Mustafa Sönmez

Economist-writer Mustafa Sönmez, was graduated from Middle-East Technical University, Faculty of Administrative Sciences in 1978. Woke at DİSK Petkim-İş, Yeraltı Maden İş. Then he worked at Demokrat Daily. Since 1977, he wrote about 30 books on Turkish Economics.

After working as a researcher - expert in various institutions, in 1983 he worked as the economics editor at Nokta Magazine. Worked as a columnist at Cumhuriyet, Yurt, Sözcü and BirGün Newspapers. Between 2013 and 2016, wrote weekly economic comments at Harriet Daily News. On October 2016, started writing weekly at Washington-based Al-Monitor. Prepared Ekonomi Politik programme at Artı TV.

In August 2018, Benjamin Harvey, editor of USA based press medium Bloomberg, Kerim Karakaya, Chief of Intelligence of Bloomberg’s Turkish branch Bloomberg HT and Fercan Yalınkılıç, correspondent of Bloomberg HT published news regarding the economical crisis and the values loss in Turkish Lira. Following the news, an investigation was launched against Karakaya and Yalınkılıç. The investigation against 38 people who made publications on social media regarding the news, 6 of whom were journalists along with Mercan Aladağ was consolidated with the investigation launched against Karakaya and Yalınkılıç.

With the indictment, news and social media posts of the journalists regarding the economical crisis were associated with the crime of “opposing the Capital Market Law”. Suspects were accused of “market manipulation” according to the article 107 of the Capital Market Law.

Hazırlanan iddianamede gazetecilerin ekonomik kriz ile ilgili haberleri ve sosyal medya paylaşımları “Sermaye Piyasası Kanunu’na muhalefet” suçu ile ilişkilendirildi. Sanıklara Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107. Maddesi gereğince “piyasa dolandırıcılığı” suçlaması yöneltildi.

The indictment accused 38 suspects, including 6 journalists along with Sönmez of; “creating an environment of distrust within public, regarding the state economy, attempting to weaken the stability of Turkish Economics”.

He was charged with “insulting the President in a continuous manner” with three social media posts dating from October 2015 and March 2016. In the indictment dated June 2nd, 2020, the prosecutor requested an imprisonment of one year, five months, 15 days for Sönmez. President Tayyip Erdoğan, added to the indictment as “injured party”, withdrew from the trial prior to the first hearing. Although Erdoğan has thus withdrawn from the trial, the legal proceedings against Sönmez continue.

His trials continue, and he is not in jail.

“Economic Coup Attempt” Trial

Bloomberg HT Chief of Intelligence Kerim Karakaya, along with Bloomberg HT reporter Fercan Yalınkılıç, made news about the economical crisis due to the value loss of Turkish Lira against the exchange rate of USD in August 2018 saying “Turkish bank executives were called to an urgent meeting”. The news was published in English at US-based press medium Bloomberg. The article was signed by Bloomberg’s Russia, Africa and Middle East editor Benjamin Harvey, as well. The news stated that the information regarding the meeting was confirmed by four different sources.

Around the time the article was published, due to the crisis between the USA and Turkey caused by the arrest and trial of Paster Andrew Brunson, who lived in Turkey, value of Turkish Lira had increased from around 4.70 TL up to 7 TL, within two weeks time.

It was announced that the Banking Regulation and Supervision Agency (BDDK) had made an official complaint against 38 people for making social media publications regarding the news made by Karakaya and Kılınç.

Economist-writer Mustafa Sönmez was among the denounced journalist.

BDDK, in the statement they made, said there was no official complaint, however they had appealed to the Istanbul Chief Public Prosecutor’s Office. It was then revealed through the indictment that BDDK had made a complaint, on August 14, 2018, 4 days after the news was published.

Capital Market Board (SPK) stated that they had filed the complaint, regarding the subject matter. The statement claimed that the news and publications had “aimed to create an environment of crisis and attempted to affect the investor decisions negatively”. The statement said that “it was aimed to benefit by damaging the trust in economical and financial system through false and wrong news.”

The indictment against 38 people, 6 of whom were journalists along with Mustafa Sönmez was completed on May 27, 2019.

The indictment against 38 people, 6 of whom were journalists along economist-writer Mustafa Sönmez, was completed by Istanbul Chief Public Prosecutor’s Office on May 27, 2019. 1

First part of the indictment made quotations from the article prepared by Fercan Yaınkılıç, Kerim Karakaya, Benjamin Harvey which was published in English on Bloomberg’s webpage on August 8, 2018.

According to the indictment, the news had said that “the banking system was facing the biggest foreign currency crisis since 2001”. It was claimed that the article had stated that “two banks had not accepted foreign currencies on August 10, 2018, another bank had not given permission to a client’s request to withdraw 5 thousand USD”.

The article said, “there was a high demand on foreign currency withdrawals and BDDK had called all of the bank executives to an urgent meeting”.

There was an attribute to the statement made by the BDDK and the Banks Association of Turkey on August 11, 2018 that said “the news was inaccurate”.

The indictment said that the news included “terms that were inaccurate and serve a purpose aiming to give the impression that out countries banking and financial systems were in a state of insolvency”.

The investigation, launched by the request of the BDDK, claimed that, aside from the news sites, social media accounts created by real people; “had made attacks, which appear to be serving the same purpose”.

The indictment also lined the social media posts of the 38 people, 6 of whom were journalists. Sönmez’s posts were lined in the indictment as follows:

  • “Bankruptcy Declaration: you may not withdraw your money tomorrow. ATM’s may not work, you may not exchange in foreign currencies.”

  • “They are not hiding their motives any more. It looks like they want to take over İş Bank, remember when I wrote when Bali was sucking up to the regime.”

  • “Banks are under risk during this crisis, banks that have trouble collecting debts, even if they don’t declare bankruptcy, they may surrender to TMSF. Legislation insured up to 100.000 TL.”

The indictment claimed that 38 suspects, including journalists had; “targeted the stability of the Republic of Turkey’s economy”. 38 people were claimed to be making “statements and declarations in order to create distrust to the firms, institutions, and associations and to create an environment of chaos”.

The indictment claimed that these statements aimed to “create distrust in the market”. Indictment accused 38 people, of “gaining mental benefits” with their news and posts.

The prosecutor of the indictment, based all these accusations on the Capital Market Law, not the Turkish Penal Code.

With the indictment, Mustafa Sönmez was accused of article 107/2 of the Capital Market Law, titled “market manipulation”. According to that Yanardağ was accused of “giving false, wrong or deceptive information, telling rumors, giving notices, making comments or prepare reports or distribute them in order to affect the prices of capital market instruments, their values or the decisions of investors or benefiting through that”.

Sönmez was requested to be sentenced to, from three years to five years of imprisonment or up to five thousand days of judicial fine.

Sönmez was also requested to be “bereaved of specific rights” according to the article 53 Turkish Penal Code.

The indictment was approved by Istanbul 3rd Criminal Court of First Instance.

The trial of 38 people, 6 of whom were journalists along with economist-writer Mustafa Sönmez started with the first hearing held at Istanbul 3rd Criminal Court of First Instance on September 20, 2019. Sönmez presented his defence argument at the first hearing.

Sönmez, in his statement underlined that this was rather a political case Sönmez, after stating that he has been using social media as an active medium provided by the freedom of press as mentioned in the constitution, requested an official complaint to be filed against Capital Market Board (SPK) and Banking Regulation and Supervision Agency.

BDDK attorneys stated that their request for a punishment was still on the table and they requested to take part in the trial.

Köksal Bayraktar, an attorney of the Paper, asked, “A journalist gives news if there is a general interest and if it is current and accurate. The entire article is accurate. USD has risen from 5.60 TL to 6.80 TL. What were they supposed to do if a currency has gained value for 1,5 liras overnight?”

All the attorneys requested the acquittal of their clients.

The judge denied all the acquittal requests. Approved BDDK’s request to take part in the case.

Second hearing of the case was held on January 17, 2020. Suspect journalists did not present any statements as they had made their defence statements at the first hearing. Sönmez was not present at the hearing.

The judge, again denied the acquittal requests.

The trial was supposed to continue with the third hearing on May 8th, 2020; however, the hearing was postponed due to the measures against the coronavirus outbreak.

The fourth hearing of the trial took place on October 23rd, 2020. The president of the court had not changed. Journalists did not attend the hearing. The judge decided to consult an expert on the matter.

The court ruled that the expert would determine whether the charge leveled against the journalists and other defendants was based on concrete evidence. The court ordered the examination of the bank accounts of journalists by an expert so as to determine whether they made any financial gain from their social media posts or news stories.

The trial will continue with the fifth hearing on February 26th, 2021.

7. Standing - July 9, 2021

Mahkeme hakiminin değiştiği görüldü. Dava avukatları dosyaya mazeret sundu. Duruşma dosya üzerinden görüldü.

Mahkeme hakimi, önceki duruşma oluşturduğu ara kararların dosyaya gelmediğini bildirdi.

Duruşma savcısı, dosyadaki eksik hususların tamamlanmasını istedi.

Mahkeme hakimi, dosyanın bilirkişiden dönüşünün beklenilmesine ve eksik hususların tamamlanmasına karar verdi. Duruşma, 18 Kasım 2021 tarihine, saat 10:00’a ertelendi.

Duruşma Öncesi

Koronavirüs önlemleri kapsamında adliye girişinde gazeteciler, avukatlar ve yurttaşların HES kodu sorgulanıp, ateş ölçümleri yapıldı. Sosyal mesafe sağlanarak adliyeye girişler yapıldı. Adliye girişinde gazeteciler ve yurttaşlar X-Ray cihazından geçirildi. Duruşmanın görüldüğü katta herhangi bir bariyer bulunmuyordu.

Mahkeme Salonu Koşulları

Dava avukatları mazeret bildirdiği için duruşma dosya üzerinden görüldü. Gazeteciler duruşmayı izleyemedi.

Duruşmaya Katılım

Duruşmayı takip etmek için adliyeye MLSA, P24 ve DİSK Basın İş gözlemcileri geldikleri görüldü.

6. Standing - June 4, 2021

İstanbul 3. Asliye Ceza Mahkemesi’nin salonu küçük olduğu için duruşma, İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin salonunda görüldü. Mahkeme hakiminin yerini almasıyla saatinde başlayan duruşmada, taraf avukatları hazır bulundu. Mahkeme hakiminin yargılamanın üçüncü duruşmasında yargılanan sanıkların “ekonomik yarar sağlayıp-sağlamadıkları”na dair bilirkişi raporunun mahkemeye sunulduğunu söyledi.

Raporda, yargılanan sanıkların “ekonomik yarar sağlamadıkları”na yer verildi.

Ardından söz alan Sermeye Piyasası Kurulu (SPK) avukatı, bilirkişi raporunu kabul etmediklerini söyledi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) avukatı da raporu inceleyemediklerini mahkeme hakimine bildirdi.

Sonrasında söz alan gazetecilerin avukatları, bilirkişi raporuna katıldıklarını ve beraat talep ettiklerini söyledi.

Mahkeme hakimi, rapora karşı beyanda bulunması için BDDK avukatına sonraki celseye kadar süre verilmesini kararlaştırdı. Kararda, Bloomberg muhabirleri Fercan Yalınkılıç ve Kerim Karakaya yönünden, Bankacılık Kanunu’nun 74. maddesini içeren “İtibarın korunması” ve 158. maddesini içeren “İtibarın zedelenmesi” suçlarının maddi unsurlarının oluşup oluşmadığına dair raporda her hangi bir değerlendirme yapılmadığı, hazırlanacak ek raporun beklenilmesi istendi.

Makeme raporu, sonraki duruşmayı 9 Temmuz 2021 tarihine ertelendi.

Duruşma Öncesi

Çağlayan Adliyesine HES kodu sorgulaması yapıldıktan ve X-RAY cihazından geçirildikten sonra giriş yapılabilindi. Davanın görüldüğü İstanbul 3. Asliye Ceza Mahkemesi, duruşmanın İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüleceğine dair salon kapısına not yazdığı görüldü. İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin önünde herhangi bir engel bulunmuyordu. Duruşma başladığında gazeteciler duruşma salonuna alındı.

Duruşma Salonunun Koşulları

Duruşmanın görüldüğü İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesi, adliyedeki normal büyüklükteki salonlarından biriydi. Salonda izleyiciler ve gazeteciler için yerler ayrılmıştı.

Duruşmaya Katılım

Duruşmayı, RSF, MLSA, P24 ve DİSK Basın İş takip etti.

5. Standing - Feb. 26, 2021

Duruşma, mahkeme hakiminin yerini almasıyla daha önce belirlenen saatinde başladı. Duruşmanın başında mahkeme hakimi, bilirkişiden istenen raporun gelmediğini söyledi.

Duruşmada söz alan Sermaye Piyasi Kurulu (SPK) ve Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu (BDDK) avukatları ile yargılanan gazetecilerin avukatları, bilirkişi raporunun beklenilmesini istedi.

Mahkeme hakimi, tarafların taleplerini bilirkişi raporu geldikten sonra değerlendireceğine karar verdi.

Duruşma, 4 Haziran 2021 tarihine, saat 10:00’a ertelendi.

Duruşma Öncesi

Çağlayan Adliyesinin girişi bariyerlerle kapatılmıştı. Adliye binasına girmek isteyenlerin ilk olarak HES kodu sorgulandı, ardından ateş ölçümleri yapılarak X-Ray cihazından içeriye alındı. Duruşma yapıldığı salonun önünde her hangi bir bariyer bulunmuyordu.

Mahkeme Salonu Koşulları

Duruşmanın görüldüğü salonda sanıklar için 5 kişilik, izleyiciler içinde 8 kişilik yer ayrılmıştı. İzleyici koltuklarında pandemiye karşı her hangi bir uyarı yazısı bulunmuyordu. Salonda SEGBİS için iki ayrı TV ekranı yerleştirilmişti.

Duruşmaya Katılım

Duruşmayı DİSK Basın-İş, Medya ve Hukuk Araştırmaları Derneği (MLSA), RSF ve IPI izledi.

4. Standing - Oct. 23, 2020

Duruşma önceden belirlenen saatinde başladı. Mahkeme başkanının değişmediği gözlendi. Duruşmaya katılmayan yargılanan gazetecileri, avukatları temsil etti.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) avukatı Deniz Kubat ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) avukatı Mezuke Dağlı da duruşma salonundaydı. Kurum avukatları, dosyadaki eksiklerin giderilmesini talep etti.

Gazeteci olmayan beş sanık hakkında çıkarılan yakalama kararının gereğinin yerine getirilmediği açıklandı.

Yazar Mustafa Sönmez ve gazeteci Merdan Yanardağ’ın avukatları esas hakkındaki savunmalarını yazılı olarak sundu.

Gazeteci olmayan bir sanığın avukatı; iddianamenin, müvekkilinin savunması alınmadan hazırlandığını dile getirdi. Avukat, “İddia makamı, iddialarının arkasında mı merak ediyoruz” dedi.

Hakim, bilirkişiye başvurmaya karar verdi.

Gazeteciler ve diğer sanıklara yöneltilen suçlamanın, maddi unsurlarının oluşup oluşmadığının, bilirkişi tarafından belirlenmesine karar verildi.

Gazetecilerin banka hesaplarının bilirkişi tarafından incelenmesi ve sosyal medya paylaşımları veya haberleri üzerinden menfaat elde edip etmediklerinin belirlenmesi kararlaştırıldı.

Yargılamanın, 26 Şubat 2020 tarihinde görülecek beşinci duruşma ile devam etmesine karar verildi.

Duruşma Öncesi

Duruşmanın görüleceği, İstanbul 3. Asliye Ceza Mahkemesi’ne ait salon küçüktü. Bu yüzden, duruşmanın; İstanbul 9. Asliye Ceza Mahkemesi’nin salonunda görülmesine karar verildi. Değişiklik kararı, duruşmadan önce İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin kapısına asılan yazı ile duyuruldu.

Duruşma, saatinde başladı.

Mahkeme Salonu Koşulları

Duruşma, büyük bir salonda görüldü. Sanıklar için 10, izleyiciler için 25 kişilik yer ayrılmıştı. İzleyiciler için ayrılan her iki oturma yerinden biri, koronavirüs karşısında alınan sosyal mesafe önleminin sağlanması için bantla kapatılmıştı. Salonda Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) için iki ayrı ekran kurulmuştu.

Duruşmaya Katılım

Duruşmayı; Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS), DİSK Basın-İş, Bağımsız Gazetecilik Platformu (P24), Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA) ve Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü Türkiye Temsilciliği gözlemcileri takip etti.

Genel Gözlemler

Duruşmada, olağanüstü bir gelişme yaşanmadı.

3. Standing - May 8, 2020

Duruşma, pandemi ilan edilen “coronavirüs” karşısında alınan tedbirler kapsamında görülmeden ertelendi.

Bir sonraki duruşma 23 Ekim 2020 tarihine bırakıldı.

2. Standing - Jan. 17, 2020

Duruşma, ilan edildiği gibi gecikmesiz olarak saat 10’da başladı. Duruşmada, önceki duruşmaya katılmayan sanıkların kimlik tespiti yapıldı. Ardından savunması alınmayan sanıkların savunması alınmaya devam edildi.

Dava kapsamında yargılanan gazeteciler, Fercan Yalınkılıç ve Kerim Karakaya duruşmayı izleyici sıralarında izledi.

Yargılanan gazetecilerden Orhan Kalkan sanık sırasında oturdu. Diğer gazeteciler duruşmaya katılmadı.

Önceki duruşmada, gazeteciler savunma yaptığı için bu duruşmada savunma yapmadılar.

Duruşmada, söz alan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) avukatları, şu anda bir beyanda bulunmayacaklarını, gerekirse yazılı beyanda bulunacaklarını söyledi.

Mahkeme hakimi bazı sanıkların beyanlarının alınmadığını, bunlar için yakalama kararı çıkarılmasına karar verdi. Beraat yönündeki talepler için delil incelemesi yapılmadığı gerekçesiyle ret kararı verdi.

Davanın 3. duruşması 8 Mayıs 2020 saat 10:00’da görülecek.

Duruşma Öncesi

10:00’da başlaması beklenen duruşma saatinde başladı. İstanbul 3. Asliye Ceza Mahkemesi’nin duruşma salonu küçük olduğu için duruşmanın İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin salonunda görülmesine karar verildi. Bunun duyurusu da İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin kapısına asılan yazıyla duyuruldu.

Mahkeme Salonu Koşulları

Duruşmanın görüldüğü salonda sanıklar için 20 kişilik, izleyiciler içinde 25 kişilik yer ayrılmıştı. Taraf avukatlar içinde yer ayrıldı. Salonda Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) için iki ayrı TV ekranı yerleştirilmişti.

Duruşmaya Katılım

Duruşmayı DİSK Basın-İş, Medya ve Hukuk Araştırmaları Derneği (MLSA), P24 ve Türkiye Gazeteciler Sendikası’ndan temsilciler izledi.

1. Standing - Sept. 20, 2019

Duruşmada, gazeteciler Merdan Yanardağ, Mustafa Sönmez, Sedef Kabaş, Fercan Yalınkılıç, Kerim Karakaya, Orhan Kalkan ile gazeteci olmayan sanıklar avukatları ile birlikte katıldı.

Duruşmada ilk olarak kimlik tespiti yapıldı. Ardından sanık savunmalarına geçildi.

Bloomberg muhabiri Kerim Karakaya, “Biz ekonomi ve finans haberi yapıyoruz. Bloomberg bütün dünyada 100 ülkede ekonomi haberciliğiyle uğraşan bir medya şirketi. 10 Ağustos günü de piyasalar ve ekonomi için önemli bir gündü. O gün dolar yüzde 24 yükseldi. Yaşananları okuyuculara ilettik, yapmamız gereken işimizi yaptık. Haberle ilgili bir maddi menfaat söz konusu olmadığı gibi sermaye aracılığıyla ilgili de bir husus yoktur. BDDK haberden rahatsız oldu ve Cumartesi günü açıklama yaptı. Yapılan açıklamanın ardından bizde haberi güncelledik. 15 yıldır gazetecilik yapıyorum. Çok kez kriz konusunda yazdım. İlk defa yargılanıyorum” dedi.

Fercan Yalınkılıç da savunmasında, “7 yıldır ekonomi haberleri yapıyorum. Türkiye hakkında yazdığım haberlerin benzerini başka ülkeler içinde yazıyorum. Yazdığım haberler gazetecilik etik ve değerleri kapsamındadır. Şirketimizin iç tüzüğü nerdeyse SPK’nınkinden daha katı. Piyasada bir dolar kıtlığı tespit ettik. Döviz bürolarına ve bankalardan bilgi aldık. Sonrasında haberi güncelledik. BDDK’nın açıklamasının ardından haberi güncelledik. Ancak haberin ilk var iddianamede, güncellenen hali yok. Sermaye piyasasında işlem yaptığımız tespit edilirse bu iş akdinin feshi nedenidir. Haberi kendi gözlemlerimizle yaptık. Banka yetkilileri bize döviz veremediklerini, bir sonraki iş gününe çağırdıklarını beyan ettiler” dedi.

Merdan Yanardağ da savunmasında, “Twitter paylaşımları bana aittir. Ben gazeteciyim ve görevimi yapıyorum. Bu davanın maksatlı olduğunu düşünüyorum. FETÖ ile mücadele ettik diye Ergenekon’dan yargılandık, şimdi de FETÖ ile iş birliği yaptığımız üzerinden suçlanıyoruz. Biz gazeteciyiz. BDDK ve SPK hakkında suç duyurusunda bulunulmasını talep ediyorum. Bir dava açılacaksa döviz kurunun yükselesinden karlı çıkanlara açılmalı” ifadelerini kullandı.

Mustafa Sönmez de savunmasında, “Her gün benzer mahiyette en az on twit atıyorum. 40 yıllık bir geçmişim var. İfade özgürlüğü hakkımı kullanıyorum. Bu politik bir davadır. BDDK ve SPK burada araç olarak kullanılmıştır. Bu kurumlar buna alet edilmişlerdir. İddianame bir hukuk ayıbıdır. Bu dava muhalifleri susturmaya dönüktür. Buna araç edilen BDDK ve SPK hakkında suç duyurusunda bulunulmasını talep ediyorum. Bundan sonra da ifade özgürlüğü hakkımı kullanmaya devam edeceğim” dedi.

Sedef Kabaş da yaptığı savunmasında, “Söz konusu beyanlarım 25 yıllık habercilik ve medya tecrübem neticesinde yaptığım beyanlardır. Twitterda ki paylaşımlarının ifade özgürlüğü kapsamındadır. Bu paylaşımlar yalnızca ekonomik krize yönelik eleştirilerimdir. Hiçbir kişisel menfaat elde etmem burada söz konusu değildir” diye konuştu.

Orhan Kalkan da savunmasında “Her hangi bir maddi çıkarım yok. Düşünce ve ifade özgürlüğümü kullandım” dedi.

BDDK avukatları, önceki taleplerinin devam ettiğini ve davaya müdahil olmak istediklerini talep etti.

Ardından söz alan gazetecilerin avukatlarından Köksal Bayraktar, “Bir gazeteci kamu yararı varsa, güncel ve doğru ise haber verir. Haber tamamen doğrudur. Dolar 5.60 TL iken 6.80 TL olmuş. Bir günde 1.5 lira değer kazanan parayı yayınlamayacak da ne yapacak” diye sordu. “Twitter mesajlaşmalarından sonra dolar karşısında lirada bırakın değer kaybı olsun dolar gerilemiştir” diyerek, beraat talep etti.

Avukat Sevgi Kalan Güvercin de “Müvekkilimin ifadesi alınmadan iddianame düzenlenmiştir. Bu adil yargılama hakkının ihlalidir” dedi.

Avukatların tamamı müvekkillerinin beraatlarını talep etti.

Savunmalar ardından mahkeme hakimi ara kararını açıkladı.

Verilen kararda, BDDK’nın davaya müdahillik talebini kabul edildi. Hakim, bazı sanıkların savunmasının alınmamasını ve dosyanın geldiği aşamayı göz önünde bulundurarak, duruşmayı 17 Ocak 2020 tarihine erteledi.

Duruşma Öncesi

10.00’da başlaması beklenen duruşma, 10.05’te başladı. İstanbul 3. Asliye Ceza Mahkemesinin duruşma salonu küçük olduğundan kaynaklı duruşma, İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin salonunda görülmesine karar verildi. Bu da İstanbul 3. Ağır Ceza Mahkemesinin kapısına asılan yazı ile duyuruldu.

Mahkeme Salonu Koşulları

Duruşmanın görüldüğü salonda sanıklar için 20 kişilik, izleyiciler içinde 25 kişilik yer ayrılmıştı. Taraf avukatlar içinde yer ayrıldı. Salonda SEGBİS için iki ayrı ekran yerleştirilmişti.

Duruşmaya Katılım

Duruşmayı Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Medya ve Hukuk Araştırmaları Derneği, Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü (RSF), Foreign Media Assocation, Punto24 ve Türkiye Gazeteciler Sendikası’ndan yetkililer de izledi.

Genel Gözlemler

Gazeteciler ve sanıklar uzun süre duruşma salonuna alınmadı ve bariyerlerin önünde bekletildi. Duruşma salonunun önüne giden gazetecilerde özel güvenlik tarafından bariyerlerin dışına çıkarıldı.

Duruşma salonuna ilk olarak sanıklar alındı. Sanıkların ardından gazeteciler ve izleyiciler salona alındı. Çok sayıda izleyici de duruşma salonuna giremedi.

Bir avukatın duruşmaya yanlışlıkla katılıp, müdafi avukatlar kısmında oturması gülüşmelere neden oldu. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını (HAGB) isteyen sanıkların bir kısmı HAGB’nin ne olduğunu bilmediği sonradan ortaya çıktı. Atılan bazı twitlerin salonda okunması gülüşmelere neden oldu.

“Economic Coup Attempt” Trial (Indictment)

“Economic Coup Attempt” Trial 1. Standing (Minutes of the Hearing)

“Economic Coup Attempt” Trial 2. Standing (Minutes of the Hearing)

“Economic Coup Attempt” Trial 4. Standing (Minutes of the Hearing)

“Economic Coup Attempt” Trial 5. Standing (Minutes of the Hearing)

“Economic Coup Attempt” Trial 6. Standing (Minutes of the Hearing)

“Economic Coup Attempt” Trial 7. Standing (Minutes of the Hearing)

Mustafa Sönmez - “Insulting the President in Successive Intervals” Trial

İktisatçı-yazar Mustafa Sönmez’in Ekim 2015 ve Mart 2016 tarihlerinde, kendisine ait sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımlar, emniyete ihbar edildi.

İhbar üzerine, emniyet; Sönmez’in sosyal medya paylaşımları üzerinde inceleme yaptı. İnceleme sonucunda oluşturulan rapor, savcılığa iletildi.

Rapor üzerine, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Basın Suçları Soruşturma Bürosu, Sönmez hakkında soruşturma başlattı. Sönmez’in, sosyal medya paylaşımları ile “Cumhurbaşkanına hakaret ettiği” iddia edildi.

Sönmez, hakkındaki soruşturma kapsamında, gözaltına alınmadı. Emniyete ya da savcılığa ifade vermeye de çağrılmadı.

Türk Ceza Kanunu’na göre, bir kişi hakkında “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla dava açılabilmesi için Adalet Bakanı’nın izni gerekiyor. Sönmez hakkında dava açılabilmesi için gereken Adalet Bakanlığı izni de Aralık 2019 tarihinde verildi.

Sönmez hakkındaki iddianame, 2 Haziran 2020 tarihinde tamamlandı.

İktisatçı-yazar Mustafa Sönmez hakkındaki iddianame, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Basın Suçları Soruşturma Bürosu tarafından 2 Haziran 2020 tarihinde tamamlandı.

İddianamede, Sönmez’in sosyal medya paylaşımlarının, ihbar üzerine emniyet tarafından incelendiği, inceleme raporunun savcılığa iletilmesinin ardından soruşturma başlatıldığı belirtildi.

Soruşturma kapsamında, Sönmez’in; “Cumhurbaşkanına hakaretle” suçlandığı belirtildi. Bu yüzden, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, iddianamede “mağdur” olarak yer aldı.

İddianamede, Sönmez tarafından; 13 Ekim 2015 ve 31 Ekim 2015 ile 30 Mart 2016 tarihinde yapılan üç sosyal medya paylaşımı sıralandı. Paylaşımlar, iddianameye; şu ifadelerle aktarıldı:

“Reza Bey tek başına yargılanmayacak. Ona bu imkanı sağlayan Halkbank, Erdoğan hükümeti, hepsi sanık yapılacak. Reza, ‘ben tek başına yapmadım’ der.”

Reza Sarraf, 17 Aralık 2013 tarihinde, “dönemin üç bakanının oğluyla birlikte rüşvet ve kaçakçılık yaptığı” iddiasıyla gözaltına alındı. 21 Aralık 2013 tarihinde, mahkeme kararı ile tutuklandı. 28 Şubat 2014 tarihinde tutuksuz yargılanmak üzere tahliye edildi. 19 Mart 2016’da ise ABD’de “banka dolandırıcılığı,” “kara para aklama” ve “ABD’nin İran’a yönelik ambargosunu delmek” suçlamaları ile tutuklandı. Sarraf’ın Türkiye’de gözaltına alındığı soruşturma kamuoyunda “17-25 Aralık yolsuzluk ve rüşvet operasyonu” olarak biliniyor.

“Diktatör değil, hırsızlar çetesi reisi ve kaçınılmaz sonu yaklaştıkça çıldırıyor. Ama boşuna.”

“Son IŞİD operasyonları, Kaçak Saray’ın cinayetine, devletin içinden bazı itirazlar olduğunu gösteriyor. Bu da diktatör müsveddesini kuşatma demek.”

İddianamede, Sönmez’in; “paylaşımlarını Cumhurbaşkanını tahkir kastı ile yaptığı” iddia edildi. “Paylaşımların, düşünce ve eleştiri özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceği” ileri sürüldü.

İddianamede, Sönmez; Türk Ceza Kanunu’nun 299. maddesi uyarınca “Cumhurbaşkanına hakaret etmekle” suçlandı. Hakkında bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası istendi. Ancak, iddianamede; “Cumhurbaşkanına hakaret” suçunun “alenen işlendiği” iddia edildi. Bu yüzden, Sönmez hakkında istenen cezanın; Türk Ceza Kanunu’nun 299. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca altıda bir oranında arttırılması talep edildi. Sönmez hakkında, bir yıl iki aydan dört yıl sekiz aya kadar hapis cezası istendi. Yine, iddianamede; “Cumhurbaşkanına alenen hakaret” suçunun, “zincirleme şekilde işlendiği” öne sürüldü. Sönmez hakkında istenen cezanın bu kez de Türk Ceza Kanunu’nun 43. maddesi uyarınca, dörtte birinden dörtte üçüne kadar arttırılması talep edildi.

Böylece, Sönmez hakkında; “zincirleme şekilde, Cumhurbaşkanına alenen hakaret etmek” suçlaması ile toplamda, bir yıl beş ay 15 günden sekiz yıl iki aya hapsi istendi.

Ayrıca, Sönmez’in; Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesindeki “belirli haklardan yoksun bırakılması” da talep edildi.

İddianame, İstanbul Anadolu 26. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi.

Yargılama dosyasında “mağdur” olarak yer alan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, avukatı aracılığı ile 20 Ekim 2020 tarihinde mahkemeye sunduğu dilekçe ile davadan kendi isteği ile çekildiğini bildirdi.

Dilekçede, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, 15 Temmuz 2016’daki askeri darbe girişiminin ardından yaptığı konuşmada, “Şu ana kadar şahsıma her türlü saygısızlığı, hakareti yapanları bir kereye mahsus olarak affediyorum ve davalarımı çekiyorum” ifadelerini kullandığı anımsatıldı.

Dilekçede, ayrıca; “Cumhurbaşkanımızın şahsına yönelik hakaret ve iftira teşkil eden saldırılara karşı yasal haklarını kullanmasının ve hukuk yoluyla mücadele etmesinin muhalefetin susturulması veya baskı altına alınmaya çalışılması şeklinde yorumlanmasının iyi niyetli ve gerçekçi bir yaklaşım olmadığını bu vesileyle belirtmek isteriz” ifadeleri kullanıldı. “Sorumsuz muhalefetin yıkıcı, ölçüsüz eleştiri ve hakaretin muhalefete ve ülkeye bir katkı sağlamadığı, sorunları çözmek yerine derinleştirdiği” belirtildi.

Cumhurbaşkanı, kendi isteği ile davadan çekilmesine karşın, Sönmez hakkındaki yargılama devam etti.

İktisatçı-yazar Mustafa Sönmez’in yargılanmasına, 3 Kasım 2020 tarihinde, İstanbul Anadolu 26. Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülen ilk duruşma ile başladı.

Sönmez, duruşmaya; avukatı Hüsna Aydın ile birlikte katıldı.

Sönmez, 40 yıllık gazeteci-yazar olduğunu dile getirdi. “Olayları yorumlamak için yazı yazmıştım. Eleştiri mahiyetinde yazılardır. İfade özgürlüğü çerçevesinde yazılarımı yazmıştım. Hakaret kastıyla hareket etmedim” dedi. Hakkında beraat kararı verilmesini talep etti.

Mahkeme, Sönmez’e; hakkındaki olası ceza hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasını talep edip etmediği soruldu. Sönmez, bu konuda avukatı ile görüşüp beyanda bulunmak üzere ek süre istedi.

Sönmez’in bu soruşturma kapsamında alınmış bir ifadesi iddianameye eklenmemişti Sönmez, daha sonra yargılama dosyasına eklenen ifadesinin, bu soruşturma kapsamında değil, aynı suçlama ile açılan başka bir soruşturma kapsamında alındığını söyledi. O beyanlarını aynen tekrar ettiğini dile getiren Sönmez, o soruşturmanın takipsizlik kararı ile sona erdiğini dile getirdi.

Sönmez’in avukatı Hüsna Aydın da aynı konuya dikkat çekti. Avukat Aydın, ayrıca; Sönmez hakkında İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından da bir yargılama yürütüldüğünü, yargılama dosyasının dosyada olduğunu belirterek, incelenmesini talep etti.

Mahkeme, Sönmez hakkındaki dosyaların dosyaya alınmasına karar verdi. Sönmez’in, hükmün açıklanmasının geri bırakılması talebi için süre talebi kabul edildi.

Yargılamanın, 9 Mart 2021 tarihinde görülecek ikinci duruşma ile devam etmesine karar verildi.

Mustafa Sönmez - “Insulting the President in Successive Intervals” Trial (Minutes of the Hearing)

Mustafa Sönmez - “Insulting the President in Successive Intervals” Trial (Indictment)


Creative Commons License

Licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.