Mehmet Altan

Mehmet Altan is a journalist, writer and an academic. During his higher education, he worked for the Turkish News Agency.

He was Cumhuriyet’s Paris correspondent while doing his PhD. When he was a planning expert at a factory, he worked for the Güneş Newspaper. Then he worked for the Söz and Sabah Newspapers. Afterwards, he was the lead writer for the Star Newspaper for many years.

Before the 15 of July coup attempt, he was accused of “giving a subliminal message by implying coup.” He was pending trial for a year and 9 months. Later, he was sentenced to aggravated life imprisonment for coup and terror charges.

The Constitutional Court and the European Court of Human Rights ruled that his rights were violated. For the first time in the history of Turkish law; Mehmet Altan was not released despite the Constitutional Court’s ruling. His aggravated life sentence was approved by the Court of Appeal.

The decision was taken to the Court of Cassation. The Chief Public Prosecutor’s Office of the Court of Cassation requested for the reversal of the decision.

In the case that restarted at October 8th, 2019 he is being accused of “assisting an organisation without being a member”. In the 1st hearing his ban on leaving the country was lifted.

FETÖ Media Main Trial

Mehmet Altan was detained at 6 am on Sept. 10, 2016. He spent 12 days in detention. In the arrest warrant, the prosecutor mentioned “[They] made statements implying the coup by subliminal messages on July 14, 2016, a day before the coup attempt on Erzincan TV, a channel broadcasting live on www.youtube.com. With these statements, they threatened the Republic of Turkey and the President; declared that the coup would take place. It is impossible for them to have had prior knowledge of the coup attempt and mention it in a manner to shape the public perception unless they were aligned with the terror organization in terms of opinions and actions.”

In this way, he allegedly committed an offense with some coup-plotting members of the terrorist organization. Can Erzincan TV, which was the channel where he was making a TV program with Nazlı Ilıcak and Ahmet Altan and which was also the subject of charges against him, was shut down with a state of emergency decree law right after the coup attempt. During the search of his vehicle, no criminal element was found. During the search of his home, an ATM card from Bank Asya, issued in his name, was found as well as 6 one dollar bills, two of which were F series. [Which, state officials believe, are evidence of membership of terrorist organizations.]

Mehmet Altan gave the following statement on Sept. 21, 2016 at the prosecutor’s office: “Can Erzincan TV is a legal publishing company on the dates mentioned. I didn’t know what to expect the next day. I’ve always taken a stance against coups. I didn’t support or imply the coup attempt. On the contrary, I have made warnings to avoid coups. I emphasized that if the government returns to its old policies, the country will come to a more peaceful point.”

During his interrogation at Prosecutor’s Office, Mehmet Altan was asked about his column “The Meaning of Sledgehammer (Balyoz),” published in the Star Newspaper on December 17, 2010. In this column, Altan wrote, “the Sledgehammer Coup Plan case carries a historical significance for Turkey. Turkey, for the first time, will judge a military coup. I hope that the aim of the political institution in the coming days will not be ‘going to the palace’ but to ‘destroy the palace with a collective move.’” Altan defended his article by saying “I declared my opinion because it was a newsworthy development. It is well-known that the political authorities at the time were supporting the Sledgehammer investigation and the case at those dates.” When asked whether he had visited Gülen or not, Altan responded, “Because of Gülen’s fame, it was newsworthy, we visited him with a group of journalists. I didn’t kiss Gülen’s hand.”

On Sept. 21, 2016, the Prosecutor’s Office referred Altan to the court for arrest. The prosecution based its request for arrest on the following reasoning;

Attempting to overthrow the Republic of Turkey or preventing it from doing its duties” by participating in the terrorist group’s coup attempt with its civilian and military members and leaders in the organizational bureaucracy and media elements; and “being a member of an armed terrorist organization.”

On Sept. 21, 2016, Mehmet Altan stood before the İstanbul 10th Assize Court of Peace. Here, he made the following defense: “I don’t know what Gülen’s ultimate goal is. I do not admit to the charges of membership to the terrorist organization. I didn’t know there would be a coup. The structure I meant in that TV program are the state entities. The meaning of the word subliminal means placing messages that the human consciousness does not perceive, in the subconsciousness. This situation is scandalous. This attempt to jail me is because I rule the subconsciousness.”

On Sept. 22, 2016, Altan was jailed by the istanbul 10th Assize Court of Peace for “attempting to overthrow the Republic of Turkey or to prevent it from doing its duties and being a member of an armed terrorist organization.”

On Sept. 28, 2016, Altan objected to his arrest. After his objection was rejected, he appealed to the Constitutional Court on Nov. 8, 2016 while he was waiting for his indictment to be prepared. But there was no response from the Constitutional Court. On Jan. 12, 2017, he applied to the European Court of Human Rights (ECHR). The Court accepted the application without waiting for the exhaustion of domestic remedies in Turkey. On June 2017, the ECHR requested a defense from the Turkish government against Altan’s application. During his application to the Constitutional Court, Altan also provided information on the detention and investigation process. According to this information, Altan was not allowed to consult TO his lawyer or anyone else during the first five days of the 12-day detention period. In the course of his detention, Altan stayed with four other people in a cell where only two beds could fit. The fluorescent light did not go off for 24 hours.

Altan objected to his arrest for approximately 20 times until the indictment was completed, but all these objections were rejected.

The 247-page indictment against Mehmet Altan was completed on April 11, 2017 by Can Tuncay, the İstanbul Prosecutor for the Office of Terror and Organized Crimes. In the indictment, President Tayyip Erdoğan, the Turkish Grand National Assembly and the 65th Government were mentioned as the victims of the crime.

Despite the use of statements such as, “Our indictment covers the media elements, involved in the terrorist organization’s coup attempt,” 155 pages of the 247-page indictment did not include “acts by media elements” or prosecuted journalists.

Throughout these pages, the titles mentioned include:

“Major armed actions of the terrorist organization before the coup attempt”;
“Some investigations and prosecutions staged by the members of the terrorist organization”;
“Stopping MIT trucks by force”;
“The Cosmic room investigation”;
“The Sledgehammer investigation and prosecution”;
“The Ergenekon investigations and prosecutions”;
“The main evidence and findings indicating that 15th of July 2016 coup attempt was an act by the terrorist organization”;
“The structure and operations of FETÖ/PDY [Fetullahist Terrorist Organization/Parallel State Structure]”;
“The establishment of the organization, its purpose, the road to parallel state-building activities”;
“The socio-cultural and mental structure of the organization”;
“The one dollar bill as the motivational element of the organization”;
“Cryptographic communication systems”; and
“The abstracts of old lawsuits and investigations against FETÖ.”

Prominently, the indictment defines the murder of journalist Hrant Dink, the editor-in-chief of the Agos newspaper, as “the terrorist organization’s first armed action that has been the subject of a public trial.”

The indictment involves statements such as, “It is understood that the suspects, who are the media elements of the terrorist organization, participated in the discourses and propaganda, political and social chaos environment for organizational purposes, and that they are the real perpetrators and they committed the crimes regarding the coup attempt as well as being a member of the armed terrorist organization.”

A day before the coup attempt, on July 14, 2016, a program aired on Can Erzincan TV was used as evidence in the indictment against journalists. On that day, Ahmet Altan was the guest of the program, prepared and presented by Nazlı Ilıcak and Mehmet Altan. The indictment included the transcription of that program. Accordingly, Mehmet Altan gave the following in summary: “[If] someone, somehow elected unlawfully but committed a crime on an illegal understanding, can rule a state in accordance with the law, but think that he can seize that state … If this state will continue to exist, it is negligence and there is probably another structure that traces all these developments within the Turkish state more than the outside world. So, it’s not clear when it will take its face off the bag and how it will reveal itself. All these fights are fighting within the state. Because when you try to take over the state; you want to destroy a metabolism. Well, that metabolism has its own reflexes. What are the elements that will show this reflex? You can’t destroy them. If you do, then the state and society will disappear.”

In the indictment, Mehmet Altan’s response “No, it isn’t clear what will happen in two years” to Ahmet Altan’s “Erdoğan will fall in two years” statement, was used as evidence. Allegedly, Altan brothers and Nazlı Ilıcak implied the following in general during the show: In the face of these statements, they said that the coup will take place; it was impossible for them to know about it unless they were in unity with the terrorist organization in mentality and action and they tried to shape public opinion beforehand, and they tried to legitimize the coup attempt in place and to create chaos through disinformation.

The indictment also mentioned that Can Erzincan TV, where the show was aired, was in line with the purpose and strategy of the FETÖ/PDY armed terrorist organization and it was closed with a decree law issued after the 15th of July coup attempt. The article, which Mehmet Altan wrote in 2010 as the lead writer of the Star newspaper, was used as an accusation for “praising the investigation, staged by FETÖ.” The indictment also concluded that one dollar bills, used for recognition among FETÖ members, were found in Mehmet Altan’s house.

The trial of Altan continued in five hearings. Altan made his first defense on the 28th day of his detention:

“Of course, I was not aware of coup by FETÖ but I very well know what a state of law is. I’m aware that I am here because I did not applaud the murder of democracy. What I have experienced since my detention has been an absolute act of limitation. Against the accusation of the media branch of the coup d’état, I would like to underline that I have not written for any newspaper since 2012. Can nonviolent, noncoercive freedom of expression be subject to a crime? It cannot. Can someone who makes warnings and criticism be a coup plotter? Can a groundwork be created with criticism? In violation of Article 24 of the Constitution, I am accused of my thoughts and opinions, being prosecuted and forced to explain my opinion. This cruelty has been renewed for years with a new version, an opinion, disliked by the government and the power, is attempted to be drowned. I said what I’ve been saying for 40 years, on that show, I’m still of the same opinion, I repeat what I said on that show as my defense in this courtroom. Everything that has been presented as ‘crime’ and ‘evidence of crime’ are rights guaranteed by the constitution. I have been held in prison and prosecuted for my opinions for more than nine months in my country, which is said to have freedom of opinion. Rather than evidence required for accusation, the indictment involves opinions of the prosecutor who senses that I’m a coup plotter. And I say, no, I’m not a coup plotter. I cannot be one under any condition. I want this scandalous persecution, where the ‘prosecutor’s opinion and manipulation of perception’ is used instead of ‘law’, through which I’m accused of coup plotting by being in connection with ‘Islamist terrorist organization’ and this shame to come to an end. I would like my constitutional rights and freedoms back as an individual. I think that the only unchanging reality for years is this cruelty …”

The second hearing was on Sept. 19, 2017. Mehmet Altan made the following defense in summary:

“There’s no evidence on how we knew about the coup. There’s no proof. Also, is it a crime to predict the coup? It’s not. Doesn’t it sound strange to you that I am on trial for the same charges as the perpetrators of the armed coup, for which the people were martyred? As a victim of the unlawful process, I am having my share of this lawlessness because I advocate for democracy. I would like to remind you that many accused defendants like me have been tried without arrest and others have been released. Then is there an arbitrary attitude? If the aim is to prosecute an individual, it is against the law, I cannot say anything to that. But I still want to trust the courts, the judiciary and the judicial bureaucracy. I want to believe that they are right, impartial, independent, objective and lawful. The rest is up to those who make decisions.”

The third hearing of the trial was held on Nov. 13, 2017. At the beginning of the trial, the president of the court asked the prosecutor to submit his opinion on the merits of the trial. Thereupon, Mehmet Altan’s four lawyers were dismissed from the courtroom after their recusation of the judge and objections to the fact that the court could not proceed to taking the opinion on the merits before collecting all the evidences, were rejected. The prosecutor did not disclose his opinion on the merits. Mehmet Altan defended himself in the absence of his lawyers in the third hearing. Altan defended himself as follows: “I know the law is on the run. I’ve been under arrest for 429 days. I don’t understand what this hostility is about. Since I don’t have my lawyers, I demand my release.”

At the fourth hearing on Dec. 11, 2017, the prosecutor’s office, disclosing its opinion on the merits, demanded an aggravated life sentence for Mehmet Altan, on the basis that he had committed the offense of attempting to eliminate the constitutional order thereunder the Article 309/1 of the Turkish Criminal Code. Thus, the charge “committing a crime on behalf of a terrorist organization, without being a member of it” was also dismissed.

Although both the European Court of Human Rights and the Constitutional Court have ruled that Mehmet Altan’s rights have been violated, he attended the last hearing of his trial in pretrial condition. Mehmet Altan made the following defense in summary during his fifth hearing on Feb. 12, 2018:

“I am going to make my last defense against life imprisonment, in a file accepted by the decision of the Constitutional Court where the allegations are not enough to for pretrial detention. You will witness my quest for justice in an environment without justice. This is a big scandal, unseen in the history of the judiciary. Can we even talk about the legitimacy of the court, the fairness, impartiality, objectivity and scrupulosity of the trial? I haven’t considered myself in ‘pretrial detention’ since Jan. 11, 2018, Thursday evening. I consider myself as a person whose fundamental rights and freedoms have been violated, as someone who has been held in jail because of the two members who do not comply with the mandatory provisions of the Constitution. I’m not being prosecuted, ‘I’m pretended to be prosecuted.’ According to the prosecutor, through these two articles and a talk on television, I committed a crime by using coercion and violence, to attempt to ‘establish a religious state’ by changing the ‘constitutional order’ as a perpetrator. And apparently, I did this by myself without the participation of any members of the organization. Because I’m neither accused of being a member of an organization nor ‘committing crimes on behalf of the organization without being a member of it.’ I’m only accused of coup plotting. But I know that in these places, the decisions, the defenses have no worth, and the instructions of the secret tables, monitoring the cases against journalist, are essential. How we knew about the coup attempt, the proof it is still absent. If the prosecutor says so, it’s enough. Proof, evidence, concrete facts, are not included in today’s trials, are not necessary elements. Since there’s no crime, there is no evidence … What should the prosecutor do? The prosecutor is trying to manage with verbiage, to manipulate a perception, and to enable a punishment if possible. This is his mission in this trial. Believe me, I am ashamed of making a defense against these strange and irrational allegations. It’s sad for Turkey to have thoughts, comments and writings become materials for the alleged crimes such as terrorism and coup, be presented as terrorist elements. This is the proof of what kind of a period this is. Persecution of the elements of thought, presentation of these elements as terrorists and coup plotters in order to destroy the freedom of thought and expression are shameful efforts. If there had been the rule of law, I wouldn’t have gone through any of these. Since the law has been eliminated, I’m here. The Constitutional Court’s ruling clearly proves this, and therefore, a constitutional crime is committed by ignoring the decision of a higher court. Allegations of a coup d’état via television show is a new and interesting novelty. So, if this show didn’t exist, neither would the coup? Would you like to be judged in the way you judge? Ask your conscience and decide.”

The Verdict

The İstanbul 26th Assize Court disclosed its decision on Feb. 16, 2018, amid a four-day hearing. Mehmet Altan was sentenced to aggravated life imprisonment in accordance with Turkish Penal Code, Article 309/1 for “attempting to abolish, replace or prevent the implementation of, through force and violence, the constitutional order of the Republic of Turkey.”

In the reasoned judgement of the court, the following statements were included for Ahmet Altan and Nazlı Ilıcak, who were also tried within the same case with Mehmet Altan: “The accused are the perpetrators of the offenses of violating the Constitutional order, participating in the violence, bombings and murders committed throughout the country during the coup attempt through concrete coercion beyond the moral coercion. The convicted defendants have participated in concrete coercion as perpetrators on the night of 15th of July, 2016. Considering the gravity of the defendants’ actions; they are punished in an open, inevitable, commensurate manner, which is in alignment with the severity of their crimes by law.”

The Appeal

Mehmet Altan objected to the decision against him. Mehmet Altan was released amid the decision by the Second Penal Chamber of the İstanbul Regional Court, which accepted Mehmet Altan’s request of appeal before the appeal trials began. The judgment of June 21, 2018, remarkably referred to the ruling of the Constitutional Court, unlike the Court of First Instance. The following statements were mentioned in the judgment: “The Constitutional Court ruled that Altan’s freedom and security were violated, and that this ruling is final; If violation of rights were detected, the outcomes of this violation would need to be removed. Considering the binding ruling, the release of the defendant has been decided.”

The Court of Appeal also adjudicated a travel ban and a judicial control, enforcing a weekly appearance at a police station to sign. Altan left the Silivri Prison the same day. Thus, for the first time in the history of the Turkish judiciary, a local court, resisted to the ruling of the highest court, the Constitutional Court sentence of 1 year and 9 months, and did not execute the decision of release. The decision to release was only given at the appeal process of the domestic court’s ruling.

After 1 year and 9 months of imprisonment, Altan said the following upon his release: “After examining the decision by the Istanbul 26th Assize Court, which sentenced me to aggravated life imprisonment, the General Assembly of Turkey’s highest court, the Constitutional Court and Europe’s highest court, the European Court of Human Rights ruled that I shouldn’t have even been detained. Therefore, rather than my release, my detention was unlawful, the next process was unlawful, and I was jailed for two years. I was kicked out of Istanbul University where I was teaching for 30 years and have been a professor since 1993. This is what Turkey is like. In other words, it is a process that I assumed would change from father to son, but somehow a process where law, democracy, or freedom are not established.”

The appeal trial began with the first hearing on Sept. 21, 2018. Journalist Mehmet Altan, who was released pending trial, made the following defense in summary: “While the General Assembly of the Constitutional Court, after examining the latest version of the case, ruled that I cannot even be detained just as the European Court of Human Rights did, The Istanbul 26th Assize Court, ignoring the constitution, sentences me to an aggravated life imprisonment. However, the General Assembly of the Constitutional Court says that I am mainly accused of my articles and talks, which are part of the freedom of expression and thought. I demand your court, the follower and practitioner of a real understanding of law, end this persecution of me, because of my thoughts and ideas, as proven by the General Assembly of the Constitutional Court and the ECHR judgments.”

The prosecutor of the Court of Appeal disclosed his opinion at this hearing. The prosecutor demanded the ratification of the aggravated life imprisonment by the Istanbul 26th Assize Court. The second hearing of the appeal was held on Oct. 2, 2018.

Mehmet Altan made the defense against the opinion on the merits disclosed during the previous hearing. Altan said:

“The decision of the General Assembly of the Constitutional Court was accepted by your court. Because of this decision, the state paid me compensation. The Prosecutor demanded life imprisonment again, as if all of these don’t exist. Is something like this is legally possible? Does the opinion, which targets all the defendants together and makes no personal separation, have any legal content? Please let the prosecutor reveal the evidence of the crime that he claims to have against me.”

On Oct. 2, 2018, the 2nd Criminal Chamber of the İstanbul Regional Court upheld the Istanbul 26th Assize Court’s judgment on the aggravated life sentence of Mehmet Altan. Thus, Altan, 2 years and 10 days after his arrest, was convicted with the Turkish Penal Code, Article 309/1 for “attempting to abolish, replace or prevent the implementation of, through force and violence, the constitutional order of the Republic of Turkey.” In the reasoned decision of the Court of Appeal, the following statements were mentioned for Mehmet Altan, Ahmet Altan and Nazlı Ilıcak: “it was impossible for them to know about the coup attempt unless they were in unity with the terrorist organization in mentality and action and to speak in a way to shape the public opinion beforehand, and that the threat cannot be explained by freedom of the press and expression.”“

The Court of Cassation

Mehmet Altan also appealed against the decision of the Court of Appeal. In the appeal petition to the Court of Cassation, the following statements were used: “The fact that there is no concrete factual basis and a strong indication that the crime has been committed, the acquittal of all offenses regarding the client is the necessity of being a state of law as written in the Constitution. The Constitutional Court examined the speeches by the client on television programs and decided there were factual foundations that the client made a speech in order to prepare the coup attempt.” The Chief Public Prosecutor’s Office of the Court of Cassation demanded the reversal of the decision. The prosecutor demanded other journalists prosecuted with Mehmet Altan to stand trial for “deliberately and willingly aiding a terrorist organization,” not for “attempting to overthrow the constitutional order.” The Court of Cassation demanded the acquittal of Mehmet Altan. After the reversal of decision by the Court of Cassation, the file was sent to the first instance court, İstanbul 26th Heavy Penal Court. It was noteworthy that this court was the one which resisted the Constitutional Court’s decision of violation of rights and release of Mehmet Altan.

The first hearing of retrial will be held on Oct. 8, 2019.

The Constitutional Court

As the trial continued, the Constitutional Court disclosed its ruling on Mehmet Altan on Jan. 11, 2018. Altan remained in jail for 14 months while waiting for the assessment of his application regarding the violation of rights. The Higher Court ruled that Altan’s “right to liberty and security” and freedom of expression and press were violated.

In the Higher Court’s judgment, the following statements were mentioned: “Freedom should be valid not only for information or ideas that are deemed favorable, harmless or unimportant, but also for those who are at odds with a part of society or against the state. (…) The measure, which interferes with the freedom of expression and the press, must meet a compulsory social need and be the last resort. A measure which does not meet these conditions cannot be considered as a measure required for a democratic society. (…) During the time these articles were published, and the speeches were made, the views expressed by a part of the public were also expressed by the applicant. Therefore, it’s not clear from the reasonings of the applicant’s arrest and concrete incidents why it was necessary in a democratic society to interfere with the freedom of expression and the press, or from which coercive social needs it arose.(…) It is clear that the fact that the applicant was arrested without any significant facts, other than the published articles and the speeches on Can Erzincan TV, could have a deterrent effect on the freedom of expression and the press.”

The Constitutional Court also compensated Mehmet Altan with an amount of 20,000 Turkish liras for non-pecuniary damages. Following the Constitutional Court’s decision, Altan demanded his release. But for the first time in Turkey’s judicial history, a local court, resisted the decision of the Constitutional Court, which is the highest judicial authority. The İstanbul 26th Assize Court, resuming the prosecution against Mehmet Altan, rejected Altan’s lawyers’ request for release on the grounds that the reasoned decision of the Constitutional Court was not notified to them.

The İstanbul 27th Assize Court reviewed the objection to the court’s refusal. The court dismissed the objection against the refusal of Mehmet Altan’s request for release. In the decision dated Jan. 15, 2018, the following statements were provided: No regulation was made regarding the mandatory publishing of the decisions of the individual applications in the Official Gazette during the 2010 constitutional amendment. The authority was left to the legislation and no regulation was made. It is considered that the final and binding decisions of the Constitutional Court will be required to be published in the Official Gazette.

Şahin Alpay, the former columnist for Zaman newspaper, was not released as well even though the Constitutional Court ruled his rights were violated as were Mehmet Altan’s. However, the İstanbul 26th Assize Court rejected the request for release following the publication of the Constitutional Court’s decision in the Official Gazette.

In court’s judgment on Jan. 19, 2018, the following statements were mentioned: “It is not within the individual application review for the Constitutional Court to replace the local court, review evidence and or examine the relevance. If it is accepted in this context, the court, which conducts the trial, will not have the opportunity to decide contrary to the principles and evaluation of the Constitutional Court. (…) Therefore, it has exceeded its authority drawn by law. Furthermore, there is no provision for release in the decision. To accept that the Constitutional Court will automatically lead to the release of the accused in the concrete case, will result in a violation of many principles regarding judgments, mainly the general principles of the law, the independence of the courts, the principle that the courts cannot be given orders and instructions and cannot be indoctrinated, and the assurance of judges.”

The European Court of Human Rights disclosed its decision regarding Mehmet Altan on March 20, 2018. The ECHR ruled that Mehmet Altan’s detention had violated the right to liberty and security, the right to freedom of expression, which are protected by the European Convention on Human Rights. In the ECHR ruling, the following statements were mentioned in summary:

“Following the explicit and clear decision of the Constitutional Court, the Court rules that Altan’s ongoing detention could not be deemed to be in conformity with the procedure defined by the code and the law, as required by the right to liberty and security. (…) In respect of the individual applications lodged with the Constitutional Court, the Court upheld that questioning the final and binding decision-making authority by another court, had contradicted the fundamental principles of ‘the rule of law’ and ‘the certainty of the law’ as well as ‘the cornerstone of safeguards against arbitrariness’.” Altan’s lawyers applied to the Ministry of Justice on 20 March 2018, following the ECHR ruling. In their petition, they mentioned the following: “It is understood that the remedy of the violations would only be possible with the release of the client. For these reasons, we demand an end to the client’s detention as soon as possible and the necessary actions be taken in that regard.”

Re-Trial Process

Despite the Court of Cassations decision he is being accused of “assisting an organisation without being a member, in the case that restarted at October 8th, 2019.

1. Standing - Oct. 8, 2019


15 Temmuz darbe girişiminin ardından basın yayın kuruluşlarına karşı başlatılan çok parçalı operasyonlardan bir tanesi de Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak’a yönelik oldu.

Ahmet Altan ve Mehmet Altan 10 Temmuz 2016’da gözaltına alındı. Suçlama, 15 Temmuz darbe girişiminden bir gün önce, 14 Temmuz akşamı bir televizyon programında darbe girişimiyle ilgili “subliminal mesajlar” vermek oldu. Ahmet Altan ve Mehmet Altan, Can Erzincan TV’deki programda Nazlı Ilıcak ile birlikte gündemi değerlendirmişti. Daha sonra “darbenin gerçekleşeceğini önceden bilmek” olarak formüle edilecek suçlamaya ilişkin “subliminal mesaj” kavramı, Türkiye hukuk ve siyaset tarihine geçti.

Ahmet Altan, kardeşi Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak 17 kişi ile birlikte yargılandı. Bunlardan 9’u gazeteciydi. Ancak kapatılan Zaman Gazetesi’nin Genel Yayın Yönetmeni Ekrem Dumanlı gibi soruşturmaya ve yargılamaya dahil edilen pek çok isim yurtdışında oldukları için hiç yargılanmadılar.

Haklarındaki iddianamedeki suçlamalar, sadece “darbe girişimine ilişkin subliminal mesaj vermek” ile sınırlı kalmadı. Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak ile birlikte; Abdülkerim Balcı, Ali Çolak, Bülent Keneş, Mehmet Kamış ve Şemsettin Efe’ye birden çok suçlama yöneltildi. Gazetecilerin; “Meclisi ve Hükümeti ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını engellemeye teşebbüs ettikleri”, “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ettikleri” iddia edildi, haklarında 3’er kez ağırlaştırılmış müebbet hapis ile cezalandırılmaları talep edildi. Gazeteciler için buna ek olarak “silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işledikleri” iddiası ile 7 buçuk yıldan 15 yıla kadar hapis cezası talep edildi.

Yargılama 19 Temmuz 2016 tarihli ilk duruşma ile başladı.

19 Eylül 2016 tarihli ikinci duruşmada Ahmet Altan’ın kendisine yöneltilen suçlamalarla ile ilgili “tek bir delil gösterilmesi durumunda temyiz hakkından vazgeçeceğini” dile getirmesi dikkat çekti.

Davanın 11 Aralık 2016 tarihli dördüncü duruşmasında savcılık esas hakkındaki mütalaasını açıkladı. Savcılık, iddianame ile gazetecilere yöneltildiği suçlamayı değiştirdi. Gazetecilere sadece “anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” ettikleri suçlaması yöneltildi. Böylece gazeteciler hakkında istenen hapis cezası da 3 kez ağırlaştırılmış müesses hapis cezasından “ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına” düşürülmüş oldu. Öte yandan savcılık; Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak’ın “silahlı terör örgütü üyesi oldukları” iddiasından da vazgeçti.

12 Şubat 2018 tarihinde başlayan ve 5 gün süren duruşmanın sonunda gazeteciler hakkındaki karar açıklandı. Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Gazetecilere “anayasal düzeni değiştirmeye teşebbüs etmek” suçlaması yöneltildi. Yurtdışındaki sanıklar açısından dosyanın ayrılmasına karar verildi.

Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Süreci

Ahmet Altan ve Mehmet Altan 8 Kasım 2016’da Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Anayasa Mahkemesi’nden bir karşılık bulunamayınca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne de başvuruldu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, başvurularla ilgili Türkiye hükümetinden savunma istedi.

Anayasa Mahkemesi, 11 Ocak 2018’de Mehmet Altan’ın haklarının ihlal edildiğine karar verdi. Ancak İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi’nin kararına uymadı ve Mehmet Altan’ın tahliyesine karar vermedi. Bu, Türkiye yargılama tarihinde belki de ilk kez yaşanıyordu.

Mahkeme, Anayasa Mahkemesi’nin verdiği karara direnirken Mehmet Altan hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verdi. Mehmet Altan’a; Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak ile birlikte “anayasal düzeni değiştirmeye teşebbüs etmek” suçlaması yöneltildi.

İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi’nin hak ihlali ve tahliye kararına karşı gösterdiği direnci uzun süre sürdürdü. Mehmet Altan, istinaf yargılamasını sürdüren İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi’nin kararı ile istinaf yargılaması başlamadan önce tahliye olabildi.

Nazlı Ilıcak da süreç içinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu. Ancak haklarının ihlal edildiğine ilişkin başvurusu reddedildi.

AİHM daha sonra Ahmet Altan ve Mehmet Altan’ın haklarının ihlal edildiğine karar verdi.

İstinaf Süreci

Karar istinaf mahkemesine taşındı. İstinaf yargılamasını yürüten İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi, yargılamaya başlamadan önce Mehmet Altan’ın tahliye edilmesine karar verdi. Mahkemenin, bu kararında, daha önce yere mahkemenin uygulamadığı Anayasa Mahkemesi kararını gerekçe göstermesi dikkat çekti

İstinaf yargılamasının ilk duruşması 21 Eylül 2018 tarihinde başladı. 2 Ekim 2018 tarihli ikinci duruşmada, yerel mahkemenin verdiği ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını onadı.

Yargıtay Süreci

Dosya temyiz incelemesi için Yargıtay’a taşındı.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, davaya ilişkin teblignamesini 8 Ocak 2019 tarihinde Yargıtay 16. Ceza Dairesi’ne gönderdi. Başsavcılık; Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak için verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının bozulmasını istedi. Tebliğnameye göre; Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak’ın “anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçundan değil, “örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek” suçundan yargılanmaları gerekiyordu. Bu talep; Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak için verilen hapis cezasının azalması anlamına geliyordu. Ancak yerel mahkeme gazetecilere “silahlı terör örgütüne üye oldukları” suçlamasından vazgeçmişti.

Yargıtay 16. Ceza Dairesi de Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak hakkında verilen kararı bozdu. Yargıtay, başsavcılığın talebine uygun olarak Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak’ın “anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçundan değil, “hiyerarşik yapısına dahil olmamakla birlikte FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne yardım etmek suçundan” yargılanmaları gerektiğine karar verdi. Daire, Mehmet Altan’ın ise beraat ettirilmesi gerektiğine hükmetti.

Yargıtay’ın kararı ile yargılama yeniden başladı. Dosya, ilk derece mahkemesini yürüten İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderildi. Mahkemenin, gazetecileri 3 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis ve 15 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılayan, Mehmet Altan hakkındaki Anayasa Mahkemesi’nin ihlal kararına direnen mahkeme ile aynı olması dikkat çekti.

Bu dava kapsamında Ahmet Altan 23 Eylül 2016’dan, Nazlı Ilıcak ise 29 Temmuz 2016’dan bu yana tutuklu olarak yargılanıyor.

Yeniden Yargılama

Yargıtay’ın bozma kararının ardından yeniden yargılama 8 Ekim 2019 günü başladı. Duruşmada Mehmet Altan’ın yurtdışı yasağı kaldırıldı. Ahmet Altan ile Nazlı Ilıcak’ın tahliye talepleri reddedildi. Yeniden yargılamada üç gazeteci “üye olmamakla birlikte örgüte yardım”la suçlanıyorlar.



Next Trial: Nov. 4, 2019, 10 a.m.


İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen duruşmada, Ahmet Altan SEGBİS ile, Nazlı Ilıcak ve Mehmet Altan ise salonda hazır bulundu. Duruşma kimlik tespiti ile başladı. Ardından Mahkeme heyeti duruşmada Yargıtay’ın bozma kararıyla ilgili beyanları alacağını belirtti.

Duruşmada önce savcı mütalaasını açıklayarak, mahkemenin Yargıtay’ın bozma kararına uymasını ve tutuklu sanıkların tutukluluklarının devamını talep etti. Savcının ardından sırayla sanık sıfatıyla yargılananlar beyanda bulundu.

İlk olarak söz alan Nazlı Ilıcak, mahkemeden Yargıtay’ın yeniden yargılama kararına uyulmasını talep etti. Kısa bir beyanda bulunan Ilıcak, yargı reformu paketinin de göz önünde bulundurulmasını isteyerek “Üç yılı aşkın süredir tutukluyum. 75 yaşındayım. Suç vasfının değişmesine istinaden tahliyemi talep ederim” dedi.

Ilıcak’tan sonra söz alan kapatılan Zaman Gazetesi’nin Marka Pazarlama Müdürü Yakup Şimşek, hakkındaki suçlamaları reddetti. Otuz yedi aydır temelsiz gerekçelerle tutuklu olduğunu söyleyen Şimşek, mahkemenin ilk yargılama da yaptıkları savunmaları dikkate almadığını belirtti. Beyanlarında mahkemeyi eleştirmesi üzerine heyet başkanı Kemal Selçuk Yalçın, Şimşek’i, savunmasını Yargıtay’ın bozma kararıyla sınırlı tutması konusunda önce uyardı, ardından da salondan atmakla tehdit etti. Şimşek’in “Sizi Allah’a havale ediyorum” sözleri üzerine ise Yalçın, Şimşek’in dışarı çıkarılması yönünde talimat verdi ve Şimşek duruşma salonundan çıkarıldı.

Ahmet Altan da savunmasında şunları söyledi:

“Bu davanın başından beri bir imkânsızı gerçekleştirmeye, fikirleri yargılamaya uğraşıyorsunuz. Bunu başarmak mümkün değildir. Fikirlerin sınırsızlığı yargının sınırlarının içine sığmaz.

“Yargının sınırlarını hukuk belirler. Yargı bu sınırların dışına çıkıp fikirleri cezalandırmak istediğinde hukukla çatışır. Hukuksuz bir yargıyla karşılaşırız. Yargının, varlık nedeni olan hukukla çatışma, kendi can damarlarını keserek intihar etmesi anlamına gelir. Üç yıldan beri ben karşımda intihar eden, kan revan içinde bir yargı görüyorum. Acıklı bir görüntü bu. Zaten bu görüntü yüzünden ben bütün bu süreç boyunca ‘sübliminal mesaj’, ‘manevî cebir’, ‘soyut tehdit’ gibi hukukla hiçbir ilgisi olmayan tuhaf gerekçelerle karşılaşıyorum. Bunlar, hukukî gerekçe değil, bunlar bir yargının intihar mektubu. Biz savunmalarımızda sürekli olarak hukuku hatırlatarak yargının bu kanlı intiharını, bu acıklı sonunu engellemeye, onu kurtarmaya uğraşıyoruz.”

Heyet başkanı Yalçın, “Eğer bu mahkeme bizim savunmalarımızı ciddiyetle dinleseydi Anayasa Mahkemesi’nin kararına uymamak gibi vahim bir hataya sürüklenmez, kendi varlık nedeniyle çatışmazdı” sözlerinin ardından Ahmet Altan’ı da beyanlarını Yargıtay’ın bozma kararıyla sınırlı tutması konusunda uyardı. Bunun üzerine Altan “Biz üç senedir sabırla bekliyoruz. Sizden de biraz sabırlı olmanızı bekliyorum. Neden sabırlı değilsiniz” dedi.

Mahkeme başkanının daha sonra kendisini ikinci kez uyarması üzerine Altan beyanatını “Bugün size tavsiyem hukuka uymanız, yargının sınırları dışına çıkmamanız, fikirleri yargılamaya kalkmamanızdır. Bu tavsiyeye uyup uymamak sizin bileceğiniz iş” diye bitirdi.

Ahmet Altan’ın ardından davadaki tek tutuksuz sanık Mehmet Altan söz aldı. Altan, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ardından Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin de hakkındaki suçlamaların yersiz olduğuna hükmettiğini söyledi. Altan ayrıca Yargıtay’ın kararında gerek AYM gerekse AİHM kararlarının bağlayıcılığını vurguladığının da altını çizdi.

Altan, “AYM ve AİHM tarafından verilen kararların ‘derece mahkemelerini ve daireyi de bağlayan kararlar’ olduğunun hükme bağlanmasının da burada defalarca altının çizilmesi gereklidir. Yargıtay 16. Ceza Dairesi kararına Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı da itiraz etmemiştir. Karar oybirliğiyle alınmıştır. Ayrıca Yargıtay 16. Ceza Dairesi benim için verilen iki kararı içtihat haline getirerek İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüşülmekte olan Cumhuriyet Gazetesi Davası’nın bozma gerekçesinde de kullanmıştır. Bir üst mahkemeye yaptığım itiraz bağlamında Anayasal suç işleyerek İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’nin de beni tahliye etmediğini anımsatmak isterim. Kararımın içtihat olarak bu davada da kullanılmış olması bu açıdan da anlamlıdır.

“Bir ilk derece mahkemesinin heyeti, üstelik ağır ceza mahkemesi heyeti Yargıtay Ceza Genel Kurulu’ndan da geçmiş bir içtihada nasıl ‘yanlış anlam’ yükler? Hukuk bilgisi yetersiz olduğu için mi yanlışlık yapar, şahsen tanımadığı suçsuz insanlara görevli bir düşmanlık yapmak için mi? İki ihtimal de korkunç ama nihayetinde şahsıma da bu düşmanlık yapıldı. (…) Şimdi soruyorum, suçsuzluğum daha ilk baştan belli iken bu düşmanlık kime ne kazandırdı, elinize ne geçti?” dedi.

Mahkeme başkanının Mehmet Altan’ı da beyanatını tamamlaması için uyarması üzerine Altan, 16 Şubat’taki savunmasına atfen “Yargıladığınız gibi yargılanmak ister miydiniz? Vicdanınıza sorun ve öyle karar verin” ifadeleriyle sözlerini noktaladı ve hakkındaki yurt dışına çıkış yasağının kaldırılmasını istedi.

Ardından avukat Büşra Şimşek söz aldı. Heyet başkanı Yalçın, Yakup Şimşek’in avukatı ve kızı Büşra Şimşek’i beyanlarından dolayı uyardı. Yalçın, mahkeme heyetinin değişmesini talep eden Şimşek’in tutanakta yapılan bir yanlıştan bahsetmesine sert tepki gösterdi. Mahkemeyi “yalancılıkla suçladığını” iddia eden Yalçın, Şimşek’i hakkında baroya suç duyurusunda bulunmakla ve salondan atmakla tehdit etti.

Avukat Figen Çalıkuşu ise Ahmet Altan için yaptığı savunmada, Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin “üye olmamakla birlikte örgüte yardım” suçlamasını kabul etmediğini söyledi. Suçun unsurlarının oluşmadığını söyleyen Çalıkuşu “Soruyorum: Ahmet Altan örgütün terör örgütü olduğunu biliyor muydu? Örgütün darbe hazırlığı yaptığını biliyor muydu?” dedi ve 27 aydır tutukluluğu devam eden Altan’ın tahliyesini talep etti.

Avukat Çalıkuşu, Yargıtay’ın beraat edilmesi yönünde hüküm verdiği Mehmet Altan için yaptığı savunmada ise 26. Ağır Ceza Mahkemesi’nin daha önce Anayasa Mahkemesi’nin dosyayla ilgili verdiği ihlal kararına uymadığını hatırlattı. Çalıkuşu’nun savcının ve hâkimler heyetinin isimlerini teker teker sayması üzerine ise heyet başkanı Kemal Selçuk Yalman “isimlerimizi okumayın” diye uyardı.

Avukatların beyanlarının ardından ara karar için duruşmaya bir saat kadar ara verildi.


Aranın ardından mahkeme heyeti, Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nin kararına uymaya, tutuklu yargılanan beş sanığın da tutukluluklarının devamına hükmetti.

Tutuksuz yargılanan Mehmet Altan’ın ise yurtdışına çıkış yasağı kaldırıldı.

Heyetin dosyadan çekilmesine yönelik talebi de reddeden mahkeme, söz konusu kararla ilgili bir hafta içinde bir üst mahkeme olan İstanbul 27. Ağır Ceza Mahkemesi’ne itiraz edilebileceğini belirtti.

Soruşturmanın genişletilmesine yönelik talepler de reddedildi.

Mahkeme heyeti duruşmayı 4 Kasım 2019 saat 10:00’a bıraktı.


Duruşma Öncesi

13:30’da başlaması beklenen duruşma, 13:40’ta başladı.

Duruşmayı izlemek isteyen gazeteciler ve tutuklu yakınları isim listesine göre alındı. Her tutuklu için ailelerinden üç kişi izleyici olarak alındı. Kalan boş yerlere ise gazeteciler alındı.

Mahkeme Salonu Koşulları

Duruşmanın görüldüğü salon ufak bir salondu. Salonda, izleyiciler için 25 kişilik oturma yeri ayrılmıştı. Avukat ve sanıklar için de ayrı ayrı yerler hazırlanmıştı. 15 kişi tutuklu yakını ve sivil toplum örgütü temsilcisi salona alındı. Kalan beş kişilik yere de gazeteci alındı.

Duruşmaya katılım:

Duruşmayı P24, Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), Britanya ve Galler Barosu İnsan Hakları Komisyonu, MLSA, TGS, Article19, Uluslararası Af Örgütü temsilcileri izledi.

Gözlemler

Duruşma yaklaşık olarak 10 dakika geç başladı. Duruşmaya katılanlar aileler sık sık salondan çıkarak diğerlerinin katılması için yer açtı.

Mahkeme başkanı, ilk yargılamada olduğu gibi sık sık sanık savunmalarına müdahale etti. Aynı zamanda avukatların aralarında dosya üzerinde konuşmasına ve izleyicilerin aralarında konuşmasına da müdahale ederek, dışarı atmakla tehdit etti.

Sanık ve avukatların tahliye talebine karşılık mahkeme başkanının her defasında suçlamanın üst sınırını hatırlatması ve bunu kararda da belirtmesi dikkat çekti.

2. Standing - April 11, 2019


15 Temmuz darbe girişiminin ardından basın yayın kuruluşlarına karşı başlatılan çok parçalı operasyonlardan bir tanesi de Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak’a yönelik oldu.

Ahmet Altan ve Mehmet Altan 10 Temmuz 2016’da gözaltına alındı. Suçlama, 15 Temmuz darbe girişiminden bir gün önce, 14 Temmuz akşamı bir televizyon programında darbe girişimiyle ilgili “subliminal mesajlar” vermek oldu. Ahmet Altan ve Mehmet Altan, Can Erzincan TV’deki programda Nazlı Ilıcak ile birlikte gündemi değerlendirmişti. Daha sonra “darbenin gerçekleşeceğini önceden bilmek” olarak formüle edilecek suçlamaya ilişkin “subliminal mesaj” kavramı, Türkiye hukuk ve siyaset tarihine geçti.

Ahmet Altan, kardeşi Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak 17 kişi ile birlikte yargılandı. Bunlardan 9’u gazeteciydi. Ancak kapatılan Zaman Gazetesi’nin Genel Yayın Yönetmeni Ekrem Dumanlı gibi soruşturmaya ve yargılamaya dahil edilen pek çok isim yurtdışında oldukları için hiç yargılanmadılar.

Haklarındaki iddianamedeki suçlamalar, sadece “darbe girişimine ilişkin subliminal mesaj vermek” ile sınırlı kalmadı. Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak ile birlikte; Abdülkerim Balcı, Ali Çolak, Bülent Keneş, Mehmet Kamış ve Şemsettin Efe’ye birden çok suçlama yöneltildi. Gazetecilerin; “Meclisi ve Hükümeti ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını engellemeye teşebbüs ettikleri”, “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ettikleri” iddia edildi, haklarında 3’er kez ağırlaştırılmış müebbet hapis ile cezalandırılmaları talep edildi. Gazeteciler için buna ek olarak “silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işledikleri” iddiası ile 7 buçuk yıldan 15 yıla kadar hapis cezası talep edildi.

Yargılama 19 Temmuz 2016 tarihli ilk duruşma ile başladı.

19 Eylül 2016 tarihli ikinci duruşmada Ahmet Altan’ın kendisine yöneltilen suçlamalarla ile ilgili “tek bir delil gösterilmesi durumunda temyiz hakkından vazgeçeceğini” dile getirmesi dikkat çekti.

Davanın 11 Aralık 2016 tarihli dördüncü duruşmasında savcılık esas hakkındaki mütalaasını açıkladı. Savcılık, iddianame ile gazetecilere yöneltildiği suçlamayı değiştirdi. Gazetecilere sadece “anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” ettikleri suçlaması yöneltildi. Böylece gazeteciler hakkında istenen hapis cezası da 3 kez ağırlaştırılmış müesses hapis cezasından “ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına” düşürülmüş oldu. Öte yandan savcılık; Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak’ın “silahlı terör örgütü üyesi oldukları” iddiasından da vazgeçti.

12 Şubat 2018 tarihinde başlayan ve 5 gün süren duruşmanın sonunda gazeteciler hakkındaki karar açıklandı. Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Gazetecilere “anayasal düzeni değiştirmeye teşebbüs etmek” suçlaması yöneltildi. Yurtdışındaki sanıklar açısından dosyanın ayrılmasına karar verildi.

Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Süreci

Ahmet Altan ve Mehmet Altan 8 Kasım 2016’da Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Anayasa Mahkemesi’nden bir karşılık bulunamayınca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne de başvuruldu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, başvurularla ilgili Türkiye hükümetinden savunma istedi.

Anayasa Mahkemesi, 11 Ocak 2018’de Mehmet Altan’ın haklarının ihlal edildiğine karar verdi. Ancak İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi’nin kararına uymadı ve Mehmet Altan’ın tahliyesine karar vermedi. Bu, Türkiye yargılama tarihinde belki de ilk kez yaşanıyordu.

Mahkeme, Anayasa Mahkemesi’nin verdiği karara direnirken Mehmet Altan hakkında ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verdi. Mehmet Altan’a; Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak ile birlikte “anayasal düzeni değiştirmeye teşebbüs etmek” suçlaması yöneltildi.

İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi’nin hak ihlali ve tahliye kararına karşı gösterdiği direnci uzun süre sürdürdü. Mehmet Altan, istinaf yargılamasını sürdüren İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi’nin kararı ile istinaf yargılaması başlamadan önce tahliye olabildi.

Nazlı Ilıcak da süreç içinde Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu. Ancak haklarının ihlal edildiğine ilişkin başvurusu reddedildi.

AİHM daha sonra Ahmet Altan ve Mehmet Altan’ın haklarının ihlal edildiğine karar verdi.

İstinaf Süreci

Karar istinaf mahkemesine taşındı. İstinaf yargılamasını yürüten İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi, yargılamaya başlamadan önce Mehmet Altan’ın tahliye edilmesine karar verdi. Mahkemenin, bu kararında, daha önce yere mahkemenin uygulamadığı Anayasa Mahkemesi kararını gerekçe göstermesi dikkat çekti

İstinaf yargılamasının ilk duruşması 21 Eylül 2018 tarihinde başladı. 2 Ekim 2018 tarihli ikinci duruşmada, yerel mahkemenin verdiği ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını onadı.

Yargıtay Süreci

Dosya temyiz incelemesi için Yargıtay’a taşındı.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, davaya ilişkin teblignamesini 8 Ocak 2019 tarihinde Yargıtay 16. Ceza Dairesi’ne gönderdi. Başsavcılık; Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak için verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının bozulmasını istedi. Tebliğnameye göre; Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak’ın “anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçundan değil, “örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek” suçundan yargılanmaları gerekiyordu. Bu talep; Ahmet Altan, Mehmet Altan ve Nazlı Ilıcak için verilen hapis cezasının azalması anlamına geliyordu. Ancak yerel mahkeme gazetecilere “silahlı terör örgütüne üye oldukları” suçlamasından vazgeçmişti.

Yargıtay 16. Ceza Dairesi de Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak hakkında verilen kararı bozdu. Yargıtay, başsavcılığın talebine uygun olarak Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak’ın “anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçundan değil, “hiyerarşik yapısına dahil olmamakla birlikte FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne yardım etmek suçundan” yargılanmaları gerektiğine karar verdi. Daire, Mehmet Altan’ın ise beraat ettirilmesi gerektiğine hükmetti.

Yeniden Yargılama Süreci

Yargıtay’ın kararı ile yargılama 8 Ekim 2019’da yeniden başladı.

Dosya, ilk derece mahkemesini yürüten İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderildi. Mahkemenin, gazetecileri üç kez ağırlaştırılmış müebbet hapis ve 15 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılayan, Mehmet Altan hakkındaki Anayasa Mahkemesi’nin ihlal kararına direnen mahkeme ile aynı olması dikkat çekti.

“İstanbul Cumhuriyet Savcısı Muhammed Ensar Bulutoğlu, esas hakkındaki mütalaasını, yeniden yargılamanın 4 Kasım 2019’da görülecek ikinci duruşması öncesinde 31 Ekim 2019’da tamamladı.

Mütalaada Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak’a “hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek” suçlaması yöneltildi. Altan ve Ilıcak için 5 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası istendi. Savcı, cezasının “alt sınırdan” uzak değerlendirilmesini talep etti. Mütalaada, Mehmet Altan’ın ise beraati istendi.

Davanın karar duruşması 4 Kasım 2019’da görüldü. Duruşma sonunda mahkeme heyeti, “Örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüte bilerek isteyerek yardım etme” suçundan Ahmet Altan hakkında 7 yıl hapis cezası verdi. Cezayı 1/2 oranında arttırarak 10 yıl 6 ay hapis cezası veren mahkeme, tutuklulukta geçirdiği süreyi göz önüne alarak Altan’ın tahliyesine hükmetti.

Nazlı Ilıcak hakkında “örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüte bilerek isteyerek yardım etme” suçundan 7 yıl hapis cezası veren mahkeme, cezayı önce 1/2 oranında arttırdı. Mahkeme daha sonra, yargılama sırasında pişmanlık gösteren tutum ve davranışları sebebiyle cezayı 1/6 oranında indirerek Ilıcak’ın 8 yıl 9 ay hapis cezasıyla birlikte tahliyesine hükmetti. Mahkeme ayrıca, Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak hakkında yurtdışına çıkış yasağı verdi.

Mehmet Altan hakkında cezalandırılmasına yeter kesin delil bulunmaması nedeniyle beraat kararı veren mahkeme, Altan’ın adli kontrol tedbirlerinin de kaldırılmasına hükmetti.


İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen yeniden yargılamanın 2. duruşmasında mahkeme heyeti Kemal Selçuk Yalçın başkanlığında üye hakimler Mehmet Akif Yılmaz ile Recep Kurt’tan oluştu. Duruşma savcısı Can Tuncay idi.

Duruşmada, Ahmet Altan SEGBİS ile Nazlı Ilıcak ve Mehmet Altan ise salonda hazır bulundu. Duruşma kimlik tespiti ile başladı.

Yargıtay’ın bozma kararının ardından yeniden yargılama kapsamında 8 Ekim 2019 tarihinde yapılan ilk duruşmada mahkeme, bozma ilamına uymuştu. Duruşma savcısı da 31 Ekim 2019 tarihli esas hakkındaki mütalaasında, Yargıtay’ın bozma kararı doğrultusunda görüş bildirdi. Savcı celse arasında sunduğu mütalaasında, Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak’ın “terör örgütüne üye olmamakla birlikte bilerek ve isteyerek yardım etme” suçlamasıyla alt sınırdan uzaklaşılarak cezalandırılmasını; Tuğrul Özşengül, Fevzi Yazıcı ve Yakup Şimşek’in “Örgüt üyeliği” suçlamasıyla alt sınırdan saparak cezalandırılmasına; Mehmet Altan’ın ise beraatine karar verilmesini talep etti.

Duruşmada ilk olarak söz alan Nazlı Ilıcak, “Savunma alıyor musunuz?” diye sordu. Mahkeme başkanı, “Siz bize soru sormayın ben sorayım. Mütalaa elinize gelmiş beyanda bulunacak mısınız?” diye karşılık verdi. Ilıcak bunun üzerine esasa karşı savunmasını yapmaya başladı.

Ilıcak, “Mütalaada ‘Özgür Bugün’ diye bir gazetede çalıştığım iddia edilmiş, öyle bir gazete yok. Bugün gazetesinde çalıştım. Türkiye’de çok sayıda darbe oldu, ilk defa ‘darbenin medya kolu’ diye bir icat çıkarıldı. Birbirini tanımayan insanlar ‘darbenin medya kolu’nda yer aldı. Mehmet Altan’la bana yöneltilen bazı iddialar örtüşmektedir. Onun için beraat talep edilirken, çıktığımız program benim için suçlama talebi yapılırsa eşitlik ilkesi zedelenmiş olur” dedi.

Mahkeme Başkanı Kemal Selçuk Yalçın, önce Ilıcak’ı savunmasını daha hızlı yapması için uyardı ardından da salonda ayakta izleyici bulunması halinde izleyicilerin “çoğunu salondan çıkarmak zorunda kalacağını” söyledi.

Beyanlarına devam eden Ilıcak, “Zekeriya Öz görevdeyken Oda TV davasıyla ilgili hakkında suç duyurusunda bulundum. Bu nedenle Öz hakkında yaptığım röportaj terör örgütünü desteklediğime delil oluşturamaz. ‘Kaç Saat Oldu’ ve ‘Fuat Avni’ tweetleri paylaşarak ‘propaganda’ yaptığım söyleniyor. Ama bu tweetlerin içeriği bana verilmedi. ‘Fuat Avni’ dışında diğer hesaplar FETÖ ile ilişkilendirilmedi. AYM kararında darbenin ‘FETÖ tarafından yapıldığı bilindiği bir tarihte’ bazı tweetler attığım söyleniyor. Yanlış bir varsayım, 15-16-17 Temmuz’da tam olarak bilinmiyordu. Üstelik darbe aleyhtarı tweetlerim görmezden gelindi” ifadelerini kullandı.

Mahkeme başkanı Nazlı Ilıcak’ı savunmasını daha hızlı yapması için bir kez daha uyardı. “Mahkememiz gece yarısına kadar çalışmayacak, savunmanızı ona göre yapın.”

Ilıcak, “Attığım tweetler bir bütünlük içerisinde değerlendirilmeli. Darbenin kurmaca olduğu tezine karşı geliyorum, kenetlenme çağrısında bulunuyorum. Oysa Yargıtay darbeye ‘tiyatro’ denmesini bile eleştiri kabul etti” dedi.

Ilıcak 1. Yargı Paketi kapsamında beraatini talep etti: “Eren Erdem’in tahliyesiyle TCK 220/7’den (Örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dahil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek) tutuklu yargılanan kalmadı. Ben ‘bilerek, isteyerek’ bir yardım suçu işlemedim, dolayısıyla beraatimi talep ediyorum. Beraat kararı vermezseniz dahi tahliyemi talep ediyorum.”

Ardından söz alan Ahmet Altan, mahkeme başkanının Nazlı Ilıcak’a yönelttiği AYM’nin “ihlal olmadığı” sorusunu yanıtlayacağını söyledi. Altan, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) “hak ihlali yoktur” kararının Mehmet Altan kararıyla birçok açıdan çeliştiğini ifade etti. Altan, AYM başkanı Zühtü Arslan’ın da muhalefet şerhiyle bunu açığa çıkardığını belirtti.

Altan, “Ben hayatımda ilk kez, bir savcının sanığa yönelttiği suçu bizzat kendisinin işlediğini itiraf ettiği bir mütalaa okudum. Savcı, benim 15 Temmuz’daki ‘darbenin gerçekleşeceğini beyan ettiğimi’ iddia ediyor. Bu yalan. Böyle bir beyanım yok ve bu dosyada böyle bir beyanda bulunduğumun bir belgesi de bulunmuyor. Savcıya göre, birisi darbenin olacağını biliyorsa mutlaka darbecilerle eylem birliği içindedir. Bu kadar net. Peki, sonra ne diyor? ‘Silahlı bir darbe gerçekleştirme ihtimalinin kuvvetle muhtemel olarak görüldüğü bir dönemde’ yazılmış yazılar. Demek 15 Temmuz’dan önce kuvvetli bir darbe ihtimali varmış. Ve savcı bu darbe ihtimalini görüyor ve biliyormuş. Savcı, bir darbe ihtimalini, darbecilerle eylem birliği olmadan bilmenin mümkün olamayacağını söylediğine göre sormak istiyorum: Bir darbe ihtimali olduğunu hangi darbecilerle eylem birliği yaparak öğrendiniz? Bir darbe ihtimali olduğunu bildiğiniz halde neden bir soruşturma başlatmadınız? Bu bilgiyi neden devletin diğer yetkilileriyle paylaşmadınız? Ortada yüzlerce insanın hayatına mal olan çok ağır bir suç var. Ve biz belki de ilk kez bu darbenin devlet içinde birileri tarafından bilindiğini açıkça söyleyen bir itirafla karşı karşıyayız” diye konuştu.

Son olarak dava kapsamında tutuksuz yargılanan Mehmet Altan mütalaaya karşı beyanda bulundu. Mehmet Altan, “Savcı AYM, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Yargıtay kararıyla hukuken çöp sayılan iddianamedeki iddiaları yukardaki yargı kararları yokmuş gibi aynen tekrarlamakta beis görmemiş. Şimdi unutturulmak istense de o gözaltı ‘subliminal mesaj’ vermek gibi mizahçılara konu olan bir suçlama ile başladı. Ne oldu o ‘subliminal mesaj’ hikâyesi? O iddianameyi hazırlayan ve Perşembe gecesi İzmir’e tayini çıkan savcı Can Tuncay soruşturmanın gizliliğini yok sayarak şahsım aleyhine gerçeğe aykırı yakıştırmalarla rezil bir algı operasyonu yürüttü. Örneğin, çok eski seyahatlerden kalmış, üçte biri yırtık, tedavülden kalkmış bir doları, ahlak ve utanmayı bir kenara koyarak lekeleme aracı olarak kullandı” ifadelerini kullandı.

Mahkeme başkanı araya girerek, “Esasa dönük beyanları alıyoruz. Mütalaa çerçevesinde konuşun. Bir daha uyarmayacağım. Oturtacağım yerinize” dedi.

Mehmet Altan savunmasını şöyle sürdürdü: “Örneğin, gözaltına aldırdığı tarihten dört yıl önceki bir konferansı bahane ederek, emrindeki iki polise tutturduğu bir tutanakla delil imal etmeye kalktı. Bunlarla yetinmedi evrakta da sahtecilik yaptı. Duruşma savcısının mütalaasında tekrarladığı manasızlıklar böyle bir savcının marifetleri. Sadece bu süreçte kasıtlı bir şekilde bu zulmün parçası olan herkese sormak gerek ‘bir gün yargılanırsanız aynı hukuksuzluğun ve uyguladığınız bu zulmün muhatabı olmak ister misiniz?’ Şunu da hatırlatmak isterim, iddianame savcısıyla ilgili sıraladığım bütün bu rezaletler belgelenmiş ve HSK’ya iletilmiştir. Bu dava süreci boyunca anayasal sistemi yok saymak isteyen bir iradenin, devlet içinde fiilen çaba gösterdiğine şahit oldum.”

Sanıkların esasa karşı beyanlarını tamamlamalarının ardından sanık avukatlarının beyanlarına geçildi. Nazlı Ilıcak’ın avukatı Kemal Ertuğ Derin, müvekkilinin örgüte yardım ettiği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi. Avukat Derin, mahkumiyetin kesin bir delile dayanmak zorunda olduğunu belirterek, yargı paketinde yer alan değişiklikler gereğince müvekkilinin beraatini talep etti.

Ahmet ve Mehmet Altan’ın avukatı Figen Albuga Çalıkuşu son olarak söz aldı. Ahmet Altan’a yöneltilen suçlamalara ilişkin konuşan Çalıkuşu, “Milletin egemenlik hakkını devrettiği yargı organlarından olası bir darbenin önlenmesi beklenir. 16 Haziran 2016’da Ankara’da bir savcı iddianamesinde darbe olabileceğini yazmıştı. Ama sanki tek devlet yetkilisi Ahmet Altan’mış da önleyemediği için yargılanıyor. Suç duyurunda bulunuyorum eğer darbe biliniyorsa ve önlenmemişse sorumluluğu olanlar yargılansın” dedi.

Mahkeme başkanı araya girerek, “Sesinizi yükseltmeyin. Bir daha uyarmayacağım. Mikrofonunuzu kapatacağım. Dosya kapsamında kalarak savunmanızı yapın” dedi.

Savunmasına devam eden Çalıkuşu, “Düşüncenin nasıl suç haline getirildiğini özetlemek istiyorum. Suç da delil de sadece düşünce. AYM, Ahmet Altan başvurusuna ilişkin ‘ihlal yoktur’ dedi ama ‘suçludur’ demedi. Suça konu eylem gazetecilik faaliyetidir. Düşüncenin korunmasına dair AİHM’im ve AYM’nin Mehmet Altan kararı, Yargıtay kararı var. Bunların hepsi bağlayıcı. Bu süreçte Terörle Mücadele Kanunu (TMK) yasası değişti. Yeni çıkan yasa değişikliğinden müvekkil yararlanmalıdır çünkü gazetecilik faaliyeti dışında suç işlediğine dair delil yoktur. Hukuksal bir zulüm var” diye konuştu.
Mahkeme başkanı bir kez daha Çalıkuşu’nun sözünü keserek, “Zulüm varsa zulmeden de vardır. Kimi kastediyorsunuz?” diye sordu. Çalıkuşu ise, “Hukuksal olarak diyorum kimseyi kastetmiyorum. İki duruşma arasında dört dilekçe verdim. Duruşmaya yeni atanan savcı Ceza Muhakemeleri Kanunu’na (CMK) hakim mi, değil mi bilmiyorum” dedi.

Mahkeme başkanı yine araya girdi ve “Sözlerinizi biraz daha etiketleyerek, uyarı almayacağınız şekilde konuşmanızı rica ediyorum” dedi. Çalıkuşu, Ahmet Altan’ın 1138 günlük tutuklu süre geçirdiğini anımsatarak tahliye ve beraat talebinde bulundu.

Çalıkuşu, Mehmet Altan hakkında da beyanda bulunarak, iadesi yapılmayan altı dolarlarının ve dijital materyallerin iadesi ile birlikte beraatini talep etti.

TBMM Avukatı Ali Büyüközdemir ise önceki beyanlarını tekrarlayarak katılma talebini yineledi. Öte yandan TBMM adına müdahil avukat Selçuk Akgün’ün, 31 Ekim 2019 tarihinde, mahkemeye dilekçe vererek Yargıtay’ın bozma kararına uymaktan vazgeçmesini talep ettiği öğrenildi. Akgün dilekçesinde, İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi’nden tutuksuz sanık Mehmet Altan dahil tüm sanıklar açısından ağırlaştırılmış müebbet cezasında direnilmesini talep etti.

Savunmaların tamamlanmasının ardından sanıklardan son sözleri soruldu.

İlk olarak söz alan Nazlı Ilıcak, “220/7’den yargılanan tüm gazetecilerin ya baştan tutuksuz ya da tahliye edildiklerini hatırlatarak beraat vermeyecekseniz bile yaşım ve kaldığım süre itibariyle tahliyemi talep ediyorum” dedi.

Ahmet Altan, “Hukuka uyulmasını istiyorum” derken Mehmet Altan da “Yargıtay kararına göre beraatimi talep ediyorum” ifadelerini kullandı.


Duruşmaya iki saat kadar ara veren mahkeme heyeti, kararını açıkladı. Mahkeme, “Örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüte bilerek isteyerek yardım etme” suçundan Ahmet Altan hakkında 7 yıl hapis cezası verdi. Cezayı 1/2 oranında arttırarak 10 yıl 6 ay hapis cezası veren mahkeme, tutuklulukta geçirdiği süreyi göz önüne alarak Altan’ın tahliyesine hükmetti.

Nazlı Ilıcak hakkında “örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüte bilerek isteyerek yardım etme” suçundan 7 yıl hapis cezası veren mahkeme, cezayı önce 1/2 oranında arttırdı. Mahkeme daha sonra, yargılama sırasında pişmanlık gösteren tutum ve davranışları sebebiyle cezayı 1/6 oranında indirerek Ilıcak’ın 8 yıl 9 ay hapis cezasıyla birlikte tahliyesine hükmetti. Mahkeme ayrıca, Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak hakkında yurtdışına çıkış yasağı verdi.

Mehmet Altan hakkında cezalandırılmasına yeter kesin delil bulunmaması nedeniyle beraat kararı veren mahkeme, Altan’ın adli kontrol tedbirlerinin de kaldırılmasına hükmetti.


Duruşma Öncesi

Adliye girişinde yurttaşlar ve gazeteciler X-Ray cihazından geçirildi. 10.00’da başlaması beklenen duruşma, 10:20’de başladı. Duruşmayı izlemek isteyen gazeteciler ve tutuklu yakınları isim listesine göre alındı. Her tutuklu için ailelerinden üç kişi izleyici olarak alındı. Kalan boş yerlere ise gazeteciler alındı. Duruşma öncesi çok sayıda kişi adliyede bir araya geldi.

Mahkeme Salonu Koşulları

Duruşmanın görüldüğü salon orta büyüklükte bir salondu. Salonda, izleyiciler için 25 kişilik oturma yeri ayrılmıştı. Avukat ve sanıklar için de ayrı ayrı yerler hazırlanmıştı. 15 kişi tutuklu yakını ve sivil toplum örgütü temsilcisi salona alındı. Kalan beş kişilik yere de gazeteci alındı.

Duruşmaya Katılım

Duruşmayı P24, Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), Britanya ve Galler Barosu İnsan Hakları Komisyonu, MLSA, TGS, Article19, Uluslararası Af Örgütü temsilcileri ve CHP milletvekili Sezgin Tanrıkulu izledi.

Duruşmayı izlemek isteyen çok sayıda gazeteci, salonda yer olmadığı için duruşmaya alınmadı. Gazeteciler ile güvenlik görevlileri arasında tartışma yaşandı. “Yuh”lama seslerinin duruşma salonundan duyulması üzerine, gazeteciler salona alındı. İzleyici sıralarında yer kalmaması üzerine, ayakta kalan bazı gazeteciler ve yurttaşlar mahkeme başkanının talimatı ile dışarı çıkarıldı.

Gözlemler

Duruşma yaklaşık olarak 20 dakika geç başladı. Duruşmaya katılanlar aileler sık sık salondan çıkarak diğerlerinin katılması için yer açtı. Sanık ve avukatların tahliye talebine karşılık mahkeme başkanının her defasında suçlamanın üst sınırını hatırlatması ve bunu kararda da belirtmesi dikkat çekti.

Mahkeme başkanı, her duruşma olduğu gibi bu duruşmada da sanıkların savunmalarına sık sık müdahale etti.

İzleyiciler de sürekli “dışarı atılmakla” tehdit edildi.

FETÖ Media Main Trial (Indictment)

FETÖ Media Main Trial (Verdict)

FETÖ Media Main Trial (Reasoned Judgement)

FETÖ Media Main Trial (Defense)

FETÖ Media Main Trial (Defense)

FETÖ Media Main Trial (The Constitutional Court's Judgement)

FETÖ Media Main Trial (ECHR's Judgement)

FETÖ Media Main Trial (Notification of the Prosecutor's Office (CoC))

FETÖ Media Main Trial (The Court of Cassation's Judgement)