Hükmün açıklanması ile birlikte Akın Atalay tahliyesine de karar verildi.

İddianamede kendilerine “hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma” suçlaması yöneltilen tüm sanıklar bu suçtan beraat etti.

Turhan Günay ile birlikte gazetenin iki çalışanının beraatine karar verildi.

Can Dündar ve İlhan Tanır’ın dosyaları yurtdışında oldukları için ayrıldı.

İstinaf Süreci

Karara istinaf mahkemesinde itiraz edildi. Ancak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi, 18 Şubat 2019’da kararları onadı. İstinaf mahkemesi, yerel mahkemenin kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılık bulmadı. Delillerde ve işlemlerde eksiklik de bulmadı. İstinaf mahkemesi, verilen mahkumiyet kararlarının da kanuni olduğunu değerlendirdi.

Onama kararı ile birlikte daha önce yaklaşık 9 ay süreyle tutuklu olarak yargılanan Musa Kart, Hakan Kara ve Güray Tekin Öz ile birlikte gazetenin iki yöneticisi tekrar cezaevine girdi. Ceza Muhakemeleri Kanunu’na göre haklarında 5 yıldan az hapis cezası verilenlere Yargıtay’da temyiz yolu kapalıydı.

Kart, Kara ve Öz ile birlikte iki gazete yöneticisi Kandıra Cezaevi’ndeyken, Yargıtay süreci tamamlandı.

Yargıtay Süreci

Yerel mahkemede haklarında 5 yıldan fazla hapis cezası verilenler, bu kararı Yargıtay’da temyiz etti. Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin temyiz incelemesini tamamlaması beklenirken, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, dosya üzerinde verilmesi gereken karara ilişkin tebliğname sundu.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, tebliğname ile, Orhan Erinç, Akın Atalay, Murat Sabuncu, Hikmet Çetinkaya ve Aydın Engin ile Ahmet Şık hakkında verilen hapis cezalarının bozulmasını talep etti. Tebliğnamede Ahmet Şık dışındaki gazetecilerin beraatlarına karar verilmesi istendi.

Tebliğnamede, Ahmet Şık’ın ise “örgüte yardım” suçundan değil, “örgütü ve şiddeti övme” ile “örgüt propagandası” suçundan cezalandırılması talep edildi.

Tebliğnamede, Yargıtay’ın vereceği olası bozma kararından, istinaf mahkemesinin onama kararının ardından ikinci kez hapse giren Musa Kart, Hakan Kara, Güray Öz Tekin ve gazetenin iki yöneticisinin yararlanması talep edildi.

Yargıtay 16. Ceza Dairesi, temyiz incelemesini 12 Eylül 2019’da tamamladı. Daire, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın tebliğnamesindeki taleplere uygun bir karar verdi. Akın Atalay, Orhan Erinç, Murat Sabuncu, Aydın Engin, Hikmet Çetinkaya ve Ahmet Şık hakkında verilen hapis cezası hükümlerini bozdu.

Daire; Güray Tekin Öz, Musa Kart ve Hakan Kara hakkında istinaf mahkemesinde kesinleşen hükümlerin de bozulmasına karar verdi. Öz, Kart ve Kara’ya yurtdışına çıkış yasağı kondu.

Gazetenin muhasebe çalışanı E.İ. hakkında verilen 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası Yargıtay tarafından onandı.

Daire, Ahmet Şık hakkında ilk derece mahkemesi tarafından “örgüte yardım” suçlaması ile verilen 7 yıl 6 ay hapis cezasını bozdu. Ancak daire Şık’ın, Terörle Mücadele Kanunu’nun 6. maddesinde düzenlenen “örgütün eylemlerini meşru gösterme” ve Türk Ceza Kanunu’nun 301. maddesinde düzenlenen “devlet organlarını aşağılama” suçlamalarından yargılanmasını istedi.

Tüm sanıklar hakkında yargılama İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 21 Kasım 2019 günü yeniden başladı.

Anayasa Mahkemesi Süreci

Cumhuriyet Gazetesi davasında yargılanan 10 gazeteci ve gazete yöneticisi tutuklu oldukları dönemde, 6 Aralık 2016’da Anayasa Mahkemesi’ne bireysel hak ihlali başvurusu yaptı. Anayasa Mahkemesi başvurularla ilgili kararını 2 Mayıs 2019’da verdi.

Akın Atalay, Murat Sabuncu, Güray Tekin Öz, Musa Kart, Hakan Kara, Ahmet Şık ile birlikte gazetenin üç yöneticisinin hak ihlali başvurusunu reddetti.

Anayasa Mahkemesi 2 Mayıs 2019’da verdiği kararında bir tek Kadri Gürsel’in “kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı” ile “ifade ve basın özgürlüklerinin” ihlal edildiğine karar verdi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Süreci

Gazetenin 10 yazar ve yöneticisi 9 Kasım 2016’da da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne hak ihlali başvurusunda bulundu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin incelemesi sürüyor.

Yeniden Yargılama Süreci

Tüm sanıklar hakkında yargılama 21 Kasım 2019’da İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yeniden başladı. Mahkeme heyeti Ersin Öztürk başkanlığında üye hakimler Fatih Akgün ve Kürşad Bektaş’tan oluştu. Duruşma savcısı Korkmaz Gülsün’dü. Duruşmada, Kadri Gürsel, Ahmet Şık, Bülent Utku, Mustafa Kemal Güngör, Akın Atalay, Aydın Engin, Güray Tekin Öz, Hakan Kara (Karasinir), Musa Kart, Hikmet Çetinkaya, Murat Sabuncu, Orhan Erinç, Önder Çelik hazır bulundu. Duruşma, kimlik tespiti ile başladı. Ardından mahkeme başkanı tarafından Yargıtay’ın bozma ilamının özeti okundu. Sonrasında mütalaa için söz alan duruşma savcısı, Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin kararına karşı direnilmesini talep etti.

Savcının mütalaasının ardından mahkeme başkanı sanıklara, bozma ilamına karşı söz vereceğini, son sözü sonra vereceğini söyledi. Ardından beyanlara geçildi.

Beyanların ardından son sözlere geçildi. Mahkeme Başkanı’nın “Türkiye’de yargılama yapmak zor tabii usul çok” sözleri üzerine salonda gülüşmeler oldu.

Mahkeme heyeti, sanıklardan son sözlerini soracağını söylemesi üzerine avukatlar duruma itiraz etti. Avukat Bahri Belen, “Önce mahkeme karar vermeli, bozmaya uyulursa son söz verilmeli” dedi.

Avukatların itirazı üzerine, mahkeme heyeti Yargıtay’ın bozma ilamını değerlendirmek için duruşmaya 5 dakika ara verdi.

Duruşmaya devam edildi. Mahkeme Başkanı: Sanık avukatlarının bu talepleriyle ilgili bozmanın mahiyeti içeriği dikkate alınarak yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı noktasında ara bozmaya direnme noktasından sonra son sözün sorulamayacağı ve bu nedenle CMK’daki 216/3 aykırılık teşkil edebileceği kanaatiyle uyma ve direnme hususunun son sözlerinin alınmasından itibaren hükümle birlikte değerlendirilmesine karar verildi.

Avukatlar reddi hakim talebinde bulundu. Ancak bu talep reddedildi. Ardından sanıkların son sözlerine geçildi. Son sözler ardından mahkeme heyeti, kararını açıklamak üzere duruşmaya yaklaşık olarak bir saat ara verdi.

Mahkeme kararında, Yargıtay’ın bozma ilamına karşı direnme kararı verdi. Direnme kararı ile birlikte tüm sanıklar hakkında verilen eski cezaları okudu . Dosya Yargıtay Ceza Genel
Kurulu’na gönderilecek.

Kararla birlikte, Akın Atalay’a 7 yıl 13 ay 15 gün, Orhan Erinç’e 6 yıl 3 ay, Murat Sabuncu’ya 7 yıl 6 ay, Güray Tekin Öz’e 3 yıl 9 ay, Musa Kart’a 3 yıl 9 ay, Hakan Kara’ya 3 yıl 9 ay, Aydın Engin’e 7 yıl 6 ay, Hikmet Çetinkaya’ya 6 yıl 3 ay, Ahmet Şık’a 7 yıl 6 ay hapis cezası verildi. Mahkeme heyeti, Kadri Gürsel’in beraatine karar verdi.


İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davada yeniden yargılamanın ilk duruşması, saatinde başladı. Mahkeme heyeti Ersin Öztürk başkanlığında üye hakimler Fatih Akgün ve Kürşad Bektaş’tan oluştu. Duruşma savcısı Korkmaz Gülsün’dü.

Duruşmada, Kadri Gürsel, Ahmet Şık, Bülent Utku, Mustafa Kemal Güngör, Akın Atalay, Aydın Engin, Güray Tekin Öz, Hakan Kara (Karasinir), Musa Kart, Hikmet Çetinkaya, Murat Sabuncu, Orhan Erinç, Önder Çelik hazır bulundu.

Duruşma, kimlik tespiti ile başladı. Ardından mahkeme başkanı tarafından Yargıtay’ın bozma ilamının özeti okundu. Sonrasında mütalaa için söz alan duruşma savcısı, Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin kararına karşı direnilmesini talep etti.

Savcının mütalaasının ardından mahkeme başkanı sanıklara, bozma ilamına karşı söz vereceğini, son sözü sonra vereceğini söyledi.

İlk olarak Kemal Gürsel söz aldı. Gürsel, “Savcının mütalaasını kabul etmiyorum. Yargıtay’ın bozma ilamına uyulsun” dedi.

Gürsel’in avukatı Köksal Bayraktar da, Yargıtay’ın bozma ilamına uyulmasını istedi. “İddia makamının mütalaası her yönüyle yanlıştır” dedi.

Akın Atalay söz aldığı sırada, mahkeme başkanı “Kaptan kim” diye sordu. Mahkeme başkanının sorusu gülüşmelere neden oldu. Avukatlar da, “Önceki mahkeme heyeti de aynı cümleyi kullanmıştı” diyerek, tepki gösterdi. Mahkeme Başkanı “samimiyet olsun diye dedim” dedi.

Akın Atalay’da savcının mütalaasını kabul etmediğini, bozma ilamına uyulmasını istedi.

Avukat Bahri Belen “Savcının mütalaasından şu anlaşılıyor: Cumhurbaşkanı ve Bakanlar bu örgütü (FETÖ) biliyordu. Savcı aslında onları da suçlamış oluyor. Direnme istemenin hukuki bir dayanağı olmalı. Bir hasım mütalaası olmamalıdır. Savcılık, sanıkların lehine olan delilleri de toplaması gereken bir makamdır. Bu görüşü yok sayıyorum; abesle iştigal olduğunu düşünüyorum” dedi.

Ahmet Şık söz alarak, “Cumhuriyet komplosu, hukuki saiklerle açıklama yapılacak bir dava değildir. Mafyalaşmış bir siyasi iktidar, ona tetikçilik yapma rol ve görevini üstlenmiş bir yargı ve işbirlikçisi medya ortaklığıyla kurulmuş bir komplodur. Ama tüm yargılamalar boyunca söylenen tek doğru suç işlendiğidir. O suçu işleyenler burada sanık sıfatıyla bulunanlar değil komplonun ortakları olanlardır. Savcı bey mütalaasıyla komploya ve suça ortak olmaya devam edeceğini beyan etmiştir. Sizin vereceğiniz karar bu suça ortak olup olmayacağınıza dair tercihinizi belirleyecektir. Söyleyeceklerim şimdilik bundan ibarettir” dedi.

Avukat Can, davada durma kararı verilmesini istedi ve savcının mütalaasını kabul etmediklerini söyledi.

Aydın Engin söz aldı: “Mütalaayı dinlemeseydim konuşmayacaktım. Savcının hazırladığı iddianameyi bundan önceki mahkeme kabul etmişti. Bu bir hukuk ayıbıydı. Galiba kendisi hukuk derslerinde pencereden dışarıya bakmış”.

Cumhuriyet eski avukatlarından Bülent Utku söz aldı ve “Cumhuriyet Gazetesi’ne yapılan operasyon en başından beri siyasi amaçlı bir intikam operasyonudur. Yargılamanın hiçbir aşamasında bu değişmedi. Savcının mütalaasına karşı diyeceklerim budur” dedi. Mahkeme başkanının, “takdir mahkemenin diyorsunuz yani” sözleri üzerine Utku, “Hayır ben bir şey demiyorum” dedi.

Avukat Ergin Cinmen de “Ne yazık ki şimdi yine görüyorum ki hukukun amir ilkeleri yok sayılıyor. Bu davada suç teşkil eden fiilin ne olduğu belli değil. Ben böyle bir mütalaa beklemiyordum. Bu dava tarihe çakılan bir davadır. Lütfen artık Türkiye’yi kurtarın” dedi.

Gazeteciler Güray Tekin Öz, Hakan Kara, Musa Kart, Hikmet Çetinkaya, Orhan Erinç, Mustafa Kemal Güngör ve Önder Çelik de savcının mütalaasını kabul etmediklerini, bozma ilamına uyulmasını talep etti.

Gazeteci Murat Sabuncu “Savcının mütalaasından anlıyorum ki gazeteciliğin üç yıldır yargılanma süreci bitmemiş. Yargıtay’ın kararına uyulmasını talep ediyorum” dedi.

Beyanların ardından son sözlere geçildi. Mahkeme Başkanı’nın “Türkiye’de yargılama yapmak zor tabii usul çok” sözleri üzerine salonda gülüşmeler oldu.

Mahkeme heyeti, sanıklardan son sözlerini soracağını söylemesi üzerine avukatlar duruma itiraz etti. Avukat Belen “Önce mahkeme karar vermeli, bozmaya uyulursa son söz verilmeli. ” diyerek usulü hatırlattı:

“Bozmaya uyulduğu takdirde adeta yeni bir yargılama başlar. Bu süreçte iddia makamının yeni görüşü, sanık avukatlarının varsa kovuşturmanın genişletilmesine ilişkin talepleri, yoksa esas hakkındaki görüşe göre son savunmalarını yapmalarına geçilir. Son söz sanıklara sorularak yargılama süreci sona erdirilir ve bundan sonra yeni bir hüküm kurulur. Bu bakımdan mahkemenin uyma ya da direnme konusunda karar vermeden sanıkların son sözlerini istenmesi usule uygun değildir.”
Avukat Ergin Cinmen de “Son sözlerin sorulması mantığa aykırıdır. Şu aşamada yeniden söz verilmesinin anlamı yoktur. Mahkeme önce karar vermelidir ve yargılamaya devam etmelidir. 40 yıllık avukatım bunu ilk defa gördüm” dedi.

Avukatların itirazı üzerine, mahkeme heyeti Yargıtay’ın bozma ilamını değerlendirmek için duruşmaya 5 dakika ara verdi.

Duruşmaya devam edildi. Mahkeme Başkanı avukatların itirazlarına yönelik açıklamasını yaptı: “Sanık avukatlarının bu talepleriyle ilgili bozmanın mahiyeti içeriği dikkate alınarak yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı noktasında ara bozmaya direnme noktasından sonra son sözün sorulamayacağı ve bu nedenle CMK’daki 216/3 aykırılık teşkil edebileceği kanaatiyle uyma ve direnme hususunun son sözlerinin alınmasından itibaren hükümle birlikte değerlendirilmesine karar verildi.”

Bülent Utku’nun avukatı Cinmen, mahkemenin kararının ihsas-ı rey (oyunu belli etme) olduğunu söyledi: “Direnme kararı verecekseniz uygulama tam da bu şekilde olur çünkü. Mahkemenin ihsas-ı rey yaptığını düşünüyor ve heyeti reddediyoruz.”

Cinmen’in talebi “Duruşmayı uzatma amacıyla yapıldığı” gerekçesiyle heyetin reddi isteği mahkeme tarafından reddedildi.

Ardından sanıkların son sözlerine geçildi.

Kadri Gürsel: “Neye istinaden son söz söyleyeceğimi bilmiyorum. Hangi sona geldik ki söz açıklayacağım. Sonunda ne olacağını bilmediğim için direnme ve bozma kararına da uyumlu bir son söz söyleyeceğim. Sizden önceki heyetin sürdürdüğü yargılamada delilsiz, mesnetsiz iddianame karşısında ve kabul edilmesinin ardından yapılan yargılamada yaptığım tüm savunmanın özü AYM’nin lehime verdiği kararla çürütülmüştü. Yaptığımız bütün savunmalar Yargıtay kararına da yansımıştır. Aleyhimdeki hüküm mesnetsiz ve hukuksuzdur. Beraat yönündeki bozma kararına uyulsun.”

Akın Atalay: “Burada eski savunmalarımı tekrar etmeyeceğim, bunlar zaten dava dosyasında ama şunun bir kez daha kayıtlara geçmesini isterim. Bizleri, Cumhuriyet Gazetesi yöneticilerini hukuka kanuna ve ahlaka ve mahşeri vicdana sığmayan gerekçelerle ağır bir şekilde mahkûm etmek istediler. Zaten bu davanın açılması ve bizlerin tutuklanmasının iki temel amacı var. Birinci amaç siyasi iktidarın uygulamalarının eleştirilmesinden; toplumdan gizlenmesi istenen bilgilerin haberleştirilmesinden hoşnut olunmaması, bunun için de gazete yönetiminin değiştirilmesiydi. Bir Pirus Zaferi’dir ama kazanıldı. Bugünün Türkiye’sinde medyanın acınılası hali bu davanın sonucudur. 18 Temmuz 2016’da Murat İnam tarafından açılmış bir soruşturmadır bu. Bizim hakkımızda FETÖ’ye yardımdan soruşturma açmış bu Savcı, hala FETÖ’ye üyelikten yargılanıyor. Tarihin bir cilvesi mi bilemem ama 18 Temmuz 2016’da hakkında soruşturma başlatılan Cumhuriyet Gazetesi’nde bu tarihten bir hafta önce “FETÖ ve hizmetkarları” diye bir yazı dizisi yayımlamıştı. (Atalay yazı dizisinden ayrıntılar verdi) ‘FETÖ ve hizmetkarları’ başlıklı yazının üstünden bir hafta geçmeden, bizler hakkında FETÖ’ye yardım suçlamasıyla, FETÖ’ye üyelikten yargılanan bir savcı tarafından soruşturma başlatıldı. Davanın bilirkişisine ilk yargılamadan sonra sosyal medya üzerinden bilirkişi olarak nasıl atandığını sordum. ‘Akın bey siz de biliyorsunuz. Bu bir devlet sırrıdır ve benimle birlikte mezara gidecektir’ dedi. Atanması devlet sırrı olan bir bilirkişi de gördük. İkinci amaç tüm yöneticilerin hapse atılması suretiyle diğer medya kuruluşlarına sopa göstermekti. Bu dava ile az önce belirttiğim iki amaca da ulaşılırsa artık böyle bir yargılamaya gerek kalmadığı görüşüne vardılar. Arkadaşımız Ahmet Şık yönünden, biz Ahmet’in yaptığı gazeteciliğin yakın tanığıyız. Bu davada onun mahkûm edilmesi hepimizin, gazeteciliğin mahkûm edilmesidir. Birlikte mahkûm olduk, şimdi de hepimiz için bir hüküm kurmanızı istiyorum.”

Ahmet Şık: “Cumhuriyet komplosu, hukuki saiklerle açıklama yapılacak bir dava değildir. Mafyalaşmış bir siyasi iktidar, ona tetikçilik yapma rol ve görevini üstlenmiş bir yargı ve işbirlikçisi medya ortaklığıyla kurulmuş bir komplodur. Ama tüm yargılamalar boyunca söylenen tek doğru suç işlendiğidir. O suçu işleyenler burada sanık sıfatıyla bulunanlar değil komplonun ortakları olanlardır. Savcı bey mütalaasıyla komploya ve suça ortak olmaya devam edeceğini beyan etmiştir. Sizin vereceğiniz karar bu suça ortak olup olmayacağınıza dair tercihinizi belirleyecektir. Söyleyeceklerim şimdilik bundan ibarettir.

“Bunları demiştim ama tutanağa olduğu gibi yansıması için tekrarladım. Yargıtay kararına ilişkin söyleyeceklerim, genel olarak doğru ama eksik olduğudur. Doğrusu yargılanan herkesin beraat ettirilmesidir. Şu eksik haliyle bile Yargıtay verdiği kararla sizden önce o koltuklarda oturanların, mahkeme başkanı Abdurrahman Orkun Dağ ve duruşma savcısı Hasan Bölükbaşı başta olmak üzere soruşturma ve kovuşturma aşamasında görev alanların hukukçu olmadığının tespitini yapmıştır. Aşağıda adaleti simgeleyen Themis heykelinin elindeki terazinin bir kefesinde yargı mensuplarının menfaatleri bir diğerinde haysiyetleri var. Yargıtay kararı aynı zamanda, sizden önce bu yargılamada görev alanların ve onları korumakla kalmayıp terfi ettirenlerin haysiyetlerini değil menfaatlerini tercih ettiğini de ortaya koydu. Hal böyle iken hukukun evrensel normlarını ve mesleğinin etik değerlerini menfaatlerine çiğnetmeyi tercih edenlerin, meslekte geçirdiğim 30 yıl boyunca tek bir ayıba imza atmamış olan şahsım hakkında gazeteciliğimi tartışmaya açmaları hakkı ve haddi değildir. Dolayısıyla bu komploda görev alanların da her kim olursa olsun yargı önüne çıkarılması gerektiği ortadadır. Son olarak eklemekte ve tekrarlamakta fayda var: Bu komplonun emrini veren siyasi iktidar da suç ortaklığı yapan yargı ve medyası da bilsin ki ne korkacağız ne de diz çökeceğiz.”

Aydın Engin: “En yaşlı değil ama en kıdemli gazeteci benim. Dolayısıyla mahkemenin vereceği karar hapsimize yönelikse şaşırmam, benim için farketmez. Çıktıktan sonra yine yazarım. Ama sizin için fark edecek. Bu sizin hukuk sınavınız. 27. Ağır Ceza’nın yeni heyetisiniz o nedenle ‘sınav’ diyorum. Daha önceki heyet hukukta sınıfta kaldı. Kolay gelsin.”

Bülent Utku: “Avukatım heyeti reddetti. 35 yıllık avukatım. Heyetinizin uyguladığı gibi bir usul görmedim. Dolayısıyla son söz olarak ne söyleyeceğimi bilmiyorum.”

Hakan Kara: “İddianamedeki iddiaların hepsini tek tek çürüttük. Tuhaf olan mahkeme bu açıklamalarımızı hiç duymamış gibi. Bu dava hukuk anlamında çok ilginç bir dava haline geldi. Bu dava hukuk tarihine geçecek ve hakkında çok kitap yazılacak. Geç gelen adalet, adalet değildir. 9 ay yattık çıktık. Şimdiyse ne olacağı belli değil. Yargıtay’ın kararı benim için mükemmel değil ama bir adımdır. Bu çerçevede de beraat kararı talep ediyoruz. “

Güray Tekin Öz: “Savcının mütalaasını kabul etmek mümkün değil. Yargıtay kararına uyulmasını istiyorum.”

Musa Kart: “Bir mizahçının hayal gücünü aşan bir döneme tanıklık ettik. Çağdaş hukuk devletlerinde insanlar yargılandıktan sonra hapis yatarlar bizde tam tersi oldu. Şu an ömründen aylar yıllar çalınmış bir gazeteci olarak özür bekliyorum.”

Hikmet Çetinkaya: “Suç işlemedim, beraatimi istiyorum.”

Murat Sabuncu: “Hemen her gece derin sessizlikte daha da yoğun yankılanan bir gürültüyle uyanıyorum. Pencereye doğru gidiyorum… İnsanlar… Sayıları her geçen gün çoğalan insanlar Ayaklarında prangalar onların çıkardığı şakırtıyla kendi mahallelerinde bir aşağı bir yukarı yürüyorlar Daha doğrusu ayaklarını sürüyorlar… Gözlerine bakıyorum, sıkı sıkı yummuşlar… Elleriyle ağızlarını kapatmışlar… Dilleri var konuşmuyorlar… Gözleri var bakmıyorlar… Kulakları var duymuyorlar… Ayakları var gitmiyorlar… Oysa… Yakınlarda bir yerde… Pek çok mahallede insanlar… Acı çekiyorlar… Haksızlığa uğruyorlar… Yoksulluk yaşıyorlar… Böyle zamanlarda… Görülmeyeni göstermek… Söylenmeyeni söylemek… Gidilmeyen yere gitmek şahitlik etmek görev olur… Eğer gazeteciyseniz… Özgür, bağımsız, tarafsız… Gazeteciler… Şahitlik etmek gerçekleri dile getirmekle görevlidirler… Bedeli ne olursa olsun… Meslek kıdemleri 30 ile 60 yıl arasında değişen Cumhuriyet Gazetesi’nin yazar ve yöneticileri, şahit olduklarını, gördüklerini, duyduklarını, kimsenin etkisinde kalmadan kimseden emir almadan ve kimseden korkmadan yazıp çizdikleri için; 14 ile 18 ay arasında hapiste kaldılar. 3 yıl ile 8 yıl arasında hapis cezalarına çarptırıldılar… Şu an karşınızda duran isimlerin; kendilerinin ve ailelerinin; okudukları okullardan satın aldıkları-sattıkları evlere… Tüm hayatları boyunca yaptıkları banka hesap hareketlerine… 30 yıl evvel boşandıkları eşten 5 yaşındaki çocuklarına… Araştırıldılar… E mailleri cep telefonları evleri didik didik arandı… Gazetenin tüm kayıtları incelendi. Sonuçta; parkeciden pideciye tur şirketine telefon aramalarından suç yaratmaya çalışma kepazeliğiyle… Gazetenin haberlerinden kriminalize etme çalışmaları arta kaldı… Soruşturmayı üzerinde Demokles’in kılıcı sallanan bir savcıya açtırdılar… Ülkenin seküler, solcu gazetesinin solcu yöneticilerine FETÖ’den ağırlaştırılmış müebbetle yargılanan bir savcı açtı davayı… Bilirkişi sosyal medya paylaşımlarında iktidar amigoluğu yapan hayatında gazetecilik yapmamış, bilirkişi listelerinde olmayan özel biriydi… Manşetleri çarpıtmaktan bile çekinmeyecek-arlanmayacak bir kişi… Yayın politikasını değiştirmek diye suç icat etmek de gerçek olmasa da tiraj düşüşü de suçlamalar arasındaydı… Uzun süren mahkeme maratonunda şahit adı altında toplananlar… Yargılananların gazeteci olduklarını hep söyledik ne suçu var, diyen toplama ekipten oluşuyordu… Biz yargılananlar… İçeride… Arkadaşlarımız dışarıda iki şeyin altını çizdik… Gazetecilik yaptık, gazetecilik suç değildir… Özgürlüğü sadece kendimiz için değil fikirlerinden dolayı demir parmaklıklar arkasında olan herkes için istiyoruz. Kısa bir süre içinde bu dava teknik olarak bitecek… Beraat edeceğiz ya da ceza alacağız… Ancak bu dava… Vicdanlarda asla sona ermeyecek… Hukuk fakültelerinde vaka analizi olarak okutulacak… Yargıtay 16. Ceza Dairesi davada hepimize beraat isterken meslektaşım arkadaşım Ahmet Şık için başka bir maddeden cezalandırma talep etmiş. Sayın heyet, Ahmet Şık sadece işini yapan, meslektaşı olmaktan gurur duyduğum bir isimdir. Bizim Ahmet’ten, Ahmet’in bizden bu davada ayrısı gayrısı olmaz. Ya ona da beraat verin ya bizi de onunla beraber yargılayın… Bitirirken… Bir ülkede; her üç gençten biri işsiz kalmışsa… İntihar vakaları yaşanıyorsa… Güçlü ülkelerin vatandaşları pazarlık masalarında tahliye olurken… Bu ülkenin Türk, Kürt vatandaşları içi boş iddianamelerle yıllarca hapsediliyorsa… Dışarıda yalnızlaşma içeride ötekileştirme yoğun bir şekilde yaşanıyorsa… Mutsuzluk umutsuzluk yayılmış yaygınlaşmışsa… Bir gazetecinin görevi… Bunları haber yapmak, konuşmak, söylemektir… Memleketi sevmek… Gerçekleri eğip bükerek günü kurtarmak değil… Gerçeklerle yüzleşerek geleceği inşa etmektir… Benim, sizin, hepimizin evlatlarının mutlu barış içindeki geleceği için… Bedeli ne olursa olsun gerçekleri söylemeye yazmaya devam edeceğim…”

Cumhuriyet Vakfı eski Yönetim Kurulu üyesi avukat Mustafa Kemal Güngör: “Tüm savunmalarımı tekrar ediyor ve mütalaayı reddediyorum. Bu dava hukuki değildir, Cumhuriyet’i susturmak içindir. Tüm medya ya gözdağı verilmek istenmiştir. Mütalaayla da bunu görüyoruz. Bu mahkûmiyet kararının yasal dayanağı yoktur. Basın ve ifade özgürlüğü hiçe sayılmıştır. Cumhuriyet’teki haber ve yazılar tamamen halkın haber alma hakkına uygun yapılmıştır. Bu yargılama keyfidir. Kolektif yargılama anlayışı sadece faşizm dönemlerine aittir. Burada kolektif yargılama vardır. Bir kez daha söyleyeyim soruşturmamızı kendisi FETÖ’den yargılanan bir savcı tarafından hazırlandı. Acaba size olsanız ne düşünürdünüz? Empati yapmanızı istiyor ve soruyorum. Haksız ve hukuksuz olarak özgürlüğümüzden 3 yıl çalındı. Bu davadan ben ve bir kısım arkadaşım toplam 13,5 ay hapis yattı. Bazısı 16, bazısı da 18 ay hapis yattı. Yargıtay kararındaki bazı değerlendirmeleri eksik ve yanlış buluyorum. Bunlar bir yana, mahkûmiyetin bozulmasını istedi. (Montesquieu alıntı yaparak) ‘Bir kişiye yapılan haksızlık tüm topluma yapılan tehdittir’. Yıllardır süren bu adaletsizliğe son verin. Adaletin olmadığı yerde hiçbir şey yoktur.”

Cumhuriyet Vakfı eski Yönetim Kurulu üyesi Önder Çelik, “Sadece ve sadece gazetecilik yaptık, bunlar suç teşkil etmiyor.”

Son sözler ardından mahkeme heyeti, kararını açıklamak üzere duruşmaya yaklaşık olarak bir saat ara verdi.


Duruşma öncesi

Adliye girişinde gazeteciler ve yurttaşlar X-Ray cihazından geçirildi. Sanık ve gazeteciler, ana koridorda bekletildi. Duruşmanın görüldüğü salonunun bulunduğu koridordu. Ayrı noktada, girişleri engellemek için bariyerlerle kapatıldı. Avukatların geçişine izin verildi yalnızca.

Mahkeme salonu koşulları

Duruşma, adliyenin en büyük salonunda görüldü. SEGBİS için iki ayrı TV ekranı kuruluydu. Duruşma salonunda sürekli olarak özel güvenlik bulundu. Duruşma salonunun dışında da sivil polis durdu.

Duruşmaya katılım

Duruşmayı, Cumhuriyet gazeteci eski çalışanları, gazetecilerin yakınları, DİSK-Basın İş, TGS, TGC, ÇGD, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA), P24, milletvekilleri, uluslararası basın yayın organları, İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Af Örgütü, RSF, Article 19, İstanbul Barosu izledi.

Gözlemler

Duruşmayı çok sayıda kişi izledi. Salonun dolması üzerine, dışarıda kalan gözlemci heyetler ve izleyiciler oldu. İzleyicilerin salona girebilmesi için içerdeki izleyiciler ve gözlemciler sıkışarak yer açtı. Açılan yerlerin dolması için güvenlik her seferinde “üç kişiyi gönder” diye, bariyerdeki güvenlik görevlisine bağırdı.

Her duruşma da çizerlerin salonda çizim yapmasına izin verilirken, bu duruşma izin verilmedi. Duruşma salonu görevlisi çizerlere, “ben ne diyorsam o olur burada” sözlerine gazeteciler tepki gösterdi.

Mahkeme heyetini sık sık duruşmada espri yapmak istemesi ve sanık gazetecilerle samimi bir dil kullanması dikkat çekti.

Karar arasında güvenlik görevlileri, gazetecileri koridordan çıkarmak istemesi üzerine tartışma yaşandı. Güvenlik görevlileri gazetecileri, “duruşmaya almayacağım” diyerek tehdit etti.


Mahkeme kararında, Yargıtay’ın bozma ilamına karşı direnme kararı verdi. Direnme kararı ile birlikte tüm sanıklar hakkında verilen eski cezaları okudu. Dosya Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na gönderilecek.

Kararla birlikte, Akın Atalay’a 7 yıl 13 ay 15 gün, Orhan Erinç’e 6 yıl 3 ay, Murat Sabuncu’ya 7 yıl 6 ay, Güray Tekin Öz’e 3 yıl 9 ay, Musa Kart’a 3 yıl 9 ay, Hakan Kara’ya 3 yıl 9 ay, Aydın Engin’e 7 yıl 6 ay, Hikmet Çetinkaya’ya 6 yıl 3 ay, Ahmet Şık’a 7 yıl 6 ay hapis cezası verildi.

Mahkeme heyeti, Kadri Gürsel’in beraatine karar verdi.

Cumhuriyet Newspaper Trial (Indictment)

Cumhuriyet Newspaper Trial (Reasoned Judgement)

Cumhuriyet Newspaper Trial (The Constitutional Court's Judgement)

Cumhuriyet Newspaper Trial (Notification of the Prosecutor's Office (CoC))

Cumhuriyet Newspaper Trial (The Court of Cassation's Judgement)

Cumhuriyet Newspaper Trial (The Court of Appeal's Judgement)